Przedsiębiorca składa pozew pod koniec lata 2024 roku. Wcześniej zabezpiecza kluczowy dowód z opinii biegłego sądowego. Innymi słowy, tuż po replice pozwanego, sprawa jest kompletna. Gotowa do rozstrzygnięcia. Ale zegar procesowy zatrzymuje się w głuchym milczeniu. Pełnomocnik, równo po roku bezczynności, uprzejmie prosi o podjęcie jakiejkolwiek czynności merytorycznej. W odpowiedzi otrzymuje jednak dziwnej treści zarządzenie, sprawa trafia do kolejki, a prawdopodobny termin rozprawy to ostatni kwartał 2027 roku – pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Wyrównywanie obciążenia sędziów jest kwestią wtórną, rozlosowywanie starych spraw nie rozwiąże problemu. Nie można bowiem zapominać o służebności sądów wobec obywateli i prawie obywatela do rozpatrzenia jego sprawy w sposób sprawny. Być może rozwiązaniem byłoby narzędzie do sprawdzania efektywności pracy sędziego, ale z uwzględnieniem kosztów generowanych w sprawach – mówi sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Rejonowego w Tarnowie. W jego ocenie warto też rozważyć rozlosowywanie mniejszych pul spraw.

Rząd chce nadać charakter kwalifikowany czynom polegającym na pomocy w przekraczaniu granicy wbrew przepisom, czyli podnieść kary za takie przestępstwa. Projekt jest jednak krytykowany przez prawników, a zdaniem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego propozycja typu kwalifikowanego przestępstwa, bazująca na „narażeniu życia lub zdrowia wielu osób”, cechuje się nieproporcjonalnością represji prawnokarnej. Pojawia się też argument, że taka zmiana mogłaby uderzyć w aktywistów pomagających uchodźcom.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wręczył Odznakę Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości Piotrowi Tulei, sędziemu Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku. Przyznaje się ją za szczególne osiągnięcia w zakresie umacniania zasad praworządności, kształtowania kultury prawnej oraz sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Tzw. ustawa praworządnościowa, której celem jest uregulowanie statusu sędziów powołanych po 2017 r., została wniesiona do Sejmu w grudniu 2025 r. a teraz, po dziewięciu miesiącach Sejm ponownie się nią zajmie. W międzyczasie przeprowadzono m.in. wysłuchanie publiczne. Przypomnijmy: projekt zakłada, że uchwały obecnej KRS dotyczące powołania i awansowania tychże sędziów zostaną pozbawione mocy prawnej. Reguluje również kwestie orzeczeń – pod określonymi warunkami będą mogły zostać wzruszone. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia, przepis dotyczący wykazu sędziów, których dotyczy, po 14 dniach.

Nie milkną echa decyzji warszawskiego sądu okręgowego o liście żelaznym dla b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Prawnicy podkreślają, że decyzja jest na razie nieprawomocna. Prokuratura już zapowiada zażalenie, a sąd drugiej instancji może zastosować dodatkowe zabezpieczenie, np. poręczenie majątkowe. Sam Europejski Nakaz Aresztowania również nie wygaśnie z automatu, choć – co istotne – prawomocny list żelazny oznacza uchylenie jego podstawy – tymczasowego aresztowania. Automatu nie będzie też w utracie uprawnień związanych z samym listem, gdyby np. polityk naruszył jego warunki.

Sądy zmagają się z kryzysem kadrowym, a sędziowie z dużym obciążeniem sprawami. Pojawiają się więc pomysły wyrównywania referatów, np. poprzez rozdzielenie starych spraw nowym orzecznikom. Sędziowie mają jednak w tym zakresie sporo wątpliwości. Część z nich mówi, że jest to premiowanie tych spośród nich, którzy orzekają zbyt wolno, inni – że problem jest znacznie głębszy i związany z przydziałem spraw. Pojawiają się też propozycje wprowadzenia narzędzia do sprawdzania efektywności pracy sędziego lub stopniowego rozlosowywania spraw.

Jako wieloletni pracownik wymiaru sprawiedliwości – najpierw asystent sędziego, a obecnie referendarz sądowy – z bolesną rezygnacją obserwuję, jak władza państwowa od lat traktuje nasze grupy zawodowe. Ignorancja decydentów politycznych stała się elementem naszej codzienności. Brak realnych perspektyw awansu wertykalnego, niesatysfakcjonujące pensje i iluzoryczna ścieżka kariery. to standard. Zapomina się przy tym, że system, w którym gardzi się własnymi kadrami, prędzej czy później ulegnie całkowitej erozji – pisze Artur Skepka, referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Bielsku Podlaskim.

Nie oceniam sprawy Funduszu Sprawiedliwości. Nie rozstrzygam winy p. Marcina Romanowskiego. Obserwuję jedynie, jak w tej sprawie potykają się wszyscy po kolei i zastanawiam się, czy gorsza jest w życiu bezradność, czy bezczelność. Natomiast to, co jest pewne - sprzeciwy prokuratorskie – zwłaszcza na płaszczyźnie stosowania tymczasowego aresztowania – nigdy nie powinny pojawić się w systemie prawnym. Są, mówiąc dosadnie, zamachem na samodzielność jurysdykcyjną sądu - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Michał Sopiński za pośrednictwem resortu sprawiedliwości skierował w piątek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję o odwołaniu go z funkcji rektora-komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Dr Sopiński wnosi też o wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu zakończenia postępowania.

