Rodzice po rozwodzie i w separacji, cierpiący na brak kontaktu z dziećmi, postulują wprowadzenie ustawowych definicji „dobra dziecka” i „ pieczy współdzielonej”. Te poprawki do kodeksu rodzinnego mają ograniczać wieloletnie konflikty i zapewnić dzieciom większą stabilność oraz lepszą ochronę ich praw. Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że brak definicji nie obniża ochrony praw dzieci.

Matka, mimo utraty pieczy nad dzieckiem z przyczyn przez siebie zawinionych, pozbawienia jej władzy rodzicielskiej, chciała odzyskać władzę rodzicielską. Uzasadnieniem miała być zmiana zachowania i podjęcie skutecznego leczenia odwykowego. Sądy nie zgodziły się na takie rozwiązanie i dziecko zostało przysposobione przez małżeństwo, które zagwarantuje mu stabilność rodzinną.

Rodzic nie może samodzielnie zdecydować o rozpoczęciu procedury diagnostycznej, prowadzącej do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jeśli drugi rodzic sprzeciwia się takiemu działaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że w przypadku sporu między rodzicami zgody na badanie dziecka w kierunku autyzmu nie można domniemywać, a postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd opiekuńczy.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie przepisów, zgodnie z którymi przetwarzanie wizerunku małoletniego w sieci, mogłoby nastąpić wyłącznie po udzieleniu zgody jego przedstawiciela ustawowego lub samego małoletniego, który ukończył 16 lat. Brak takiej zgody stanowić ma naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prawa do ochrony dóbr osobistych dziecka. Rodzic ma być ustawowo zobowiązany do ochrony prywatności dziecka.

Studiujący często decydują się na łączenie nauki z pracą, by móc pokryć choć część wydatków. Nie w każdym jednak przypadku poświęcenie się zarobkowaniu pozwala na odpowiednie przygotowanie się do zajęć i egzaminów. Osoby, które studiują mogą więc liczyć na wsparcie finansowe od swoich rodziców, jeśli nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. W takich sprawach dużo zależy od ich aktywności na studiach oraz od sytuacji finansowej osób bliskich.

Prof. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, wystąpił do Ministra Zdrowia w sprawie wykonania postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nieunormowania w ustawie o leczeniu niepłodności postępowania z zarodkami powstałymi z komórek rozrodczych samotnych kobiet i anonimowych dawców przed jej wejściem w życie.

Interes prawny w żądaniu odpisu aktu urodzenia biologicznej matki ma swoje oparcie w przepisach Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego. Prawo do poznania własnej tożsamości biologicznej jest konstytucyjnym prawem osobistym każdego człowieka - dodał sąd II instancji.

Trybunał Konstytucyjny orzekł we wtorek, że rozporządzenie ministra cyfryzacji, w zakresie, w jakim wprowadza wzory dokumentów do sporządzania i wydawania odpisów aktów małżeństwa i zaświadczeń dotyczących związków zawartych za granicą, niestanowiących związku kobiety i mężczyzny, jest niezgodny z konstytucją. Przepisy rozporządzenia mają zacząć obowiązywać 23 sierpnia.

Sądy nadal mają wątpliwości czy niezgodność pomiędzy psychiczną tożsamością płciową człowieka a płcią stwierdzoną w jego akcie urodzenia, stanowi podstawę sądowej zmiany oznaczenia tej płci. Taką wątpliwość przedstawił warszawski sąd okręgowy do rozstrzygnięcia Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. I powołał się na argument, że państwo ma obowiązek zapewnienia realnej możliwości prawnego uznania płci. A tożsamość płciowa należy do sfery życia prywatnego.

Wydane za panowania Franciszka Józefa przepisy dotyczące tzw. prawa swojszczyzny, nadal są przydatne w staraniu się o potwierdzenie polskiego obywatelstwa. Dokumenty wystawione pod zaborami nie potwierdzą jednak ze stuprocentową pewnością miejsca zamieszkania, ani posiadania nieruchomości we wskazanych w nich miastach bądź gminach.

Prezydent Karol Nawrocki zawetował w piątek ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz ustawę ją wprowadzającą. Przepisy miały wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Rządowa propozycja przeszła wcześniej przez obie izby parlamentu jako pierwsza w historii regulacja pozwalająca na formalizację związków jednopłciowych w Polsce. Do uznania praw par jednopłciowych i umożliwienia im zawierania sformalizowanych związków, będących samodzielną instytucją prawną z określonymi uprawnieniami i obowiązkami, zobowiązują Polskę wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Po wyrokach TSUE i NSA państwo polskie nie może już udawać, że zagraniczne małżeństwo jednopłciowe nie istnieje. Nie oznacza to jednak, że państwo w pełni je uznaje, bo Polska została zobowiązana tylko do uznania określonych skutków małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą – twierdzi adwokat dr Mateusz Wąsik. I dodaje, że zainteresowani nadal muszą dochodzić konkretnych praw sektor po sektorze: w ZUS, NFZ, szpitalu, podatkach, spadkach czy administracji lokalnej.

