Rzecznik praw obywatelskich (RPO) wskazuje na konieczność wdrożenia systemowych rozwiązań, dzięki którym pacjenci z różnymi rodzajami niepełnosprawności będą mogli skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadzie równości z innymi. Teraz w wielu sytuacjach nie jest to możliwe, np. u ginekologa czy dentysty. Problem z dostępem do świadczeń mają osoby głuche. Prawo jest, ale niekiedy martwe.

Asystent osoby z niepełnosprawnością, w ramach rządowego programu asystencji, może pojechać na drugi koniec Polski na ślub córki osoby wspieranej, ale z programu będzie można mu sfinansować tylko przejazd. Za nocleg w czasie uroczystości trzeba zapłacić z innych środków – wyjaśnia resort rodziny. Równocześnie zapowiada zmiany, m.in. w wynagrodzeniach dla asystentów.

W związku z narastającym od lat problemem braku lekarzy orzeczników w powiatowych i wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności resort rodziny planuje rozszerzyć katalog uprawnionych do orzekania lekarzy. Teraz w komisji orzekającej będzie mógł być także lekarz w trakcie specjalizacji oraz lekarz wykonujący zawód przez co najmniej pięć lat. To kolejna propozycja deregulacyjna, którą chce wprowadzić rząd.

Zgodnie z nowymi przepisami, od 11 czerwca każde dziecko do 16. roku życia, które stara się o orzeczenie o niepełnosprawności, ma je otrzymać na minimum 3 lata. Eksperci i lekarze orzecznicy wskazują, że nie zawsze ma to uzasadnienie. Stan funkcjonalny dziecka w wyniku terapii i rehabilitacji może bowiem szybciej ulec zmianie, niż zakładane 3 lata i konieczne będą inne wskazania w orzeczeniu. W ich opinii nie tędy droga do ustalenia orzeczniczych standardów.

Wnuk, który jako jedyna osoba sprawuje opiekę nad niepełnosprawną babcią i w związku z tym zrezygnował z zatrudnienia oraz złożył wniosek o świadczenie pielęgnacyjne do końca 2023 r. (niezależnie od tego, jak wniosek ten został rozstrzygnięty), zachowuje prawo ubiegania się o świadczenie. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował we wtorek przepisy obowiązujące do końca 2023 r., które pozbawiały świadczeń członków rodziny sprawujących wyłączną opiekę nad osobą niepełnosprawną (sygn. SK 33/23).

Każdy z kilku systemów orzeczniczych funkcjonujących w Polsce albo jest w trakcie zmian, albo się do nich przymierza. Jednak jednolity system orzeczniczy nie jest planowany, choć w każdym występują te same problemy. To brak kadry lekarskiej, długi czas oczekiwania na orzeczenie i niespójność systemu, czasami nawet wewnątrz jednego modelu. Kluczowe byłoby określenie kwalifikacji lekarzy do pracy w orzecznictwie i choć przepisy obowiązują od zeszłego roku, to takie działania nie są prowadzone.

Od 18 czerwca obowiązują przepisy, na podstawie których zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, które należy dołączyć do wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności jest ważne trzy miesiące, a nie tylko 30 dni, jak dotychczas. Ma to pomóc osobom starającym się o orzeczenie w powiatowych i miejskich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności właściwie dopełnić formalności.

Jeśli 30 czerwca chcielibyśmy kupić telefon komórkowy, to on zasadniczo powinien być już dostępny. Tylko te produkty, które zostały wprowadzone na rynek przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli 28 czerwca br., mogą nie spełniać wymogów dostępności – mówi w rozmowie z Prawo.pl Zuzanna Raszkowska, zastępca dyrektora Departamentu Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

Budynek mieszkalny wielorodzinny o trzech lub więcej kondygnacjach będzie musiał być wyposażony w windę – zakłada projekt rozporządzenia. Nie oznacza to jednak, że spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe zaczną na potęgę przerabiać czteropiętrowe bloki. Przepisy mają zastosowanie do budynku, co do którego ma miejsce projektowanie, budowa, przebudowa lub zmiana sposobu użytkowania.

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych będzie mógł tylko w ciągu pół roku wszcząć postępowanie podatkowe wobec pracodawcy prowadzącego zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Aktualnie prowadzone postępowania wszczęte w terminie przekraczającym 6 miesięcy zostaną umorzone. PFRON uznał stanowisko biura pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych wydane na wniosek Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych oraz najnowsze orzecznictwo sądów.

