Temat dnia

Mediacja ma być sposobem na zatory sądowe, ale z przepisami nadal jest problem

Już poprzednie kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości zapewniało, że w mediacji widzi sposób na rozładowanie sądowych zatorów. Wprowadzone zostały różnego rodzaju zmiany w przepisach, miał zacząć działać Krajowy Rejestr Mediatorów. Kwestie rejestru podejmuje i obecne kierownictwo, prawnicy podkreślają jednak, że jeśli mediacja ma się upowszechnić, potrzeba kompleksowych - a nie punktowych uregulowań. Konieczne jest weryfikowanie umiejętności mediatora oraz stworzenie choćby mediatorskiego kodeksu etyki.

NSA: W dowodzie osobistym dziecka dwóch kobiet można uwzględnić tylko jedną matkę

Prawo rodzinne

Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego 8-letniemu Victorowi, który w swoim brytyjskim akcie urodzenia jako rodziców ma wskazane dwie matki - orzekł, że w dowodzie osobistym można uwzględnić tylko jedną z nich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną - potwierdził natomiast, że niewątpliwie dziecko jest obywatelem Polski, ponieważ jego matka jest Polką.

Udział Polski w Prokuraturze Europejskiej potwierdzony przez KE

Prokuratura

Komisja Europejska przyjęła w czwartek decyzję potwierdzającą udział Polski w Prokuraturze Europejskiej (EPPO). Na wniosek skierowany do Komisji przez Polskę Prokuratura Europejska będzie właściwa do prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, popełnionych w Polsce po 1 czerwca 2021 roku. Polska formalnie stanie się częścią Prokuratury Europejskiej z dniem wejścia w życie decyzji Komisji.

Co dalej z prokuratorem krajowym? Opinia prezydenta wymagana, ale niewiążąca

Prokuratura

Prokurator Dariusz Korneluk uzyskał rekomendacje w konkursie na stanowisko prokuratora krajowego. Zgodnie z przepisami powołuje go na wniosek prokuratora generalnego premier, tyle że po uzyskaniu opinii prezydenta. W ocenie prawników problemu z samą opinią raczej nie będzie, bo nie jest wiążąca - może być negatywna albo pozytywna. Pytanie, co w sytuacji, kiedy prezydent jej nie wyda, albo ile może z nią zwlekać. W tym przypadku stanowiska są różne.

Sąd nie uzasadnił zabezpieczenia? Zaskarżenie trzeba składać od razu

Wymiar sprawiedliwości

Od 2019 roku obowiązuje przepis, zgodnie z którym sąd może w sprawie cywilnej odstąpić od uzasadnienia postanowienia wpadkowego. Sędziowie korzystają z tego w sprawach rodzinnych, ale też np. w sprawach frankowych. Część z nich stosuje też ogólne pouczenia dotyczące zaskarżania. Efekt? Strona w tym przypadku powinna składać zażalenie od razu, czyli w ciągu siedmiu dni. Zamiast tego wnioskuje o pisemne uzasadnienie, sąd wniosek odrzuca... a termin przepada.

Coraz więcej nowych przepisów, krótsze vacatio legis
POPRAWMY PRAWO

Coraz więcej nowych przepisów, krótsze vacatio legis

Prawnicy Administracja publiczna

Skokowo zwiększa się liczba nowych i zmienionych przepisów. W 2023 roku ogłoszono aż 143 155 nowych aktów prawnych – ponad 15 tys. więcej niż rok wcześniej. Przynajmniej raz zmieniono natomiast 31 968 aktów. Najczęściej zmieniana była ustawa o PIT. Nadal wiele przepisów wchodzi w życie z datą wsteczną - w momencie publikacji dowiadujemy się, że... ustawa już dawno obowiązuje. To tylko niektóre problemy wskazane w raporcie „Poprawmy prawo”.

Prawo.pl
Polecamy książki prawnicze
Lekarz weterynarii wyciął nerkę Saturnowi - psu adoptowanemu ze schroniska, by przeszczepić ją rasowemu psu z hodowli. Decyzją Sądu Najwyższego sprawa wróci do rozpoznania przez sąd pierwszej instancji - informuje organizacja Viva! Akcja dla Zwierząt, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa znęcania się nad Saturnem.
Katarzyna Nocuń
29.02.2024
Prawo karne
Sąd ma obowiązek wysłuchać osobę z niepełnosprawnością podczas procedury ustalania dla niej kuratora. Będzie musiał uwzględnić jej indywidualne potrzeby, także wtedy, gdy porozumiewa się pozawerbalnie za pomocą alternatywnych metod komunikacji. Rozwiązania są konieczne, bo obecnie brak komunikacji prowadzi do ubezwłasnowolnienia osoby. Przepisy będą jednak martwe bez przygotowania osób biorących udział w procedurze.
Beata Dązbłaż
29.02.2024
Niepełnosprawność
Cztery lata trwało wyjaśnianie zarzutu złamania Konstytucji przez trzech sędziów. Sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie chcieli wyjaśnić, czy w sprawie zachodzi nienależyta obsada sądu. W tym celu zwrócili się o przesłanie informacji ‎o okolicznościach powołania asesora na stanowisko. Nie dokonali ingerencji w tryb powoływania asesorów – orzekł Sąd Najwyższy. Była to pierwsza sprawa wytoczona przez rzecznika dyscyplinarnego, która miała wywołać efekt mrożący wśród sędziów, by nie stosowali prawa europejskiego.
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
29.02.2024
Prawnicy Wymiar sprawiedliwości

Prof. Paluszkiewicz: Kontradyktoryjny proces do przywrócenia, rola prokuratora do ograniczenia

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Prokuratura
Wprowadzony w 2015 roku kontradyktoryjny model procesu karnego, który po kilku miesiącach został wycofany przez nowy rząd, trzeba bez wątpienia przywrócić. Pilną potrzebą jest też cofnięcie zmian w...
Krzysztof Sobczak
29.02.2024

W Bielsku-Białej o nieodpłatnej pomocy prawnej

Wymiar sprawiedliwości
8 marca 2024 r. w Akademii Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej odbędzie się Konferencja Naukowa pn. „Nieodpłatna pomoc prawa jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego”. Współorganizatorem...
Patrycja Rojek-Socha
28.02.2024

SN: Ukaranie za brak maseczki po wygaśnięciu nakazu

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości Koronawirus szczepienia
Trafnie zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich, że między momentem popełnienia czynu a chwilą orzekania, doszło do zmiany normatywnej. Nie ma przy tym znaczenia, że modyfikacji uległ przepis...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
28.02.2024

Korzystna uchwała nielegalnej Izby Dyscyplinarnej wiąże nową Izbę

Prawo karne Prawnicy Wymiar sprawiedliwości
Orzeczenia wydane przez zlikwidowaną, nielegalną Izbę Dyscyplinarną były korzystne dla obwinionej prokurator, a zatem uznać można, że sprawa została już osądzona – orzekła Izba Odpowiedzialności...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
28.02.2024

Komunikator i e-mail pod kontrolą służb? Rząd wycofuje się z kontrowersyjnych zmian

Policja Nowe technologie RODO
Na tapet wraca nowe Prawo komunikacji elektronicznej - projekt przekazano do konsultacji i uzgodnień międzyresortowych. W zeszłym roku podejście do wdrożenia przepisów zrobił poprzedni rząd, projekt...
Monika Sewastianowicz Patrycja Rojek-Socha
28.02.2024

Rozprawa TK w sprawie wyborów "kopertowych" przeniesiona na 5 marca

Z wtorkowej wokandy na stronie Trybunału Konstytucyjnego wynika, że TK przełożył na 5 marca rozprawę dotyczącą tego, czy konstytucyjne były przepisy "antycovidowe" w kontekście poleceń wydawanych...
kn/pap
27.02.2024

Kolejny wyrok TK w sprawie stawek za urzędówki adwokackie

Wymiar sprawiedliwości
Trybunał Konstytucyjny po raz kolejny zajął się wysokością urzędówek, tym razem adwokackich. Podobnie jak w poprzednich sprawach wskazał, że norma różnicująca wynagrodzenie dla adwokatów świadczących...
Patrycja Rojek-Socha
27.02.2024

Rzecznik TSUE: Prawo UE nie określa, jak obniżyć koszt kredytu hipotecznego przy przedterminowej spłacie

Domowe finanse Banki Kredyty
Prawo Unii Europejskiej nie określa sposobu obliczenia obniżki kosztu kredytu hipotecznego w razie jego przedterminowej spłaty - napisał w opublikowanej 22 lutego opinii rzecznik generalny Trybunału...
Patrycja Rojek-Socha
27.02.2024

SN: Nie każda nominacja neo-KRS jest wadliwa

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości
Sąd odwoławczy w uzasadnieniu nie wskazał, że sędzia orzekająca w sprawie nie spełnia minimum standardu niezawisłości i bezstronności. Skuteczne wykazanie nienależytej obsady sądu zakładałoby...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
27.02.2024

Więźniów ma być mniej – będą zmiany prawne i praktyczne

Wymiar sprawiedliwości
Pod koniec 2023 roku w polskich zakładach karnych i aresztach przebywało blisko 75 tys. osób. W stosunku do liczby ludności to jeden z najwyższych poziomów w Europie i zdaniem obecnego kierownictwa...
Krzysztof Sobczak
27.02.2024

SN: Immunitet sędziego administracyjnego uchyla NSA

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości
Zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydaje nie Sąd Najwyższy, ale Naczelny Sąd Administracyjny –...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
27.02.2024

Niby zdalne rozprawy, a dla sądów więcej "papierkowej" roboty

Wymiar sprawiedliwości
Od 14 marca w sprawach cywilnych na stałe będą obowiązywać rozprawy w formule zdalnej, a konkretnie - hybrydowej. Choć sądy mają w tym zakresie postpandemiczne doświadczenia, zmiany odczują m.in....
Aleksandra Partyk Patrycja Rojek-Socha
27.02.2024

Prokurator Dariusz Korneluk kandydatem na prokuratora krajowego

Prokuratura
Zastępca prokuratora krajowego Dariusz Korneluk uzyskał najlepszy wynik w konkursie na prokuratora krajowego i to on został wskazany przez zespół pod przewodnictwem wiceministra sprawiedliwości Marii...
Patrycja Rojek-Socha
26.02.2024

Coraz bliżej wyłonienia przyszłego prokuratora krajowego, zakończyły się wysłuchania kandydatów

Prokuratura
Niezależność, większa swoboda decyzyjna prokuratorów, zmiany w delegacjach i awansach, poprawa sytuacji finansowej pracowników i urzędników prokuratury, rozliczenia - ale w oparciu o przepisy prawa,...
Patrycja Rojek-Socha
26.02.2024

Neo-sędzia w składzie? Sąd zwraca sprawę do ponownego rozpoznania

Wymiar sprawiedliwości
Warszawski sąd apelacyjny uchylił właśnie postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga dotyczące tymczasowego aresztowania z powodu... nienależytej obsady sądu pierwszej instancji. Chodzi o tzw....
Patrycja Rojek-Socha
26.02.2024

Coraz bliżej do wyłonienia prokuratora krajowego, kandydaci przedstawią swoje wizje prokuratury

Wymiar sprawiedliwości
Na poniedziałek, 26 lutego, zaplanowano rozmowy kwalifikacyjne z piątką kandydatów na prokuratora krajowego. Prowadzić je będzie specjalny zespół z wiceminister Marią Ejchart na czele. Mają zostać...
Patrycja Rojek-Socha
26.02.2024

SN: Były prokurator z zakazem pełnienia każdego zawodu prawniczego

Prawnicy
Prokurator przyjął łącznie sześć łapówek w związku z pełnieniem funkcji publicznej, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. W konsekwencji, oprócz kary pozbawienia wolności, nie może...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
26.02.2024

Sprawa frankowa łatwiejsza, ale na zniżkę u pełnomocnika nie ma co liczyć

Wymiar sprawiedliwości Kredyty frankowe
Inflacja w połączeniu z długim czasem trwania postępowań dotyczących kredytów frankowych wpływają na to, ile adwokaci i radcowie prawni biorą od frankowiczów za prowadzenie spraw frankowych....
Regina Skibińska
26.02.2024

Chcemy spopularyzować mediacje na serio? Zróbmy to po amerykańsku!

Wymiar sprawiedliwości
Często w publicznych dyskusjach słyszy się, że „usposobienie Amerykanów”, czy też inne mityczne tezy, jak np. rzekoma „otwartość na zmiany” powodują, że bardziej niż np. Polacy, skłonni są do...
Patrycja Rojek-Socha
24.02.2024

SN: Radcy prawnemu grozi wydalenie z zawodu, bo działał na szkodę klienta

Prawnicy
Brak obrońcy przy rozpoznawaniu sprawy o pozbawienie prawa wykonywania zawodu radcy prawnego był przyczyną uchylenia wyroku dyscyplinarnego. Wyższy Sąd Dyscyplinarny nie zaakceptował zwolnienia...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
24.02.2024

Wszczęto odwoływanie ze stanowisk prezesa i wiceprezesa SO w Poznaniu

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości
Odwoływani sędziowie utracili zaufanie i autorytet wśród podległych im służbowo sędziów, co dodatkowo uniemożliwia im wykonywanie funkcji. Biuro Komunikacji i Promocji Ministerstwa Sprawiedliwości...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
23.02.2024

Odblokowanie KPO prowadzi przez legislacyjne ścieżki

Prawnicy Finanse publiczne Prawo unijne
O ile zaliczki dla państw członkowskich, w ramach KPO, wypłacane są bezwarunkowo, reszta, czyli ok. 55 mld euro, dostępna będzie wyłącznie po spełnieniu ustalonych wcześniej warunków, nazywanych w...
Gniewomir Wycichowski-Kuchta
23.02.2024

Spec-rzecznik MS zamiast sędziego Schaba. Sprawa sędzi Barańskiej - umorzona

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości
Sędziego nie można karać dyscyplinarnie za popełniony błąd. Uruchomienie postępowania dyscyplinarnego o ukaranie sędzi Barańskiej było błędem – stwierdziła w czwartek Izba Odpowiedzialności Zawodowej...
Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska
23.02.2024

Mec. Czaja: Mediacja w Polsce wymaga zdecydowanych działań

Wymiar sprawiedliwości
Mediacji obligatoryjnej nie powinniśmy się bać. To rozwiązanie działa w innych krajach europejskich i się sprawdza, a główną zaletą, poza odciążeniem sądów, jest zwiększanie świadomości obywateli....
Patrycja Rojek-Socha
23.02.2024

Po decyzji o Barskim sądy zaczynają kwestionować status asesorów

Prokuratura
Jeszcze nie umilkły echa sprawy szczecińskiej prokurator Bogusławy Zapaśnik, a sąd - tym razem Rejonowy dla Wrocławia Krzyków -zakwestionował status prokuratorskiego asesora. Tłem tej sprawy jest...
Patrycja Rojek-Socha
23.02.2024

Kozak: Warunkowe przedterminowe zwolnienie, przepisy nie nadążają za praktyką

Wymiar sprawiedliwości
Obrońca, działając na korzyść klienta, chce by warunkowe przedterminowe zwolnienie nastąpiło w najszybszym możliwym terminie. Musi więc złożyć wniosek zanim upłynie data, w której sąd może skazanego...
Mikołaj Kozak
23.02.2024

Sejm na najbliższym posiedzeniu ma zająć się sprawą Trybunału Konstytucyjnego

Wymiar sprawiedliwości
Na najbliższym posiedzeniu Sejmu, rozpoczynającym się 6 marca mają być przedstawione uchwała i ustawa dotycząca Trybunału Konstytucyjnego - zapowiedział Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar....
Patrycja Rojek-Socha
22.02.2024
1  2  3  4  5    1779
  • Aktualności
    • Udział Polski w Prokuraturze Europejskiej potwierdzony przez KE

      Komisja Europejska przyjęła w czwartek decyzję potwierdzającą udział Polski w Prokuraturze Europejskiej (EPPO). Na wniosek skierowany do Komisji przez Polskę Prokuratura Europejska będzie właściwa do prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, popełnionych w Polsce po 1 czerwca 2021 roku. Polska formalnie stanie się częścią Prokuratury Europejskiej z dniem wejścia w życie decyzji Komisji.
    • Sąd nie uzasadnił zabezpieczenia? Zaskarżenie trzeba składać od razu

      Od 2019 roku obowiązuje przepis, zgodnie z którym sąd może w sprawie cywilnej odstąpić od uzasadnienia postanowienia wpadkowego. Sędziowie korzystają z tego w sprawach rodzinnych, ale też np. w sprawach frankowych. Część z nich stosuje też ogólne pouczenia dotyczące zaskarżania. Efekt? Strona w tym przypadku powinna składać zażalenie od razu, czyli w ciągu siedmiu dni. Zamiast tego wnioskuje o pisemne uzasadnienie, sąd wniosek odrzuca... a termin przepada.
    • Coraz więcej nowych przepisów, krótsze vacatio legis

      Skokowo zwiększa się liczba nowych i zmienionych przepisów. W 2023 roku ogłoszono aż 143 155 nowych aktów prawnych – ponad 15 tys. więcej niż rok wcześniej. Przynajmniej raz zmieniono natomiast 31 968 aktów. Najczęściej zmieniana była ustawa o PIT. Nadal wiele przepisów wchodzi w życie z datą wsteczną - w momencie publikacji dowiadujemy się, że... ustawa już dawno obowiązuje. To tylko niektóre problemy wskazane w raporcie „Poprawmy prawo”.
    Zobacz więcej
  • Opinie
    • Prof. Paluszkiewicz: Kontradyktoryjny proces do przywrócenia, rola prokuratora do ograniczenia

      Wprowadzony w 2015 roku kontradyktoryjny model procesu karnego, który po kilku miesiącach został wycofany przez nowy rząd, trzeba bez wątpienia przywrócić. Pilną potrzebą jest też cofnięcie zmian w kodeksie postępowania karnego, wzmacniających, wbrew zasadzie kontradyktoryjności, pozycję procesową prokuratora, a ograniczających pozycję sądu, będącego przecież gospodarzem postępowania jurysdykcyjnego - twierdzi prof. Hanna Paluszkiewicz z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego.
    • Chcemy spopularyzować mediacje na serio? Zróbmy to po amerykańsku!

      Często w publicznych dyskusjach słyszy się, że „usposobienie Amerykanów”, czy też inne mityczne tezy, jak np. rzekoma „otwartość na zmiany” powodują, że bardziej niż np. Polacy, skłonni są do zawierania ugód. Aktualny czas reformowania polskiego wymiaru sprawiedliwości, to być może idealny moment, aby z tego rodzaju infantylnymi mitami zerwać - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.
    • