Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński to najlepsze uczelnie akademickie w Polsce według Rankingu Szkół Wyższych „Perspektywy 2026”. Obie uczelnie znalazły się również na podium w kategorii najlepszych wydziałów prawa. Zdaniem resortu nauki i szkolnictwa wyższego, pozycja liderów to efekt systematycznej, ciężkiej pracy władz, kadry, studentów i doktorantów uczelni.

Prezydent zawetował ustawę o prawach i obowiązkach ucznia, która miała m.in. prawnie uporządkować sytuację uczniów pełnoletnich. Zakładała też utworzenie systemu ochrony praw uczniowskich i powołaniem nowego rzecznika. Według prezydenta, ustawa zamiast wzmacniać ochronę uczniów zwiększy biurokrację i doprowadzi do ideologizacji systemu oświaty.

Ministerstwo Sprawiedliwości poparło projekt „Radca prawny dla dziecka”, który ma stworzyć sieć bezpłatnej, wyspecjalizowanej pomocy prawnej dla najmłodszych, w tym osób neuroróżnorodnych. Projekt Krajowej Izby Radców Prawnych zakłada utworzenie ogólnopolskiej sieci certyfikowanych pełnomocników.

Od 1 lipca 2026 r. jednostki sektora finansów publicznych będą musiały publikować i aktualizować dane w Centralnym Rejestrze Umów. Obywatele zyskają dostęp do informacji o kontraktach publicznych, jednak eksperci wskazują na poważne wyzwania: problemy z kwalifikacją umów, krótkie terminy oraz ryzyko przeciążenia systemu i administracji.

Województwa będą realizować nowe obowiązki w obszarze edukacji i rynku pracy. 1 lipca wchodzi w życie ustawa, która nie tylko nadaje trwały status Wojewódzkim Zespołom Koordynacji ds. polityki umiejętności, ale gruntownie przebudowuje rolę samorządów w planowaniu i zarządzaniu rozwojem kompetencji mieszkańców.

Rada Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji pozytywnie oceniła nowy projekt taryf dla psychiatrii dzieci i młodzieży, który zakłada zwiększenie nakładów o 23,2 mln zł. Pieniądze te zasilą ośrodki, które zapewniają realizację obowiązku szkolnego we własnych strukturach. Na dodatkowe środki będą mogły liczyć również placówki prowadzące hostele dla młodzieży z zaburzeniami psychicznymi.

Reforma oświaty trwa – w szkołach pojawiła się edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska, a nauczanie religii zredukowano do jednej godziny tygodniowo. Co czeka społeczność szkolną po wakacjach? Nowy system oceniania, uproszczona i spójna podstawa programowa, większy nacisk na zajęcia projektowe i mniejsze przeciążenie uczniów. To tylko część planów, jakie ma ministerstwo. Pod znakiem zapytania stoi jednak zakaz korzystania z telefonów przez uczniów.

Ministra edukacji podpisała nowelizację rozporządzenia w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Zmiany obejmują kształcenie w zawodach takich jak kierowca mechanik, technik transportu drogowego czy technik farmaceutyczny. Mimo że nowelizacja zacznie obowiązywać od nowego roku szkolnego, niektóre ze zmian wejdą w życie dopiero 1 września 2029 r.

Ponad 105 mld zł ma wynieść budżet Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 przygotowywanego przez MSWiA. Dokument zakłada m.in. rozbudowę schronów, zapewnienie ciągłości dostaw energii i wody oraz rozwój systemów ostrzegania i edukacji obywateli. MSWiA przygotowało założenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2027–2031.

Rzecznik praw obywatelskich zgłasza wątpliwości dotyczące organizacji lekcji religii w szkołach. W piśmie skierowanym do resortu edukacji analizuje wpływ malejącej liczby godzin religii na kwestię zatrudniania katechetów, zwracając szczególną uwagę na obawy nauczycieli religii. Poza tym zestawia ze sobą regulacje materii ustawowej oraz rozporządzenia wykonawczego do ustawy – celem wykazania niezgodności przepisów z Konstytucją.

Powiaty i miasta na prawach powiatów nie mają wystarczających środków na realizację zadań – alarmuje Związek Powiatów Polskich. Samorządowcy wskazują m.in. na niedoszacowanie zadań, problemy w oświacie i brak waloryzacji opłat. Apeluje o pilne zmiany w systemie finansowania JST.