Sklepy oraz platformy internetowe muszą otworzyć się na osoby z niepełnosprawnościami. 28 czerwca 2025 r. wejdzie w życie ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze – przypomina Aleksandra Zomerska, adwokatka z kancelarii dotlaw Skrzywanek Stępniowski i Wspólnicy sp.k.

W szkołach i placówkach oświatowych nie ma standardów ochrony dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przed przemocą - uważa rzecznik praw obywatelskich. Prowadzi to do niewłaściwej komunikacji z nimi i kumulacji negatywnych emocji. Pisze w tej sprawie wystąpienie do Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Gdy kończy się ważność orzeczenia o niepełnosprawności, a co za tym idzie - świadczenie wspierające przestanie być wypłacane przez ZUS, trzeba złożyć nowe wnioski: o orzeczenie, ale i o wydanie nowej decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. Koniecznie trzeba to zrobić w okresie, kiedy stare dokumenty są jeszcze ważne. Należy także poinformować o tym ZUS, który przedłuży wtedy wypłatę świadczenia wspierającego maksymalnie o pół roku.

W zakładce ,,Dobre praktyki" na stronie rzecznika praw pacjenta pojawił się materiał dotyczący poprawy dostępności opieki psychiatrycznej dla osób z niepełnosprawnościami. Rekomendacje zostały opracowane przez Panią Hannę Pasterny z Fundacji Wielogłosu. To kolejna publikacja, która ma zachęcać do poprawy jakości świadczonych usług w placówkach ochrony zdrowia.

Trybunał Konstytucyjny zajmie się skargą obywatela w sprawie uzależnienia przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego od wymogu braku aktywności zawodowej i zarobkowej. Skarżącemu odmówiono świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku rezygnacji przez niego z funkcji prezesa jednoosobowego zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli nie ma żadnej umowy i nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia. Do sprawy przystąpił też rzecznik praw obywatelskich.

Stowarzyszenie Polski Instytut Praw Głuchych w niedawnej petycji do marszałka Sejmu wróciło z inicjatywą przyznania statusu mniejszości językowo-kulturowej osobom głuchym. Polski język migowy zostałby wtedy uznany za oficjalny język mniejszości narodowej. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie prowadzi jednak prac w tym kierunku nad ustawą o mniejszościach narodowych.

Uznawanie orzeczeń wydawanych przez KRUS w systemach przyznawania ulg i świadczeń, dostosowanie systemów teleinformatycznych w ochronie zdrowia do różnych form orzeczeń oraz sprawniejszy dostęp do leczenia, sprzętu medycznego i rehabilitacji na podstawie rzeczywistych potrzeb zdrowotnych pacjenta to postulaty Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski w zakresie systemu orzekania o niepełnosprawności oraz usprawnienia dostępu do ulg i uprawnień dla osób z niepełnosprawnościami.

Będzie minimalny, 7-letni okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osoby niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia, jeżeli potwierdzono u niej rzadką chorobę genetyczną lub zespół Downa oraz 3-letni minimalny okres, na jaki orzekana jest niepełnosprawność w przypadku osoby niepełnosprawnej poniżej 16 roku życiu, jeżeli orzeczenie jest wydawane na czas określony.

Dodatek dopełniający do renty socjalnej, który będzie wypłacany od maja, będzie mógł zająć komornik, podobnie jak dotyczy to już samej renty socjalnej. Sejm nie podjął prac nad petycją, w której proponowano, aby dodatek dopełniający nie podlegał egzekucji komorniczej. To jednak zbyt duża zmiana systemowa, która mogłaby różnicować sytuację osób pobierających rentę socjalną bez dodatku i tych z dodatkiem, ale też osób, które pobierają inne świadczenia z zabezpieczenia społecznego.

Osoby z niepełnosprawnościami będą lepiej chronione przepisami kodeksu karnego, gdy doświadczą przestępstwa z powodu nienawiści czy uprzedzeń w związku ze swoją niepełnosprawnością. Kary nie będą surowsze, ale osoby, które znajdą się w takiej sytuacji, nie będą musiały same udowadniać, że są ofiarą przestępstwa. Sprawą będą musiały się zająć z urzędu policja i prokuratura, a ofiara będzie mogła mieć pewność, że sprawca zostanie pociągnięty do odpowiedzialności - wszystko to zależy jednak od Trybunału Konstytucyjnego.