Jeżeli na terenie gminy, w której mieszka dziecko z niepełnosprawnością, w najbliższej geograficznie odległości, nie byłoby placówki zapewniającej realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, za najbliższą jednostkę uznać należy placówkę znajdującą się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa. Zdaniem WSA w Gliwicach, wyłącznie precyzyjne i wyczerpujące ustalenia w zakresie spełniania wymogów i zaleceń pozwalają ocenić, która placówka jest tą najbliższą.

Dotacja z budżetu państwa dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) na 2027 r. będzie o ok. 75 proc. niższa niż w tym roku. Środki z Funduszu Solidarnościowego na rządowe programy m.in. asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej będą zaś niższe o ok. 24 proc. niż w 2026 r. Strona społeczna apeluje do prezydenta i premiera o przywrócenie zmniejszonych kwot i konstruktywny dialog.

Osoba niepełnosprawna może odliczyć wydatki na dostosowanie mieszkania do swoich potrzeb. Skarbówka potwierdza, że ulga rehabilitacyjna obejmuje zakup i montaż m.in. klimatyzacji, prysznica w łazience oraz pieca centralnego ogrzewania. Warunkiem jest wykazanie, w jaki sposób wydatek ułatwia codzienne życie. Trudno natomiast odliczyć wydatki na sprzęt, taki jak np. laptop czy elektryczna hulajnoga.

Do końca roku potrwają konsultacje społeczne dotyczące nowego modelu orzekania o niepełnosprawności, który powstaje w ramach projektu unijnego. Warsztaty odbywają się online i stacjonarnie. Można także wypełnić online ankietę, aby podzielić się swoim doświadczeniem o funkcjonowaniu systemu orzeczniczego w Polsce. Ma to pomóc oprzeć nowy system na realnych potrzebach osób z niepełnosprawnościami.

W 2025 roku na wsparcie rodzin w formie świadczeń rodzinnych przeznaczono 15 mld zł, a w ramach programu „Dobry Start” - 1,4 mld zł. Z kolei na wypłatę świadczenia wspierającego przeznaczono 8,5 mld zł. Łączna kwota wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyniosła prawie 1 mld zł. W ramach rządowego programu „Rodzina 800+” na świadczenia wychowawcze przekazano 64,9 mld zł - podał GUS. Na wypłatę świadczeń rodzinnych przeznaczono 2,1 proc. więcej pieniędzy niż przed rokiem.

W 2025 roku nieco ponad 1/3 osób w wieku 18-74 lata sprawowała obowiązki opiekuńcze (35,9 proc.). Spośród tej grupy osób (9 469 tys.) - 80 proc. sprawowało pieczę wyłącznie nad dziećmi/wnukami w wieku poniżej 15 lat, 14,8 proc. opiekowało się wyłącznie krewnymi (w tym członkami rodziny) w wieku 15 lat i więcej, a 5,2 proc. łączyło opiekę nad dziećmi/wnukami z opieką nad krewnymi - podał GUS.

Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych docierają kolejne sygnały o firmach i osobach, które oferują odpłatną pomoc w uzyskaniu świadczenia wspierającego. Wcześniej przedstawiciele niektórych kancelarii odwiedzali osoby z niepełnosprawnościami w ich domach. Teraz pojawiła się kolejna praktyka. Klienci zgłaszają się do placówek ZUS z listami, w których otrzymali gotowe umowy i pełnomocnictwa przedstawiane jako pakiet pomocy przy składaniu wniosku o świadczenie wspierające.

Sejm przyjął jednogłośnie ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. To ważny krok w kierunku stworzenia powszechnego i trwałego systemu asystencji osobistej w Polsce. Nowe rozwiązania mają zwiększyć niezależność osób z niepełnosprawnościami i umożliwić im większą samodzielność w codziennym życiu. Asystencja osobista ma wspierać w podejmowaniu aktywności społecznej, edukacyjnej i zawodowej oraz odciążać rodziny, które dziś często są głównym źródłem codziennego wsparcia. Ustawa trafi teraz do Senatu.

Monika Sikora, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, przekazała w telewizji 15 września wieczorem, że w tym roku rządowy program asystencji osobistej nie ma budżetu dla organizacji pozarządowych. O środki miały ubiegać się tylko gminy i powiaty. Wiadomość wzburzyła środowisko, ale i samych parlamentarzystów, którzy też o tym dowiedzieli się z telewizji. Jednak już następnego dnia późnym popołudniem ministerstwo zmieniło zdanie i ogłosiło konkurs dla trzeciego sektora.

