Celem wspólnej pracy uczniów z Częstochowy oraz ze szkoły Reut w Jerozolimie jest sporządzenie mapy z naniesionymi na niej nazwiskami ludzi pochowanymi na cmentarzu w Częstochowie, by ułatwić żydowskim rodzinom odnalezienie krewnych.
Ocalałych inskrypcji szuka wspólnie kilkudziesięciu uczniów z Polski i Izraela. "Prowadzone przez młodzież prace porządkowe są niezwykle trudne i żmudne. Teren cmentarza jest zarośnięty, a większość macew poprzewracanych. Uczniowie kawałek po kawałku usuwają darń, odsłaniają nagrobki i mozolnie archiwizują zachowane inskrypcje" - powiedziała Anna Wylężałek, nauczycielka z Zespołu Szkół Plastycznych im. Jacka Malczewskiego w Częstochowie.
Częstochowski kirkut to jeden z najbardziej znanych miejsc pochówku, spoczywają tu m.in. charyzmatyczny cadyk i przywódca chasydów Pinkus Mendel Justman (zm. w 1920 r.), czy przywódca częstochowskiej społeczności żydowskiej rabin Nachum Asz (zm. w 1936 r.). Spoczywa tutaj również wybitny kantor oraz organizator szkolnictwa śpiewu synagogalnego Abraham ber Birnbaum, który między innymi wydawał znane czasopismo poświęcone muzyce synagogalnej. "Jak dotąd nie słyszałem aby natrafiono na jego grób" - powiedział PAP badający dzieje cmentarza Wiesław Paszkowski z Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy - oddziału Muzeum Częstochowskiego.
Paszkowski dodał, że w trakcie prac badawczych natrafił na dokument, który informuje, że na cmentarzu przeprowadzono ok. 15 tys. pochówków.
Teren cmentarza obejmuje ok. 8 ha. Został założony na początku XIX wieku poza ówczesnymi granicami miasta, na prawym brzegu rzeki Warty, w pobliżu wsi Kucelin. Obecnie jest to teren znajdujący się na obrzeżach miasta. "Na początku XIX wieku miasto zaczęło się rozwijać, lokował się tu przemysł m.in. tkacki i rzemiosło. Kiedy wybuchła druga wojna światowa w Częstochowie społeczność żydowska liczyła ok. 28 tys. osób na ponad 100 tys. mieszkańców" - dodał Paszkowski.
W trakcie wojny cmentarz został częściowo zdewastowany - wyrywano i rozbijano tablice nagrobne. Na terenie nekropolii Niemcy przeprowadzali liczne egzekucje Żydów z getta. Chowano tu również ciała Żydów pomordowanych w mieście. Na cmentarzu znajdują się dwa pomniki, jeden został wzniesiony na zbiorowej mogile rozstrzelanych w 1943 r. Żydów z getta w Częstochowie, drugi wzniesiono ku czci poległych członków Żydowskiej Organizacji Bojowej.(PAP)