W dyskusji nad rozstrzygnięciem warszawskiego sądu okręgowego w sprawie listu żelaznego dla b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego jedna kwestia budzi szczególny niepokój. Prawnicy, także ci, którzy walczyli o praworządność, jako jeden z argumentów niewłaściwej decyzji sądu przywołują fakt, że nie uwzględnił sprzeciwu prokuratora. A przecież mówimy o tym samym przepisie, który wielokrotnie wskazywali jako niekonstytucyjny, uderzający w prawo do sądu i wymagający pilnej zmiany legislacyjnej. Jednym z wielu, które prokuratorom dają ciężki oręż – kontroli nad sędziami.

Dwa tysiące złotych od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie przyznał Sąd Najwyższy partii politycznej za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy. Partia żądała 20 tys. zł, bo czekała na orzeczenie od 24 lutego 2022 r. do 8 września 2026 r. Przez ponad 31 miesięcy od wpływu apelacji nie wyznaczono terminu rozprawy, nie przeprowadzono żadnej znaczącej czynności procesowej. Sąd stanął na straży równości konkurencji politycznej.

Obowiązkowe ubezpieczenie OC radcy prawnego jest od lat elementem wykonywania zawodu. Dopiero w czerwcu br. weszło ustawowe uregulowanie mechanizmu zawierania takiej umowy centralnie przez Krajową Izbę Radców Prawnych i możliwości rezygnacji z objęcia nią, jeśli radca posiada własną polisę. Nowe przepisy - według rozmówców Prawo.pl - nie oznaczają jednak rewolucji. Radca nadal może bowiem wykupić polisę indywidualną, wtedy jednak sam musi zadbać o jej zakres, ciągłość i odpowiednią sumę gwarancyjną.

Projekt Prawa o ustroju prokuratury, autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, ma szereg mankamentów. Jeden z głównych jest taki, że do ustawy, która zakłada likwidację prokuratur regionalnych, rejonowych i okręgowych, nie ma przepisów przejściowych. Co więcej, wprowadza się jednolity status prokuratora bez tożsamych przepisów dotyczących sędziów – mówi Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP. Dodaje, że zaproponowane rozwiązania są niebezpiecznie z punktu widzenia niezależności prokuratorów.

Karol Nawrocki podpisał ustawę dotyczącą nadmiarowych zysków koncernów paliwowych. Fakt ten ogłosił w wygłoszonym w czwartek wieczorem orędziu. Zapowiedział w nim, że skieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Nawrocki postawił też stawiam konkretne oczekiwania wobec rządu:-obniżki na stacjach paliw mają nastąpić od razu i powinny doprowadzić ceny paliw do poziomu obiecanego w kampanii.

Dla usług wsparcia merytorycznego klientów z zakresu RODO oraz usług zewnętrznego inspektora ochrony danych osobowych właściwa jest 8,5 proc. stawka ryczałtu ewidencjonowanego. Stawka ta ma zastosowanie wyłącznie, jeśli spełnione są warunki opodatkowania, o których mowa w ustawie ryczałtowej.

Biuro rachunkowe może wystawiać faktury za usługi księgowe z polskim VAT według stawki 23 proc., jeżeli kontrahent posiada w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego świadczone są te usługi. Przy ocenie należy uwzględnić nie tylko posiadanie apartamentu i polskiego numeru NIP, ale również stały charakter działalności, sposób jej organizacji oraz rzeczywisty zakres korzystania z zaplecza polskich firm zewnętrznych. Jeżeli warunki te są spełnione, miejscem opodatkowania usług będzie Polska, a kontrahentowi będzie co do zasady przysługiwać prawo do odliczenia prawidłowo wykazanego podatku naliczonego.

Wprowadzamy możliwość zautomatyzowania rejestrowania faktur w pozycjach kosztowych i dochodowych. Będzie możliwość dorobienia opisu do faktury oraz opisu do pozycji na fakturze. Zwiększamy rozmiar faktury do 5 MB, a dla faktur kosztowych do 10 MB. Pracujemy nad kasą fiskalną, która będzie funkcjonowała w telefonie podatników – poinformowali przedstawiciele resortu finansów podczas siódmego Międzynarodowego Kongresu Biur Rachunkowych.

Do końca roku potrwają konsultacje społeczne dotyczące nowego modelu orzekania o niepełnosprawności, który powstaje w ramach projektu unijnego. Warsztaty odbywają się online i stacjonarnie. Można także wypełnić online ankietę, aby podzielić się swoim doświadczeniem o funkcjonowaniu systemu orzeczniczego w Polsce. Ma to pomóc oprzeć nowy system na realnych potrzebach osób z niepełnosprawnościami.

1 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób Starszych. Żyjemy dłużej i dłużej pozostajemy aktywni zawodowo. W badaniu Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego ponad połowa pracowników w wieku przedemerytalnym deklaruje, że po osiągnięciu wieku emerytalnego chciałaby nadal pracować – na pełnym lub niepełnym etacie. Dla pracodawców to szansa, by dłużej korzystać z wiedzy i doświadczenia pracowników. Pomaga w tym organizacja pracy uwzględniająca ich możliwości i potrzeby.

