Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie administracyjnym organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia na terenie całego kraju egzekucji należności, do dochodzenia których uprawnieni są obecnie dyrektorzy oddziałów ZUS. Będzie też mógł wydawać upoważnienia do załatwiania spraw w jego imieniu. Ministerstwo Finansów i Gospodarki pracuje nad zmianą przepisów, bo dotychczasowe rozwiązanie nie jest optymalne dla efektywności realizacji procesu przymusowego dochodzenia należności przez ZUS.
Do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisany został projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (nr UD405). - Celem projektu ustawy jest wprowadzenie rozwiązań, zgodnie z którymi Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie administracyjnym organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia na terytorium całego kraju egzekucji administracyjnej, do dochodzenia których uprawnieni są obecnie dyrektorzy oddziałów ZUS. Obecnie administracyjnymi organami egzekucyjnymi wykonującymi te zadania są dyrektorzy oddziałów ZUS wyznaczeni przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz. U. poz. 1411, z późn. zm.) - wyjaśniają projektodawcy cel przygotowania projektu. Ich zdaniem, dotychczasowe rozwiązanie nie jest optymalne dla efektywności realizacji procesu przymusowego dochodzenia należności przez ZUS. Dyrektorzy oddziałów ZUS nie są równomiernie obciążeni zadaniami egzekucyjnymi.
A ponieważ zmiana właściwości miejscowej organu egzekucyjnego będącego dyrektorem oddziału ZUS każdorazowo wymaga zmiany ww. rozporządzenia, co jest czasochłonne i nie pozwala na sprawne i elastyczne zarządzanie procesem egzekucji w ZUS, stąd zmiana ustawy.
Czytaj również: ZUS dowie się wszystkiego o wszystkich z automatu i bez pisania wniosków>>
Istotą rozwiązań planowanych w projekcie jest więc wprowadzenie do ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm.) regulacji, zgodnie z którymi Prezes ZUS będzie:
Jak twierdzi MFiG, ustanowienie Prezesa ZUS organem egzekucyjnym wymaga zmiany ww. ustawy. Zaproponowano również zmianę ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.). - Zmiany te mają charakter dostosowawczy do zmian wprowadzanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Polegają na doprecyzowaniu przepisów w zakresie wykonywania zadań przez Prezesa ZUS. Oczekuje się, że efektem projektowanych regulacji będzie uelastycznienie zarządzania zasobami ZUS i usprawnienie organizacji pracy w ZUS - czytamy.
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM to IV kwartał 2026 r.
