Do opiniowania trafiły projekty zmieniające rozporządzenia dotyczące trybu i sposobu udzielania zamówienia na wydrukowanie i doręczenie zestawów pytań testowych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą. Ministerstwo Sprawiedliwości chce doprecyzować i poluzować wymogi dla oferentów. Ma być wprowadzone oświadczenie o zobowiązaniu się do zachowania w tajemnicy treści pytań.

Adwokaci i radcy prawni zaczęli już korzystać z nowych możliwości związanych z wnoszeniem, na razie niektórych pism, przez portal informacyjny sądów. Problem mają z tym, jak na razie, pracownicy sądów. Nadal bowiem – jak mówią – z nowymi funkcjonalnościami portalu nie są w pełni kompatybilne inne systemy sądowe. Pisma trzeba wydrukować i przekazać do konkretnego wydziału. Problem jest też z systemem prokuratorskim; prace nad dostosowaniem go do wnoszenia e-pism nadal trwają, a realna szansa na taką komunikację z sądem może pojawić się dopiero w czerwcu lub lipcu br.

Działalność sądu mającego ocenić naruszanie konstytucji przez najwyższych funkcjonariuszy państwa, jest wciąż w impasie – przyznaje Jacek Dubois, adwokat, wiceprzewodniczący Trybunału Stanu. W jego ocenie przyczyna leży m.in. po stronie przewodniczącej prof. Małgorzaty Manowskiej, która - jak mówi - wykorzystuje zmieniony w poprzedniej kadencji regulamin, pozwalający jej na paraliżowanie prac tego organu.

W Sejmie jest już projekt nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych. Reguluje m.in. kwestie kuratorskiej legitymacji służbowej, wprowadza możliwości zwolnienia aplikanta z pozostałej części aplikacji i... wzbudza duży niedosyt wśród samych kuratorów. Jak podkreślają, zmiany choć są uzasadnione, pełnią rolę drugoplanową i nie rozwiązują najbardziej palących problemów ich zawodu – takich jak niskie wynagrodzenia, kwestia awansów czy przeciążenia pracą. Wskazują na konieczność odwrócenia zmian dotyczących choćby kuratorskich dyscyplinarek, ale też ograniczających rolę samorządu kuratorów.

Gdy nie może wejść w życie ustawa przywracająca zgodne z Konstytucją zasady wyboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa, uzasadnione jest przeprowadzenie tego w oparciu o obowiązujące przepisy. Czyli przy pomocy niekonstytucyjnej ustawy przywrócony zostanie konstytucyjny charakter KRS – mówi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Impasu, który obecnie trwa w Sądzie Najwyższym, nie zmieni wybór nowego I prezesa. Tym bardziej że prezydent Karol Nawrocki, co wynika z sygnałów jego otoczenia, nie zamierza akceptować ustaw, które mogłyby sytuację uzdrowić. Nowy skład Krajowej Rady Sądownictwa, gdy sędziów wybiorą sędziowie, również nie gwarantuje, że do sądów i SN trafią prawidłowo powołani sędziowie, bo prezydent może po prostu ich nie powołać. Skutkiem będą kolejne odszkodowania wypłacane przez Polskę w związku ze skargami m.in. do ETPCz – mówi Prawo.pl dr Jarosław Matras, sędzia SN.

1 marca 2026 roku weszły w życie zupełnie nowe rozwiązania normatywne, umożliwiające pewnej kategorii podmiotów wnoszenie pism do sądu – jeśli przepis ustawy tak stanowi – poprzez umieszczenie ich treści w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych w sposób, który umożliwia wnoszącemu uzyskanie dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie takiego pisma do sądu. To krok w kierunku cyfryzacji sądownictwa, który niewątpliwie ułatwi stronom korespondencję z sądem – pisze dr Monika Czechowska.

Komisja Wenecka przeanalizowała projekt tzw. ustawy praworządnościowej, nad którym aktualnie pracuje Sejm, a który ma uregulować status sędziów powołanych od 2018 r. Jej wątpliwości wiążą się przede wszystkim z propozycjami dotyczącymi sędziów, którzy awansowali lub przyszli spoza zawodu przy udziale obecnej KRS. Wskazuje przy tym na obowiązujące w Polsce konstytucyjne zasady nieusuwalności sędziów i trójpodziału władz. Zwraca uwagę, że z lekceważenia choćby tej drugiej może skorzystać w przyszłości inna większość parlamentarna w celu ingerencji w działalność sądowniczą.

Niewiele ponad trzy miesiące pozostało Polsce na uchwalenie prawa, które realnie ochroni dziennikarzy, aktywistów i obywateli przed uciążliwymi powództwami sądowymi, służącymi wyłącznie zastraszaniu i nękaniu. Projekt – w wersji krytykowanej przez organizacje pozarządowe - ma zostać skierowany do Sejmu do połowy kwietnia bieżącego roku.

Na stole jest już wstępna wersja projektu ustawy o pracownikach sądów. Co do zasady ma być punktem wyjścia do dalszych prac, ale już budzi wśród pracowników spore emocje. Chodzi m.in. o to, że Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by urzędnik sądowy miał zakaz publicznego manifestowania poglądów politycznych, a także nie mógł uczestniczyć w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócających normalne funkcjonowanie sądu. Pracownicy uważają, że to próba zablokowania im jedynej możliwości nacisku na kolejne rządy w sprawie podwyżek wynagrodzeń.

