W zakresie walki z podróbkami leków nie wystarczy sama zmiana przepisów prawa farmaceutycznego, nie jest wręcz ona konieczna, bo konkretne regulacje karne już mamy. Problemem jest raczej stosowanie ich w praktyce, a także fakt, że internet jest miejscem, które niezwykle trudno kontrolować. To za pośrednictwem stron internetowych do pacjentów najczęściej trafiają takie fałszywe lekarstwa, źródłem są również przesyłki, które nie zostaną przechwycone podczas kontroli na granicy. Skontrolowanie wszystkich jest bowiem w praktyce niemożliwe.

Główny Inspektorat Farmaceutyczny promuje „Listę Na Ratunek”. To prosta lista z nazwami leków, które zażywa pacjent. Można ją mieć zawsze przy sobie. W wielu nieprzewidzianych sytuacjach może uratować życie, bo osoby udzielające pomocy od razu wiedzą, jakie leki przyjmuje dany pacjent.

Kilka miesięcy temu Główny Inspektor Farmaceutyczny nakazał znanemu raperowi zaprzestanie niezgodnej z przepisami reklamy produktu leczniczego w piosence, w której pada jego nazwa. Teraz twórca zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Rzecznik praw obywatelskich zdecydował się przystąpić do tego postępowania, wskazując na możliwość zagrożenia korzystania z wolności słowa, co stwarza ryzyko wywołania tzw. efektu mrożącego.

Cena i dostępność leków w internecie może kusić. Pacjent powinien jednak mieć świadomość, że to jedna z bardziej ryzykownych dla niego sytuacji. Karne konsekwencje handlowania rzekomo tańszymi "zamiennikami", które w założeniu mają nie być przeznaczone do leczenia, mogą i powinny dotykać osoby wykorzystujące takie praktyki. Nie jest to jednak proste, bo problemem jest realizacja sankcji i walka z internetem, która przypomina wojowanie z wiatrakami.

Jeszcze nie we wszystkich aptekach pacjenci mogą kontynuować realizację recepty, którą rozpoczęli w innej placówce. Od 1 lipca br. apteki mogły dobrowolnie przystąpić do systemu, który pozwala na współdzielenie recept, jednak niektóre miały problem z oprogramowaniem. Ministerstwo Zdrowia przewiduje, że do końca sierpnia we wszystkich punktach będzie można już realizować recepty współdzielone.

Centrum e-Zdrowia od 13 września 2026 r. włączy nowe reguły walidacji dla recept refundowanych. Od tego dnia, jeśli recepta nie spełni określonych wymagań, system nie pozwoli jej wystawić. Celem zmian jest uporządkowanie danych na receptach, m.in. rozbieżności między dawkowaniem a liczbą i wielkością ordynowanych opakowań.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy znoszący całkowity zakaz reklamy aptek. Przepisy mają pozwolić na prowadzenie reklamy, ale z ograniczeniami. Za ich przekraczanie ma także zostać podniesiona kara - z 50 do 100 tys. zł. Autorem projektu jest Ministerstwo Zdrowia.

Resort zdrowia prowadzi prace koncepcyjne nad wdrożeniem unijnych przepisów, których elementem jest również szersza elektronizacja. Chodzi tu także o zastąpienie ulotek papierowych elektronicznymi, choć państwa członkowskie będą miały w tym zakresie dużą swobodę dostosowania regulacji. Ministerstwo na razie skłania się ku docelowej formie elektronicznej, ale zaznacza, że propozycja będzie jeszcze szeroko konsultowana.

Dorota R. usłyszała zarzut złamania ustawy - Prawo farmaceutyczne. Chodzi o przypisywanie właściwości leczniczych produktom marki Doda D’Eau, które takich wymogów nie spełniają.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił nasze stanowisko. Potwierdził zarówno podstawy nałożenia kary, jak i jej wysokość. Gdy chodzi o bezpieczeństwo i zdrowie pacjentów, kara pieniężna nie jest wygórowana, jeśli odpowiada okolicznościom sprawy - powiedział Bartłomiej Chmielowiec, rzecznik praw pacjenta, komentując kolejny wyrok w sprawie tzw. receptomatów. Kara nałożona przez RPP wyniosła ponad 100 tys. zł.

Brak jednolitej praktyki oddziałów wojewódzkich NFZ, niepewność finansowania terapii, ograniczona przewidywalność procedury oraz brak przejrzystej i efektywnej ścieżki odwoławczej – to tylko niektóre problemy, które zgłaszają wobec procedury ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL) organizacje pacjenckie. Resort zdrowia w tej chwili konsultuje wewnętrznie projekt nowych przepisów. Jednak pacjent nadal nie będzie mógł się odwołać, kiedy nie otrzyma RDTL.