Do 1 października powiaty mogą wnioskować o środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w programie „Pilotaż modelu MDWS” (Mobilnego Doradcy Włączenia Społecznego). Jeden powiat może dostać blisko 2 mln zł na zatrudnienie pięciu mobilnych doradców, którzy bezpośrednio dotrą do osób potrzebujących wsparcia.

Rodzice niepełnosprawnego dziecka realizującego obowiązek przedszkolny mogą żądać od gminy zwrotu kosztów przewozu za lata wstecz. Warunkiem jest, aby na gminie ciążył taki obowiązek, a koszty przewozu zostały faktycznie poniesione - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zwiększy się tegoroczna kwota w rządowym programie dotyczącym dofinansowania do wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka. Samorządy złożyły zapotrzebowanie w programie, które przekroczyło zaplanowaną kwotę 45 mln złotych. Powstanie też rządowy program wsparcia powiatów w tworzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej.

Po ponad półrocznej przerwie ponownie można wnioskować o wypożyczenie niektórych sprzętów z centralnej wypożyczalni Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). To czasowo rozwiązanie – będzie ona działała do 2028 r. a potem wypożyczający i organizacje będą mogły przejąć sprzęt na własność.

W przypadku oczywistych chorób przewlekłych i genetycznych, dobrze udokumentowanych medycznie, komisje mogłyby orzekać zaocznie, a pacjenci otrzymywać orzeczenia na stałe. Tymczasem system sabotuje sam sobie. Orzecznicy mają możliwość wydawania orzeczeń na dłuższy okres, ale rzadko z niej korzystają. To pozwoliłoby odciążyć system i uwolnić wiele zasobów – mówi w rozmowie z Prawo.pl Katarzyna Arasiewicz, prawniczka z Kancelarii Meritum Katarzyna Arasiewicz i mediatorka przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostały podjęte prace legislacyjne nad przygotowaniem ustawy wprowadzającej dodatek dopełniający dla osób pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, u których orzeczono niezdolność do samodzielnej egzystencji - poinformowało ministerstwo. To reakcja na wystąpienie RPO w sprawie zasad przyznawania dodatku dopełniającego, na które skarżą się obywatele.

We wtorek, 1 września, rozpoczął się rok szkolny. Z tej okazji Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że prawo do nauki jest jednym z fundamentalnych praw człowieka, a osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do edukacji bez dyskryminacji i na zasadzie równości z innymi. Obowiązek dowozu uczniów z niepełnosprawnościami do szkół to instrument realizacji tego prawa.

Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu wspierającym czeka na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu. Jak przekazało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej serwisowi Prawo.pl, jedna ze zmian ma polegać na skróceniu czasu oczekiwania na decyzję o poziomie potrzeby wsparcia. Świadczenie wspierające ma też nie wpływać na dochód przy uldze rehabilitacyjnej. Zmian ma być więcej.

W przypadku utraty dotychczasowego stopnia umiarkowanego lub znacznego niepełnosprawności (na rzecz lekkiego lub w związku z orzeczeniem o braku niepełnosprawności) pracownik nie traci nabytego już urlopu dodatkowego, jak również urlop ten nie ulega przeliczeniu proporcjonalnie do okresu posiadania w trakcie roku orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu. Zmienia się norma czasu pracy, którą przyjmujemy przy przeliczaniu urlopu na godziny - urlop dodatkowy, podobnie jak „zwykły” urlop wypoczynkowy będą już udzielane przy przeliczeniu na godziny według ośmiogodzinnej normy dobowej.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej twierdzi w odpowiedzi udzielonej serwisowi Prawo.pl, podobnie jak ZUS, że w przypadku pierwszej decyzji wydawanej na podstawie wniosku złożonego od 1 stycznia 2026 r., poziom potrzeby wsparcia ustala się od dnia wydania decyzji, z pewnymi wyjątkami. I od tego też dnia należy się wypłata świadczenia wspierającego. Tyle tylko, że przepisy nie regulują tej kwestii tak jednoznacznie. Ministerstwo planuje też korektę zasad punktacji.

Nowym pełnomocnikiem rządu ds. osób niepełnosprawnych oraz sekretarzem stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej została Monika Sikora. Wcześniej była podsekretarzem stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, gdzie odpowiadała m.in. za Europejski Fundusz Społeczny Plus, politykę dostępności oraz wybrane obszary polityki mieszkaniowej.