Polska należy do liderów Unii Europejskiej w zakresie otwartości danych publicznych, ale w praktyce samorządy rzadko publikują je w centralnym portalu. Najnowsze badania Ministerstwa Cyfryzacji pokazują, że obowiązek ten realizuje zaledwie 8,4 proc. jednostek samorządu terytorialnego. Samorządowcy skarżą się na brak wiedzy, co publikować, ale także pieniędzy i kadr potrzebnych do wywiązania się z obowiązku.

ZNP alarmuje, że połowa nauczycieli doświadcza wysokiego lub bardzo wysokiego poziomu skumulowanego stresu, zmagając się z bezsennością, przewlekłymi bólami i wyczerpaniem. To tylko część danych stanowiących wyniki badania przeprowadzonego wśród pracowników oświaty. Celem poprawy sytuacji razem z wynikami badania opracowano rekomendacje dla ministerstwa, samorządów oraz dyrektorów szkół.

Od 1 lipca 2026 r. wszystkie jednostki sektora finansów publicznych będą musiały publikować dane w Centralnym Rejestrze Umów. Choć obowiązek wpisu spoczywa na podmiocie finansującym umowę, Centra Usług Wspólnych odegrają kluczową rolę organizacyjną. Warto wiedzieć, gdzie przebiega granica odpowiedzialności i jakie ryzyka pojawią się w praktyce.

Po 10 latach funkcjonowania samorządowe centra usług wspólnych wchodzą w kolejny etap rozwoju. Kluczowe stają się cyfryzacja, analityka danych oraz nowe obowiązki prawne, w tym KSeF, Centralny Rejestr Umów i regulacje z zakresu cyberbezpieczeństwa. II Forum Samorządowych Centrów Usług Wspólnych pokazało, jak zmienia się rola CUW i jakie wyzwania stoją przed samorządami w najbliższych miesiącach.

Różnego rodzaju akcje promocyjne związane z zakończeniem roku szkolnego, rozdawaniem świadectw i nagradzaniem „piątkowych oraz szóstkowych” uczniów mają swoich zwolenników, ale też przeciwników. Zdaniem rzeczniczki praw dziecka, na zakończenie roku szkolnego powinno się docenić każdego ucznia na równi, bez wyjątku i bez względu na to, jaką uzyskała ocenę na koniec roku szkolnego. Promowanie równości uczniów i potrzeba doceniania pomimo gorszych wyników w nauce stanowią argumenty, dla których przedsiębiorcy zaprzestają nagradzać za czerwone paski.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę realizacji prawa do nauki dzieci uchodźczych z Ukrainy w polskich placówkach oświatowych. Zwróciła uwagę na działalność MEN, kuratoriów oświaty i samorządów oraz podsumowała łączne wydatki na edukację dzieci ukraińskich. W ocenie Izby, uczniom z Ukrainy zapewniono warunki prawne, organizacyjne i finansowe do realizacji ich prawa do nauki, a w żadnej z kontrolowanych szkół nie stwierdzono przypadku odmowy przyjęcia ucznia z Ukrainy do placówki szkolnej.

Każdy nauczyciel – zarówno w szkole publicznej, jak i w określonych sytuacjach w szkole niepublicznej – pełni funkcję publiczną. Informacja o jego wynagrodzeniu (w powiązaniu z imieniem i nazwiskiem) ma charakter informacji publicznej, z istotnymi ograniczeniami dotyczącymi składników ściśle prywatnych (rodzinnych/socjalnych).

Ministerstwo Edukacji Narodowej otrzymało dodatkową uwagę do projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Związek Powiatów Polskich dostrzega problematyczne wymaganie dotyczące prawa jazdy w zakresie kategorii T znajdujące się wśród warunków realizacji kształcenia w zawodzie technik architektury krajobrazu i arborystyki. Zdaniem związku, wykonywanie tych zawodów nie wymaga prowadzenia takich pojazdów.

Odwołanie dyrektora szkoły w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" w trakcie roku szkolnego wymaga wykazania nagłych i wyjątkowych okoliczności, które destabilizują funkcjonowanie szkoły i szczegółowego, przekonującego uzasadnienia aktu odwołania. Zwykłe uchybienia organizacyjno-finansowe, konflikty personalne, a nawet negatywna ocena pracy, które nie zagrażają funkcjonowaniu szkoły, nie uzasadniają zastosowania trybu nadzwyczajnego - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.