W 2026 roku dokument ZUS ZSWA złożyło 7,4 tys. płatników za 310,7 tys. pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W porównaniu do poprzedniego roku liczba płatników zmniejszyła się o 4,5 proc., zaś liczba pracowników wzrosła o 1,4 proc. Największy odsetek płatników, podobnie jak w latach poprzednich, stanowili prowadzący działalność w transporcie i gospodarce magazynowej, w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybactwie oraz w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej - podał ZUS. Wśród ubezpieczonych wykonujących prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze mężczyźni znacznie przeważali stanowiąc 71 proc. wobec 29 proc. kobiet.

Nowe przepisy o mobbingu, kobietach w zarządach spółek, uprawnieniach Państwowej Inspekcji Pracy oraz o równych wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, nad którymi jeszcze trwają prace rządowe, mogą - zdaniem prawników - przyczynić się do wzrostu liczby skarg kierowanych do sądów pracy, w szczególności w sprawach dotyczących dyskryminacji. Takiego scenariusza spodziewa się również Ministerstwo Sprawiedliwości, które domaga się większych nakładów finansowych na sądy powszechne w związku z koniecznością zwiększenia ich obsady kadrowej. Wzrostu liczby sporów obawiają się też pracodawcy.

Osoba, która wystąpiła z kościoła, może co do zasady domagać się usunięcia swoich danych z księgi chrztów na podstawie RODO. Nie oznacza to jednak automatycznego wykreślenia wpisu, ponieważ sąd powinien każdorazowo wyważyć prawo do prywatności z autonomią i wolnością danej wspólnoty religijnej. Tak wynika z opinii rzeczniczki generalnej Trybunału Sprawiedliwości UE.

Do systemu kaucyjnego trafiło już ponad 5 miliardów butelek i puszek, a liczba punktów zbiórki przekroczyła 60 tysięcy. Mimo tych wyników resort nie planuje szybkiego rozszerzenia systemu o małe butelki po alkoholu. Według zapowiedzi nastąpi to dopiero za około dwa lata.

Bardziej precyzyjne informacje o sprzedawanych mieszkaniach i domach, w tym ich cenach i zawieranych umowach, budujący nieruchomości muszą od 2 października przekazywać do ewidencji Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego. Dane te wykorzysta w przyszłości rządowy Portal DOM prezentujący ceny nieruchomości, który ma ruszyć na wiosnę.

Do 3 października 2026 r. firmy objęte ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa muszą wpisać się do wykazu podmiotów ważnych lub kluczowych. Termin upływa już za kilka dni, a jak wskazują prawnicy, obowiązek ten dotyczy znacznie większej grupy przedsiębiorców, niż wielu zakładało. Zaskoczone mogą być m.in. hurtownie spożywcze, dostawcy usług SaaS, operatorzy punktów ładowania pojazdów czy niektóre firmy budowlane.

Od 1 października 2026 r. policja ma posługiwać się nowym znakiem graficznym. Nowa identyfikacja wizualna oparta jest na dobrze znanej policyjnej gwieździe z napisem „POLICJA”, a jednostki formacji otrzymają 10 lat na dostosowanie materiałów, sprzętu i wyposażenia do nowych wymogów.

Rząd powołał Centrum Walki z Dezinformacją, które ma koordynować działania administracji publicznej w zakresie przeciwdziałania fałszywym przekazom i kampaniom dezinformacyjnym. Nowy organ będzie odpowiadał m.in. za wymianę informacji o incydentach, przygotowywanie rekomendacji dla instytucji państwowych oraz wspieranie współpracy resortów, służb i ekspertów. Zarządzenie premiera weszło w życie 30 września.

Kontrole na granicach z Litwą i Niemcami zostały przedłużone do 30 marca 2027 r. Decyzja ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego ma na celu dalsze ograniczanie nielegalnej migracji oraz wzmocnienie bezpieczeństwa Polski. Tymczasowe kontrole na granicy z Niemcami i Litwą trwają od 7 lipca 2025 r. jako odpowiedź na presję migracyjną inspirowaną przez Białoruś. W tym czasie odmówiono wjazdu do Polski niemal 2,5 tys. osobom.

To już ostatnie dni na samorejestrację spółek samorządowych w Wykazie Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa. Obowiązek ten mają podmioty kluczowe i ważne, które spełniają ustawowe kryteria. Jeżeli podmiot spełniał kryteria ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa już 3 kwietnia 2026 r., czyli w dniu wejścia w życie nowelizacji przepisów o KSC, termin upływa 3 października 2026 r. Za złożenie wniosku odpowiada zarząd.

Już 6 października br. odbędzie się VI edycja konferencji „Zmiany w Ochronie Zdrowia”. To wydarzenie adresowane do kadry zarządzającej oraz ekspertów sektora medycznego, poszukujących praktycznych rozwiązań, wspierających funkcjonowanie podmiotów leczniczych. Konferencja odbędzie się w formie hybrydowej, a udział jest bezpłatny, konieczna jest jednak wcześniejsza rejestracja. Liczba miejsc dostępnych w ramach udziału stacjonarnego jest ograniczona.

