124 szpitale powiatowe są realnie zagrożone utratą płynności, a zaledwie 14 placówek może pochwalić się relatywną stabilnością finansową. 108 szpitali osiągnęło poziom technicznej niewypłacalności - wynika z danych Związku Powiatów Polskich. Alarmująco rośnie też kwota strat, która powiększyła się w ciągu roku niemal dwukrotnie. Eksperci wskazują na konieczność pilnych działań i zdjęcia części kosztów z placówek - choćby w zakresie programów lekowych. Obecnie ryzyko podejmuje przede wszystkim szpital.

Polscy pacjenci z zaawansowanym rakiem pęcherza po diagnozie i na początku leczenia nie mają dostępu do nowoczesnej terapii, która w Europie jest już standardem. Ministerstwo Zdrowia nie zgodziło się na objęcie refundacją leków Padcev oraz Keytruda. Obecnie trwa proces odwoławczy. Pacjenci alarmują, że brak refundacji terapii to zmniejszenie szansy na wydłużenie życia.

Według najnowszych danych, polskie szpitale są zadłużone na ponad cztery miliardy złotych, i mowa tu o długach wymagalnych. Prawnicy wskazują jednak, że są rozwiązania, które mogłyby uratować sytuację. Proponują np. specjalne pożyczki na niekomercyjnych warunkach i system wczesnego ostrzegania o narastających problemach. Nie zmienia to jednak faktu, że kłopotem jest też sytuacja Narodowego Funduszu Zdrowia. Dostawcy nie ufają już szpitalom tak, jak kiedyś, bo wcale nie ma gwarancji, że placówka rzeczywiście będzie mieć środki na spłaty zadłużenia.

Jak podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, trwają rozliczenia z placówkami medycznymi, głównie szpitalami, środki za tzw. nadwykonania, czyli świadczenia wykonane ponad zakontraktowany plan. Fundusz deklaruje, że rozliczanie nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych, ale też w lekach w programach lekowych i w chemioterapii za 2025 r., jest praktycznie zakończone. Oddziały wojewódzkie NFZ dostały też środki na uregulowanie nadwykonań w części świadczeń limitowanych, m.in. w wentylacji mechanicznej.

Naczelna Izba Lekarska poinformowała o skierowaniu do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dwóch wniosków o wszczęcie postępowania antymonopolowego wobec Narodowego Funduszu Zdrowia. Samorząd lekarski chce, by urząd zbadał m.in. nowe zasady dotyczące rozliczania nadwykonań np. w zakresie tomografii i innych badań diagnostyki obrazowej, które wprowadziło ostatecznie zarządzenie prezesa NFZ.

Minimalne kwoty wynagrodzenia zasadniczego będą wynosiły od 4806 zł do 4996 zł brutto, natomiast maksymalne nie mogą przekroczyć 15840 zł. Dolne stawki zwiększą się minimalnie, dla części zawodów o 10 zł. Natomiast górne prawie 16 tys. nie oznacza, że pracodawca musi podnieść wynagrodzenie do tej kwoty, ale że raczej nie powinien jej przekraczać. Do konsultacji trafił projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie warunków wynagradzania pracowników budżetowych podmiotów leczniczych.

Ministerstwo Zdrowia chce móc zbierać dane o wynagrodzeniach medyków, by mieć pełniejszą wiedzę, ile ci rzeczywiście zarabiają. Według resortu pomoże to w kształtowaniu polityki płacowej. Eksperci sygnalizują jednak ryzyko niewłaściwego wykorzystania tych informacji.

Od poniedziałku, 20 kwietnia br., rozpocznie się protest organizowany przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych, który został określony jako "Czarny tydzień". To wynik m.in. niedawno ogłoszonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia zmian w finansowaniu nadwykonań, ale również zaległości wobec placówek i zaniżonych wycen świadczeń. - Nie możemy zgodzić się na sytuację, w której o tym, czy pacjent zostanie zdiagnozowany na czas, decyduje nie wiedza lekarza, lecz limit w kontrakcie - zaznacza w swoim stanowisku OZPSP.

Organizacje pacjenckie wciąż apelują do MZ o spotkanie w sprawie warunków udzielania świadczeń wentylacji mechanicznej domowej. To świadczenie limitowane, ale za nadwykonania udzielający świadczeń nie otrzymali jeszcze w pełni środków ze zeszły rok. W styczniu wstrzymano przyjęcia nowych dorosłych pacjentów. MZ nie planuje spotkania z organizacjami, za to zamierza wprowadzić kryteria włączenia i wyłączenia z domowej tlenoterapii. Będzie też mniej wizyt domowych.

Pracująca w przychodni w Szczecinku pielęgniarka przez kilka lat wstrzykiwała dzieciom prawdopodobnie placebo, zamiast szczepionek, a od rodziców pobierała pieniądze, których nie wydatkowała – wbrew obietnicom – na zakup tańszych preparatów w miejscowych aptekach. Sąd skazał ją na 3 lata pozbawienia wolności. Przez pięć lat nie będzie też mogła wykonywać zawodu, musi też oddać rodzicom dzieci nieuczciwie zarobione pieniądze.