Kurator reprezentujący ma na każdym etapie poszukiwać woli osoby, którą wspiera – tak mówi projekt ustawy. Ma sprawdzać, czy ta osoba ma się lepiej, co mogłaby chcieć, gdyby mogła to wyrazić, a o czym np. daje sygnały niewerbalne. Dla osób w instytucjach opiekuńczych to ogromna zmiana. I nie chodzi o obciążanie rodziny albo krytykę instytucji. To państwo ma obowiązek zorganizować wsparcie dla każdej osoby z niepełnosprawnością. Domagajmy się tego – mówi o projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji dr n. pr. Monika Zima-Parjaszewska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

W przepisach prawa brak regulacji co do tego, od jakiego wieku dzieci mogą same podróżować. Jeśli rodzice dziecka mieszkają w różnych miejscowościach, czasami podejmowana jest decyzja, że dziecko będzie samo dojeżdżało od jednego rodzica do drugiego. Bywa, że w rodzinie nie udaje się wypracować wspólnego stanowiska. Wiele też zależy od indywidualnych cech dziecka, stopnia jego rozwoju oraz trasy, którą miałoby podróżować.

Deklaracje rządu, że po wyrokach unijnego Trybunału i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Polsce będą rejestrowane zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych, okazały się na wyrost, bo premier nie zamierza wymuszać tego na „opornych” samorządach. Sugeruje zainteresowanym parom, by poszły z tymi dokumentami do innych gmin, ale prawnicy zachęcają do egzekwowania tego prawa, a w razie odmów - zaskarżania ich do wojewodów i sądów administracyjnych.

Po wielu latach szybkie alimenty mają stać się faktem. Ministerstwo Sprawiedliwości już zapowiedziało projekt, który w wykazie prac legislacyjnych ma się znaleźć w najbliższych miesiącach. Założenie jest takie, że alimenty podstawowe byłyby procentowo uzależnione od płacy minimalnej, pozew wnoszony byłby za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a sąd wydawałby alimentacyjny nakaz zapłaty w terminie do siedmiu dni. Prawnicy z zapowiedzi się cieszą, ale jak podkreślają, ważne jest choćby to, jak zostanie uregulowana wysokość alimentów i możliwość sprzeciwu – od tego zależy, czy przepisy nie będą martwe.

Rodzice i osoby bliskie dalej będą mogły być kuratorami wspierającymi czy kuratorami reprezentującymi swoich bliskich z niepełnosprawnością. W projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji nie ma żadnego przepisu, który by wyłączał taką możliwość – mówi w rozmowie z serwisem Prawo.pl dr n. pr. Monika Zima-Parjaszewska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

Małżonkowie zawarli umowę o pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych twierdził, że żona nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom, ponieważ instytucja małżeństwa przenika przez wszystkie sfery życia i pozostaje w kolizji z relacją służbowej zależności. Sąd Najwyższy wskazał, że dla oceny podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy kluczowe znaczenie ma rzeczywiste istnienie więzi pracowniczej. Natomiast przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wyłączają pracowniczego zatrudnienia między członkami rodziny.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada reformę prawa rodzinnego, której celem będzie zwiększenie ochrony dzieci w sprawach rozwodowych. Jeden z projektów - dotyczący pieczy współdzielonej - jest już w opiniowaniu, gotowy jest też projekt wprowadzający alimenty podstawowe i alimentacyjny nakaz zapłaty, a prace w MS trwają nad trzecią regulacją - odchodzącą od orzeczenia o winie. Wzmocniona ma być też pozycja kuratora sądowego. Celem - jak mówił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek - jest to, by prawo skupiło się na dziecku, a nie jedynie na sporze dorosłych.

Rodzicielstwo coraz rzadziej jest traktowane jako naturalny etap życia, a coraz częściej jako świadoma decyzja podejmowana wtedy, gdy pojawia się poczucie bezpieczeństwa w kluczowych obszarach życia - to jedne z wniosków raportu resortu rodziny "Być czy nie być rodzicem? Kobiety i mężczyźni o swoich decyzjach, doświadczeniu i obawach".