Z powodu dynamicznego rozwoju rynku nowych substancji psychoaktywnych resort zdrowia poszerza listy zakazanych substancji psychoaktywnych, psychotropowych i środków odurzających. Chodzi o minimalizację ryzyka zatruć, zgonów i przeciwdziałanie uzależnieniom.

Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zwrócił się do głównego inspektora farmaceutycznego o współpracę w celu ustalenia, jak wymiana informacji między hurtowniami farmaceutycznymi mogła dotknąć danych osobowych pacjentów. Chodzi o sprawę, w której Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na czterech przedsiębiorców kary w łącznej wysokości ponad 900 mln zł (decyzja jest jeszcze nieprawomocna).

Wysokie standardy kształcenia, poprawa warunków pracy, godziwe wynagrodzenie, zapewnienie bezpiecznej obsady kadrowej oraz odpowiednie i stabilne finansowanie – to tylko niektóre zalecenia Komisji Europejskiej w sprawie walki z kryzysem kadrowym w ochronie zdrowia. W Polsce jest jeszcze wiele do zrobienia, a w niektórych dziedzinach idziemy pod prąd europejskich rekomendacji.

Portal kronika.gov.pl stale się rozwija. Aktualnie gromadzi prawie 17 mln obiektów cyfrowych, a to nie koniec. Resort cyfryzacji oferuje bezpieczne miejsce do przechowywania, ochrony i udostępniania cyfrowego dziedzictwa, do którego każda z instytucji może dołączyć w dowolnym momencie.

Sąd Najwyższy w uchwale z lutego 2025 r. potwierdził, że praca nauczyciela wykonywana ponad normę czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych. Od tego czasu ministerstwo nie podjęło jakichkolwiek działań w zakresie wynagradzania nauczycieli za dodatkową pracę. ZNP proponuje przeprowadzenie ogólnopolskiej akcji mającej na celu wyegzekwowanie obowiązujących przepisów prawa, zgodnie z założeniem „koniec z bezpłatnymi nadgodzinami na wycieczkach szkolnych”.

Obawy o konsekwencje nowych zasad egzaminowania uczniów realizujących edukację domową skutkowały wystąpieniem rzeczniczki praw obywatelskich wobec resortu edukacji. Ministerstwo Edukacji Narodowej informuje, że celem nowych przepisów jest doprecyzowanie obecnych zasad, przeciwdziałając błędnym interpretacjom przepisów, a nie zmiana ich istoty. Ministerstwo wyklucza egzaminy zdalne, uznając, że nie gwarantują one rzetelnej weryfikacji wiedzy, samodzielności pracy ucznia ani równych warunków dla wszystkich zdających.

Eksperci z Państwowej Straży Pożarnej oraz osoby na co dzień zajmujące się edukacją przygotowały instrukcję dla placówek oświatowych o tym, jak należy się zachować w razie zagrożenia - powiedziała Magdalena Roguska, wiceminister Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wytyczne są już gotowe i wkrótce mają trafić do szkół.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowało właśnie propozycje wielkości kojców dla psów - trzymane pojedynczo największe czworonogi mają mieć nawet dziesięciometrowe kojce, a minimalny metraż psiej kawalerki to cztery metry powiększone o metraż budy.

Kampery, pojazdy z przyczepami kempingowymi oraz autokary będą mogły się poruszać po polskich drogach bez uiszczania elektronicznych opłat e-toll. Od 21 września zaczyna obowiązywać bowiem nowelizacja ustawy o drogach publicznych znosząca opłaty dla tych pojazdów.

Dynamiczny rozwój technologii i mediów społecznościowych stwarza nowe zagrożenia dla prywatności, godności i bezpieczeństwa dzieci, a tempo zmian technologicznych często wyprzedza działania legislacyjne – wynika z opublikowanego właśnie międzynarodowego raportu o wykorzystywaniu seksualnym dzieci w internecie. W Polsce to opóźnienie ma szczególne znaczenie, bo prezydent już zawetował ważną regulację w tym zakresie, a na podpis czeka pierwsze wdrożenie unijnego Aktu o Usługach Cyfrowych. Wynik prac nad kolejnymi etapami tej legislacji stoi natomiast pod dużym znakiem zapytania.

Naczelny Sąd Administracyjny nakazał urzędnikom ponowne zbadanie sprawy rekompensaty za mienie zabużańskie, o którą wystąpiła rodzina znanego przedwojennego prawnika zamordowanego przez NKWD w 1940 r. Orzeczenie sądowe wskazuje datę o sześć lat późniejszą – co było masową praktyką po wojnie, zgodną z ówczesnymi przepisami – ale przypadek tej właśnie osoby jest dobrze udokumentowany przez historyków. Obecnie dostęp do archiwalnych dokumentów oraz usług genealogów są łatwiejsze - ustalenie wojennych losów bliskich staje się prostsze.