Przygotowywany od blisko dwóch lat projekt nowej ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących jest już prawie gotowy i wkrótce ma trafić do konsultacji. Wiadomo, że proponuje on fundamentalne zmiany z zasadach powoływania biegłych i oceny ich pracy, a także nowe, znacznie korzystniejsze niż dotychczas warunki wynagradzania. Chociaż ta kwestia jest jeszcze przedmiotem uzgodnień i wiele wskazuje, że nie będą to stawki tak atrakcyjne, jak oczekiwało środowisko biegłych.

Zarówno duchowni, jak i wierni świeccy Kościoła katolickiego w Polsce będą mogli od niedzieli otrzymać pieniężną karę ekspiacyjną, która – w skrajnych przypadkach sięgnie nawet 96.120 złotych. Wszystko za sprawą dekretu ogólnego wydanego przez Episkopat, który zaczyna obowiązywać od 1 bm. Kościół chce mocniej dyscyplinować swoich duchownych, jak i osoby zatrudnione w kościelnych instytucjach.

Kolejny atak USA i Izraela na Iran oraz odwet tego państwa oceniają już pod kątem prawa międzynarodowego polscy i zagraniczni eksperci. Ich zdaniem, mogło dojść do naruszenia zasad zawartych w Karcie ONZ, nie ma natomiast podstaw, aby uruchamiać procedury zawarte w traktacie NATO. Wszystkie strony konfliktu powinni jednak przestrzegać konwencji genewskich chroniących ludność cywilną.

Sprawy sądowe związane z robotami budowlanymi będą trafiać do obowiązkowych mediacji, co ma ułatwić rozstrzyganie skomplikowanych, trwających latami sporów mniej angażując sędziów i biegłych. Dotyczy to również klasycznych spraw o zapłatę, czyli postępowań upominawczych i nakazowych, gdy pozwani nie zaakceptują nakazu zapłaty i wniosą sprzeciw albo zarzuty.

Edukacja prawna powinna być obecnie nastawiona na zagrożenia, z którymi na co dzień stykają się młodzi ludzie w wirtualnym świecie, związane choćby z cyberprzemocą, deepfakami, ochroną danych, ale powinna się też skupić na przestrzeganiu prawa, obowiązkach obywateli i konsekwencjach, jakie z tego wynikają. Istotne jest też, biorąc pod uwagę trendy międzynarodowe, położenie nacisku na wyjaśnianie znaczenia trójpodziału władzy i jego znaczenia w funkcjonowaniu państwa prawa — mówi sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej „Iustitia”.

Krajowa Rada Sądownictwa skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów obecnie obowiązujących, na mocy których wybierani są jej członkowie. Chodzi konkretnie o możliwość odrzucenia przez marszałka Sejmu kandydatury, w sytuacji gdy brakuje pod nią podpisów obywateli lub gdy minister sprawiedliwości nie potwierdzi statusu zgłaszających sędziów. Sprawa dotyczy – jak wyjaśniono – tych sędziowskich kandydatów, którzy zostali powołani lub awansowani od 2018 r. Jest też wniosek o zabezpieczenie.

Zgromadzenie Ogólne Sądu Najwyższego zdecydowało, że przedstawi prezydentowi Karolowi Nawrockiemu sędziów: Pawła Czubika, Tomasza Demendeckiego, Zbigniewa Kapińskiego, Aleksandra Stępkowskiego i Mariusza Załuckiego jako pięciu kandydatów na I prezesa SN. 27 lutego odbyły się wysłuchania w sumie sześciu sędziów – wśród nich była jeszcze sędzia Agnieszka Góra-Błaszczykowska.

Sejm przyjął uchwałę, przygotowaną przez koalicję rządzącą, w której potwierdza, że uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów kandydatów na 15 członków/sędziów Krajowej Rady Sądownictwa dokonane przez polskich sędziów w – jak wskazano – wyborach powszechnych i transparentnych, przy uwzględnieniu wymogów konstytucyjnych co do składu Rady. Za było 237 posłów, przeciw 199 - m.in. PiS i Konfederacja.

Będę bronił idei zrównania opinii zamawianych przez strony postępowania z opiniami zlecanymi przez organy procesowe – deklaruje prof. Tadeusz Tomaszewski z Uniwersytetu Warszawskiego, biegły sądowy z zakresu kryminalistyki, przewodniczący zespołu ekspertów ds. zmian w regulacjach o biegłych sądowych. Przyznaje, że nie całkiem przystają one do obecnego modelu procesu karnego, ale widzi więcej korzyści w ich wzmocnieniu, niż w ograniczaniu korzystania z nich.

Po miesiącu testowania nowej wersji portalu informacyjnego sądów od 1 marca adwokaci, radcy prawni, ale też prokuratorzy będą mogli wnosić tą drogą niektóre pisma procesowe, np. apelacje. Nadzieje są bardzo duże, ale są i obawy. Prawnicy podkreślają, że problemem może być interpretacja przepisów; 26 lutego opublikowano rozporządzenia dotyczące samego portalu i wnoszenia pism w postępowaniu cywilnym i karnym. Dwa są jeszcze na etapie prac. Z kolei pracownicy sądów obawiają się obciążeń nowymi obowiązkami.