Prezydencka prerogatywa w zakresie powoływania sędziów nie oznacza pełnej dowolności. Kandydaci powinni mieć m.in. prawo odwołania się od decyzji odmawiającej ich powołania – wynika z wyroku ETPCz w sprawie sześciu kandydatów na stanowiska sędziowskie, których mimo pozytywnej opinii ówczesnej Krajowej Rady Sądownictwa, nie powołał prezydent Lech Kaczyński. Trybunał uznał, że doszło do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

29 kwietnia br. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że nastąpiła reasumpcja decyzji o delegowaniu na czas nieokreślony do Sądu Okręgowego w Katowicach sędziego Marcina Gudowskiego, w wyniku czego ma on wrócić do swojego sądu rejonowego. Chodzi o sędziego, który kandydował do nowej Krajowej Rady Sądownictwa. Teraz sprawą zajmie się Sąd Rejonowy w Gliwicach, sędzia skierował bowiem pozew o ustalenie stosunku służbowego. W jego ocenie decyzja ministra nie miała podstawy prawnej i nie dochowano przy niej standardów odwołania z delegacji.

13 sędziów wybranych w minionym tygodniu do Krajowej Rady Sądownictwa, z największym poparciem zgromadzeń i zebrań sędziowskich, apeluje o jak najszybsze zwołania pierwszego posiedzenia Rady, na którym ma zostać wyłoniony m.in. nowy przewodniczący. Gotowość do pracy tłumaczą kryzysem w sądownictwie, który wymaga pilnych działań. I prezes Sądu Najwyższego, zgodnie z przepisami, ma na to 30 dni. Tyle że do 26 maja prezydent Karol Nawrocki ma zdecydować kto będzie nowych prezesem. Jest duże prawdopodobieństwo, że prof. Małgorzata Manowska pozostawi to swojemu następcy.

Ponieważ obowiązująca od blisko ćwierć wieku ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary w praktyce nie działa, proponowane w niej zmiany mają stworzyć realne warunki do egzekwowania takich kar, z jednoczesnym zracjonalizowaniem odpowiedzialności menedżerów. Jedną z nowości ma być możliwość poddania się podmiotu zbiorowego karze, co będzie łagodziło odpowiedzialność karną jego reprezentantów.

Kurator procesowy może ustanowić pełnomocnika procesowego, ze skutkiem bezpośrednio dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, gdyż możliwość działania w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika stanowi jedną z fundamentalnych zasad cywilnego procesu - taka jest istota uchwały podjętej w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego 19 maja br.

Bogdan Święczkowski, prezes Trybunału Konstytucyjnego, w piśmie skierowanym do Pawła Wierdaka, pełnomocnika ministra spraw zagranicznych do spraw postępowań przed ETPCz, wskazał, że Trybunał Konstytucyjny nie utrudnia objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez wybranych przez Sejm sędziów TK Annę Korwin-Piotrowską, Marcina Dziurdę, Krystiana Markiewicza i Macieja Taborowskiego, bo nawiązanie z nimi stosunku służbowego jest możliwe, zgodnie z przepisami, po złożeniu ślubowania wobec prezydenta. Dodał, że przed TK toczy się obecnie sprawa dotycząca sporu kompetencyjnego pomiędzy prezydentem a Sejmem, dotycząca ślubowania, które ci sędziowie złożyli w Sejmie.

Niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie kosztów sądowych. Sąd w składzie trzyosobowym wyznaczonym do rozpoznania zażalenia może odrzucić zażalenie - taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne budzące liczne wątpliwości sędziów.

15 maja Sejm wybrał 15 nowych sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa. Zgodnie z nowelą o KRS, na podstawie której dokonano wyboru, ich wspólna, czteroletnia kadencja rozpoczyna się z dniem następującym po dniu, w którym dokonano wyboru. Kolejną istotną datą będzie pierwsze posiedzenie - ma je zwołać pierwszy prezes Sądu Najwyższego, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zwolnienia stanowiska przewodniczącego. Dagmara Pawełczyk-Woicka, złożyła rezygnację z dniem 15 maja. Pytaniem pozostaje też, jak do "nowej" KRS podejdzie prezydent Karol Nawrocki, biorąc pod uwagę choćby zabezpieczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Syn więźnia niemieckiego obozu koncentracyjnego, który trafił tam jako włoski jeniec wojenny, otrzyma 108 tysięcy euro odszkodowania. Środki zostaną jednak wypłacone nie przez niemiecki rząd, ale specjalny włoski fundusz rekompensat.

Sejm przyjął właśnie nowelizację procedury karnej, która ma wprowadzić sądową kontrolę nad decyzjami prokuratorów o dopuszczeniu, bądź nie, pełnomocnika osoby niebędącej stroną (np. świadka) do udziału w postępowaniu. Regulacja jest krytykowana przez prawników za niedostateczną precyzję proponowanych przepisów, co - jak wskazują - może prowadzić do ich omijania, np. pod hasłem „ważnego interesu śledztwa”.

Zabezpieczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie czwórki sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest wiążące dla państwa członkowskiego Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i nie ma od niego żadnej możliwości odwoławczej - twierdzi prof. Ireneusz C. Kamiński z PAN. Wskazuje jednak na wątpliwości co do podstaw skierowania takiej skargi do Strasburga oraz na wyjątkowy charakter zarządzenia tymczasowego, które dotychczas wydawane były zasadniczo tylko wtedy, gdy konieczna była ochrona skarżących przed groźbą śmierci lub tortur.