Nad tym, jakie rozwiązania mogłyby wpłynąć pozytywnie na stan finansów Narodowego Funduszu Zdrowia, dyskusja toczy się tak naprawdę od wielu lat. Jedną z powracających propozycji jest kwestia rozważenia wprowadzenia symbolicznej odpłatności za wizyty „na NFZ” bądź za nieuzasadnione zgłoszenie się na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Druga kwestia, która została zgłoszona w projekcie Polskiego Stronnictwa Ludowego, jest związana z podatkami. Pytamy ekspertów, czy miałoby to szansę się udać.

Zadłużenie publicznych placówek ochrony zdrowia przestaje być incydentem, a staje się elementem modelu działania. Dlatego część podmiotów trzeba restrukturyzować, część konsolidować, ale nie toporem i nie politycznie, tylko według map potrzeb zdrowotnych, jakości, bezpieczeństwa i realnej dostępności dla pacjentów – uważa Bartosz Fiałek, lekarz reumatolog, założyciel cyfrowego centrum reumatologicznego RheumaNext w Gdyni i były zastępca dyrektora szpitala powiatowego w Płońsku.

Od 1 kwietnia NFZ za nadwykonania badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego NFZ zapłaci placówkom 50 proc. stawki, a w gastroskopii i kolonoskopii stawka ta wyniesie 60 proc. Jak wynika z najnowszych danych Onkofundacji Alivia, pacjenci już mają coraz większy problem z umówieniem się na badania diagnostyczne, w niektórych przychodniach całkowicie wstrzymano zapisy. Eksperci podkreślają, że w zarządzeniu prezesa NFZ brakuje przede wszystkim konkretnych analiz w zakresie skutków nowych przepisów.

Projekt ustawy reformującej system ochrony zdrowia ma przede wszystkim ograniczyć lukę finansową w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia, a jednocześnie zapewnić pacjentom dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej. Dokument zakłada m.in. przeniesienie ubezpieczenia chorobowego z ZUS do NFZ, jasne zasady podwyżek dla lekarzy, a także utworzenie systemu szpitali powiatowych z placówką wiodącą, która koordynowałaby pozostałe.

Lepiej nie wysyłać pocztą wniosku o zwrot kosztów leczenia za granicą, można bowiem przekroczyć sześciomiesięczny termin na jego złożenie. A Narodowy Fundusz Zdrowia nie patrzy na datę stempla pocztowego i ma do tego pełne prawo, nawet jeśli wcześniej przez wiele lat przymykał na to oko – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. To ważna informacja dla turystów i pacjentów wracających z innych państw Unii Europejskiej z rachunkami za leczenie albo fakturami za medykamenty.

To już pewne - od drugiego kwartału br. zmianie ulegną zasady rozliczeń z Narodowym Funduszem Zdrowia za diagnostykę wykonywaną w ramach tzw. nadwykonań. Do tej pory placówki medyczne, choć z opóźnieniem, otrzymywały pełne stawki za badania. Zgodnie z nowym zarządzeniem prezesa NFZ, za endoskopię NFZ zapłaci 60 proc., za diagnostykę obrazową - 50 proc. To nieznacznie więcej, niż pierwotnie zakładano, ale propozycja generalnie wzbudziła silny sprzeciw środowiska medycznego.

W Centrach Krwiodawstwa z roku na rok przybywa dawców krwi i jej składników. Ale rośnie też dług szpitali wobec Centrów. Z danych Narodowego Centrum Krwi wynika, że łączny zysk netto wszystkich Regionalnych Centrów Krwi i Krwiolecznictwa w 2024 roku był o ponad 75 proc. niższy niż w jeszcze dwa lata wcześniej.

Powodem zmian, przekształceń, likwidacji szpitali są dziś ich kłopoty finansowe albo brak personelu, a nie przemyślany plan zapewnienia w miarę równomiernego dostępu pacjentom do usług medycznych. Brak planu i chaos powodują powstawanie "białych plam" na mapie usług zdrowotnych, jak w przypadku porodówek na Podkarpaciu – uważa Remigiusz Pawelczak, dyrektor naczelny Samodzielnego Podstawowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Szamotułach i prezes Wielkopolskiego Związku Szpitali.

Jeśli placówka medyczna wykona więcej badań, niż ma w umowie z NFZ, takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, gastroskopia czy kolonoskopia, Fundusz zapłaci jej za nie tylko 40 proc. I to dopiero na koniec roku. Takie zmiany planuje wprowadzić NFZ zarządzeniem prezesa, które obowiązywałoby z datą wsteczną od początku tego roku. Eksperci są zgodni, że w praktyce oznacza to limitowanie tych świadczeń. Dla pacjentów zaś oznacza to jedno – jeszcze dłuższy czas oczekiwania.

Z niezmienionej formy waloryzacji wynagrodzeń, która ponownie nastąpi w tym roku w lipcu, może cieszyć się tylko część medyków. Wszystko wskazuje bowiem na to, że nie obejmą one tych pracujących np. na podstawie kontraktów, co nie jest rzadką sytuacją w ochronie zdrowia. To, jak wskazują dyrektorzy szpitali, wywołuje napięcia wśród personelu. A jest to tylko jeden z problemów związany z niezmienioną formą przepisów.