Beata Dązbłaż

Dorośli w Polsce czekają na diagnozę celiakii średnio ok. 9 lat, a jedna czwarta z nich - 15 lat. Nawet 90 proc. pacjentów z celiakią może być niezdiagnozowanych. Bo choroba daje niespecyficzne, bardzo różnorodne objawy, a ścieżka diagnostyczna w polskim systemie ochrony zdrowia jest znacznie wydłużona i przez to - kosztowna. Eksperci wskazują jednak na proste rozwiązania, które jednak od lat nie zostały wdrożone.

Program pilotażowy leczenia gruźlicy wielolekoopornej dowiódł, że tryb ambulatoryjny jest tańszy niż wielomiesięczne pobyty w szpitalu. Jest to też lepsze dla pacjenta, który może być w domu. Program skończy się w marcu 2027 r., ale świadczenie ma być zagwarantowane w koszyku świadczeń. Pracuje nad tym resort zdrowia. Mają też powstać ośrodki referencyjne leczenia gruźlicy, co pozwoli jeszcze lepiej skoordynować opiekę nad chorymi.

Dotacja z budżetu państwa dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) na 2027 r. będzie o ok. 75 proc. niższa niż w tym roku. Środki z Funduszu Solidarnościowego na rządowe programy m.in. asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej będą zaś niższe o ok. 24 proc. niż w 2026 r. Strona społeczna apeluje do prezydenta i premiera o przywrócenie zmniejszonych kwot i konstruktywny dialog.

Dodatkowy okres zasiłku opiekuńczego na dziecko do 18. roku życia, które choruje na ciężką chorobę, wyniesie 60 dni w roku. Za każdym razem to lekarz oceni rodzaj choroby dziecka i wpisze odpowiedni kod. Od tego zależne będzie nowe uprawnienie. Tak zwana opieka nad dzieckiem będzie natomiast dotyczyć dzieci do ukończenia 18. roku życia, a nie tylko do 14. jak obecnie. Takie zmiany w pierwszym kwartale przyszłego roku planuje wprowadzić resort rodziny.

Położne, również te w podstawowej opiece zdrowotnej, nie będą musiały mieć dodatkowego szkolenia ani certyfikatu, które pozwoliłyby im pobrać cytologię od pacjentki. Resort zdrowia chce w ten sposób uprościć dostęp do cytologii w ramach programu przesiewowego.

Osoby z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA) w Polsce mają obecnie dostęp do nowoczesnej farmakoterapii, jest też program badań przesiewowych w kierunku tej choroby. To stawia Polskę w czołówce krajów z dobrze zorganizowanym leczeniem SMA. Jednak gorzej jest z jakością życia począwszy od edukacji aż po utrudniony dostęp do fizjoterapii.

Ministerstwo Zdrowia wprowadza nowe umiejętności dla lekarzy i lekarzy dentystów oraz poszerza ich kompetencje. Wynika to z pojawiających się nowych technologii diagnostyki i leczenia, zmian w praktyce klinicznej i nowych wyzwań zdrowotnych. W rezultacie ma to poprawić dostępność do świadczeń.

Ministerstwo Zdrowia zaplanowało Narodowy Program Zdrowia (NPZ) na 10, a nie, jak dotąd, na 5 lat. Ma to służyć długofalowym działaniom w obszarze zdrowia publicznego. NPZ ma zmniejszać nierówności w zdrowiu Polaków i zwiększyć liczbę przeżytych przez nich lat. Ma się do tego przyczynić m.in. profilaktyka, prozdrowotne działania i wzmocnienie odpowiedzialności sektora publicznego za zdrowie.

Mammografia pozwala znaleźć zmiany w piersiach, które mogą być jeszcze niewyczuwalne, i pozwolić jak najwcześniej rozpocząć leczenie. Wczesne wykrycie raka daje 90 proc. szans na skuteczne wyleczenie. Jednak w Polsce tylko 33,5 proc. kobiet korzysta z bezpłatnej mammografii. Bo edukacja to za mało, konieczny jest dobry system, który im w tym pomoże. Rozpoczął się właśnie Pink October (różowy październik) - Miesiąc Świadomości Raka Piersi.

Z powodu dynamicznego rozwoju rynku nowych substancji psychoaktywnych resort zdrowia poszerza listy zakazanych substancji psychoaktywnych, psychotropowych i środków odurzających. Chodzi o minimalizację ryzyka zatruć, zgonów i przeciwdziałanie uzależnieniom.