Mniej papierowych broszur, wygoda dla lekarzy, farmaceutów i firm - to główne zalety nowelizacji rozporządzenia, która została dokonana w ramach deregulacji prawa farmaceutycznego. Eksperci podkreślają, że drobna modyfikacja znacząco ułatwia logistykę i była wyczekiwana od lat przez branżę farmaceutyczną. Natomiast dzięki zmianom w prawie unijnym jest szansa, że wkrótce digitalizacja obejmie również papierowe ulotki dołączane do leków.

Najnowszy projekt deregulacyjny dla rynku farmaceutycznego, który właśnie został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego, to przede wszystkim dłuższe terminy na przekazanie materiałów do badań jakościowych produktu leczniczego po pierwszym wprowadzeniu do obrotu i niższe kary, mniej dokumentów przy odnowieniu pozwoleń. Szczegółowo propozycje zmian omawia dr Anna Banaszewska, radca prawny.

Jeśli pacjent wykupi lekarstwo, ale ostatecznie nie zdecyduje się go zażyć, to nawet w przypadku dobrej daty przydatności może oddać preparat w aptece wyłącznie do utylizacji. W ten sposób marnujemy rocznie tony leków, a oddawać je potrzebującym można co najwyżej całkowicie nieformalnie. Niejednokrotnie pojawiały się apele o zmiany w prawie farmaceutycznym, ale problem wcale nie jest łatwo rozwiązać.

Resort zdrowia zapowiada, że poza obecnie procedowanym projektem nowelizacji ustawy o żywności powstanie kolejna propozycja, która ma odnosić się do nadzoru i rozwiązań na rynku suplementów diety. O tym, że nowe regulacje i lepszy nadzór są konieczne, mówi od dawna m.in. Najwyższa Izba Kontroli. Problemem jest choćby nieuregulowana ustawowo reklama i, zdaniem części ekspertów, zbyt liberalne zasady. Prób wprowadzenia zmian było kilka, ale żadna nie zakończyła się powodzeniem.

Do tej pory e-recepta, na której pacjentowi zapisano kilka leków, musiała być realizowana przez cały czas w tej samej aptece. Od 1 lipca br. zaczyna się to zmieniać, a lekarstwa będzie można wykupić w dowolnej placówce. Nie nastąpi to jednak od razu, ponieważ apteki muszą wyrazić chęć dołączenia do tego systemu. Placówki mogą na bieżąco składać deklaracje przystąpienia do usługi w Centrum e‑Zdrowia, które odpowiada za realizację rozwiązania.

Na dalszy etap prac legislacyjnych skierowano propozycję przepisów, które znacząco zmienią zasady związane z refundacjami leków i wprowadzą nowe obowiązki dla branży farmaceutycznej. Wiele z nich ma jednak rozwiązać obecne problemy interpretacyjne i być korzystna dla pacjentów. To także krok w kierunku zapewnienia większego udziału Polski w produkcji leków, choć, jak zauważają eksperci, część rozwiązań może być dla producentów całkowicie niepraktyczna i niewykonalna.

Rzecznik generalny Athanasios Rantos wydał opinię, z której wynika, iż Komisja Europejska nie zapewniła wystarczająco szerokiego publicznego dostępu do umów dotyczących zakupu szczepionek przeciwko COVID-19. Nie jest to jeszcze ostateczna decyzja - tę podejmie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ministerstwo Zdrowia tradycyjnie ogłosiło nową listę leków podczas konferencji prasowej. Znalazło się na niej 25 nowych terapii. Podczas briefingu ogłoszono również, że nastąpią oczekiwane zmiany w realizacji e-recept. Pacjent nie będzie musiał już wykupywać leków tylko w jednej aptece, jeśli na e-recepcie przepisano mu kilka różnych preparatów. Przedstawiono też plany dotyczące zasad aktualizacji wykazów bezpłatnych leków.

Powracająca dyskusja o przystąpieniu Polski do systemu jednolitego patentu wzbudziła silne emocje w branży farmaceutycznej. Rodzime firmy obawiają się zachwiania równowagi rynku leków generycznych i nieproporcjonalnych kosztów postępowań. Wskazują też, że może to bezpośrednio przełożyć się na wzrost cen lekarstw i ponoszenie dodatkowych kosztów przez państwo. Prawnicy wskazują, że istnieje duże ryzyko, że tak właśnie wyglądałyby skutki, dlatego ewentualne decyzje wymagają rozwagi ustawodawcy.