Beata Dązbłaż

Słusznie Najwyższa Izba Kontroli stwierdza, że nie mamy sieci wsparcia dla opiekunów. Nie ma tzw. opieki wytchnieniowej. Często opiekunowie sami są w podeszłym wieku i wymagają opieki medycznej. U nas opiekunowie czują się po prostu porzuceni – mówi w rozmowie z Prawo.pl prof. Tomasz Gabryelewicz, psychiatra, kierownik Oddziału Alzheimerowskiego Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.

Liczba starszych i schorowanych osób potrzebujących leczenia systematycznie rośnie, a będzie tylko gorzej. Wśród seniorów coraz częstsze stają się choroby neurodegeneracyjne, zwłaszcza choroba Alzheimera. Tacy pacjenci potrzebują stałej opieki, którą najczęściej biorą na siebie rodziny. A to ogromne obciążenie, zwłaszcza bez zorganizowanej opieki wytchnieniowej. Nierzadko opiekunowie sami popadają w ten sposób w choroby. Jest nadzieja, że system pomocy w końcu zostanie wdrożony, ale to jeszcze potrwa.

Jeśli dziecko z niepełnosprawnością intelektualną trafia do domu pomocy społecznej (DPS), znika z powiatowych statystyk systemu pieczy zastępczej. Dodatkowo najczęściej kierowane jest do placówek, w których mieszkają dorośli. W praktyce oznacza to, że nie szuka się już dla niego miejsca w pieczy. Tymczasem DPS powinien być ostatnim ogniwem w systemie pomocy, wykorzystanym tylko w razie braku możliwości zapewnienia innego wsparcia - podkreśla Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w swoim raporcie.

Kwestia kierowania do domów pomocy społecznej, problematyczny plan rozwoju usług społecznych czy definicja deinstytucjonalizacji to tylko niektóre zmiany zaproponowane przez resort rodziny, do których krytycznie odnosi się Związek Powiatów Polskich (ZPP). Zwraca też uwagę na nierzetelną, bo pozbawioną wyliczenia kosztów, ocenę skutków regulacji. Swoje uwagi do projektu zgłosił także rzecznik praw obywatelskich (RPO).

Regionalne Centra Komunikacji (RCK), uruchomione przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Polski Związek Głuchych i Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, działają już w 16 miastach w Polsce. Ten pilotażowy system wsparcia ma przełamywać jedną z największych barier osób z niepełnosprawnościami – brak możliwości swobodnego porozumiewania się. Po zakończeniu pilotażu w 2027 roku ma on stać się stałą usługą publiczną.