Kilka dni po wydaniu zabezpieczenia przez ETPCz, dotyczącego sędziów TK wybranych przez Sejm 13 marca, ale niedopuszczonych do orzekania, Trybunał Konstytucyjny pod przewodnictwem prezesa Bogdana Święczkowskiego wydał wyrok, w którym wskazał, że z przepisu dotyczącego ślubowania nowych sędziów nie wynika, by prezydent miał obowiązek je przyjąć. Głosy tych, którzy uważają, że jedno lub drugie wydarzenie coś zmienia w batalii o TK, studzą prawnicy, podkreślając, że pat dalej trwa, umacniane są argumenty po jednej i drugiej stronie. Bez działań organów władzy nic się nie zmieni.

Sędziowie TK Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek nie będą orzekać w sprawie sporu kompetencyjnego pomiędzy prezydentem a Sejmem w zakresie ślubowania nowych sędziów Trybunału. W ich ocenie skład do tej sprawy został wadliwie sformułowany, bo nie uwzględniono czwórki nowych sędziów, a sprawozdawca został wyznaczony z pominięciem przepisów. Ich zdaniem wadliwy jest też wyrok TK z 12 maja br., w którym wskazano m.in., że ślubowanie sędziów TK wobec prezydenta oznacza ślubowanie w jego obecności, bo w składzie byli sędziowie dublerzy.

Oskarżony adwokat nie stawiał się na rozprawy. Sędzia chciał wyjaśnić przyczyny nieobecności, dlatego wysłuchał lekarzy sądowych w celu ustalenia, czy jest przeszkoda dla dalszego prowadzenia rozpraw. A w szczególności, czy nie zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Za to został oskarżony przez adwokata. W takiej sytuacji postępowanie przewidziane w ustawie nie jest przestępstwem znieważenia oskarżonego - stwierdził Sąd Najwyższy i odmówił uchylenia sędziemu immunitetu.

Nikt poważny nie kwestionuje potrzeby walki z korupcją. Problem w tym, że instytucja, która ma jej zapobiegać, od lat jest obiektem poważnych i powtarzalnych kontrowersji. Weto Prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy likwidującej CBA nie zakończyło sporu o tę instytucję. Państwo może funkcjonować z niedoskonałymi instytucjami – bo większość z nich taka właśnie jest. Gorzej funkcjonuje z instytucjami o mocno nadwątlonym zaufaniu społecznym. Weto zatrzymało zmianę, ale nie rozwiązało problemu - pisze Mikołaj Kozak, adwokat z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Sejmowa komisja ustaliła 15 sędziów/kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa. Na liście znaleźli się sędziowie Łukasz Piebiak – kandydat PiS, i Łukasz Zawadzki – Konfederacji. Natomiast z listy sędziów wskazanych przez kluby koalicji rządzącej, którzy uzyskali największe poparcie na zgromadzeniach sędziowskich, „wypadli" sędziowie Sławomir Cilulko oraz Beata Donhöffner-Grodzicka. W międzyczasie Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie, w którym wezwał posłów do powstrzymania się z wyborem do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej konstytucyjności przepisów ustawy o KRS.

Trybunał Konstytucyjny, na posiedzeniu niejawnym, wydał postanowienie, zgodnie z którym posłowie mają się powstrzymać od wyboru 15 sędziów/członków KRS, do momentu kiedy TK rozpatrzy kolejny wniosek posłów PiS o zbadanie konstytucyjności przepisów regulujących procedurę. Tym razem chodzi m.in. o przepis, na mocy którego kandydatów do KRS może zgłaszać albo 2000 obywateli, albo 25 sędziów.

Sędziowie Paweł Czubik, Tomasz Demendecki, Zbigniew Kapiński, Aleksander Stępkowski i Mariusz Załucki kandydują na stanowisko I prezesa SN. Decyzję o tym, który z nich je obejmie prezydent Karol Nawrocki ma podjąć do 26 maja. Obecna I prezes SN dr hab. Małgorzata Manowska, wydała oświadczenie, w którym wskazała, że z niepokojem obserwuje intensyfikacje ataków personalnych wymierzonych w tych kandydatów - w tym manipulacji i dezinformacji. Zapewniła, że takie działanie spotka się ze stanowczą reakcją.

Trybunał Konstytucyjny uznał we wtorek 12 maja, że art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany w ten sposób, iż nakłada na prezydenta obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na sędziego TK, jest niekonstytucyjny. Zgłoszono jednak dwa zdania odrębne, m.in. sędzia Jarosław Wyrembak wskazał, że ten wyrok, może być oceniany jako precedens zagrażający w wymiarze systemowym, konstytucyjnym i ustawowym regułom obsadzania urzędów, organów i stanowisk.

Nie powinno być tak, że kazus przygotowany na egzamin zawodowy adwokatów czy radców prawnych zawiera błędy. Żadnym rozwiązaniem nie są szybkie poprawki dokonywane już w trakcie egzaminu. Potrzebujemy zmiany przede wszystkim w modelu przygotowywania takich zadań. Odpowiadać powinien za to wyspecjalizowany zespół praktyków, kazusy powinny być trudne, ale spójne, bez wielu wątków i fałszywych tropów – tak, by weryfikować teoretyczne i praktyczne umiejętności zdających - mówi Prawo.pl Agata Rewerska, adwokatka, mentorka, mediatorka, prowadząca również szkolenia dla prawników.