Jeśli wejdą w życie przepisy mające uregulować na nowo organizację rozpraw karnych na odległość, możliwe byłyby sytuacje, w których uczestnicząca w rozprawie osoba skazana przebywałaby w jednostce penitencjarnej, a jej obrońca w swoim miejscu pracy. Mógłby więc w ramach pomocy prawnej wykorzystywać jedynie informacje zebrane podczas wcześniej zaplanowanych widzeń, korespondencji albo rozmów telefonicznych. Taka sytuacja wzbudza wątpliwości z punktu widzenia prawa do obrony.

Postanowienie sądu o liście żelaznym dla Marcina Romanowskiego, byłego wiceszefa MS, posła PiS, może być uznane za przejaw uprzywilejowania jego środowiska - ocenili w rozmowie z PAP mec. Jacek Dubois oraz były zastępca prokuratora generalnego Kazimierz Olejnik.

To, czego zabrakło w postanowieniu warszawskiego sądu okręgowego, który wydał postanowienie o liście żelaznym dla Marcina Romanowskiego, to poręczenie majątkowe. Takie zabezpieczenie byłoby bowiem dodatkową gwarancją, że narzędzie to nie zostanie wykorzystane np. do dalszej ucieczki. Może je jednak zastosować sąd odwoławczy i prokuratura, składając zażalenie, powinna się tego domagać - mówi serwisowi Prawo.pl Anna Mika-Kozak, karnistka z kancelarii Kulpa&Kozak, rzecznik dyscyplinarna Izby Adwokackiej w Warszawie. Zaznacza, że z chwilą uprawomocnienia się listu żelaznego z obiegu prawnego zniknie m.in. ENA wobec Romanowskiego.

W dyskusji nad rozstrzygnięciem warszawskiego sądu okręgowego w sprawie listu żelaznego dla b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego jedna kwestia budzi szczególny niepokój. Prawnicy, także ci, którzy walczyli o praworządność, jako jeden z argumentów niewłaściwej decyzji sądu przywołują fakt, że nie uwzględnił sprzeciwu prokuratora. A przecież mówimy o tym samym przepisie, który wielokrotnie wskazywali jako niekonstytucyjny, uderzający w prawo do sądu i wymagający pilnej zmiany legislacyjnej. Jednym z wielu, które prokuratorom dają ciężki oręż – kontroli nad sędziami.

Dwa tysiące złotych od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie przyznał Sąd Najwyższy partii politycznej za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy. Partia żądała 20 tys. zł, bo czekała na orzeczenie od 24 lutego 2022 r. do 8 września 2026 r. Przez ponad 31 miesięcy od wpływu apelacji nie wyznaczono terminu rozprawy, nie przeprowadzono żadnej znaczącej czynności procesowej. Sąd stanął na straży równości konkurencji politycznej.

Prezes TK Bogdan Święczkowski skierował w środę m.in. do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego projekt planu finansowego Trybunału na 2027 r. Podkreślił, że robi to, "działając w stanie wyższej konieczności", w związku z nieuwzględnieniem przez rząd w projekcie przyszłorocznego budżetu części dotyczącej Trybunału. Rząd tłumaczy się tym, że w sprawie projektu budżetu uchwały nie przyjęło Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek, komentując decyzję Sądu Okręgowego w Warszawie o liście żelaznym dla Marcina Romanowskiego, b. wiceszefa MS, wskazał, że dla niego problemem jest to, iż orzekał tzw. neo-sędzia. Nie ma też wątpliwości, że prokuratura powinna złożyć zażalenie, bo, jak przypomniał, sąd nie uwzględnił m.in. jej sprzeciwu – a taki wymóg wynika bezpośrednio z przepisu. Minister ocenił, że można się zastanawiać, czy ten przepis jest zgodny z Konstytucją, czy nie, ale - jak dodał - radziłby sądowi poczekać na ewentualne zaskarżenie go do Trybunału Konstytucyjnego.

Uchylone zostały pieniężne kary nałożone przez Trybunał Stanu na Małgorzatę Manowską, b. prezes Sądu Najwyższego, za niezwoływanie posiedzenia pełnego składu tego Trybunału, gdy była jego przewodniczącą. We wtorek Trybunał Stanu zakończył formalnie sprawę. Chodziło o trzy kary porządkowe po 3 tys. zł, uzasadniano je tym, że „przewodnicząca TS nie spełniła ciążącego na niej obowiązku”.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wręczył Odznakę Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości Beacie Morawiec, sędzi Sądu Okręgowego w Krakowie w stanie spoczynku. Uroczystość odbyła się podczas narady z prezesami sądów apelacyjnych i okręgowych w Popowie. Sędzia m.in. przez wiele lat stała także na czele Stowarzyszenia Sędziów „Themis” – jak wskazano w uzasadnieniu nagrody - aktywnie angażując się w działania na rzecz obrony niezależności sądów oraz niezawisłości sędziowskiej w Polsce.

Policjant musi mieć pewność, że w sytuacji, gdy podjęte przez niego czynności zakończą się np. śmiercią agresora, będzie mógł liczyć na pomoc prawną, psychologiczną, a jego sprawa zostanie obiektywnie i szybko rozpatrzona. Chcemy czuć się bezpiecznie i mieć skuteczną policję. Tak się jednak nie stanie, jeśli funkcjonariusz, w czasie interwencji, będzie analizował konsekwencje swoich działań. Nawet najlepsze przygotowanie nie gwarantuje bowiem, że nic złego się nie stanie – pisze Jacek Kudła, biegły z zakresu czynności operacyjno-śledczych.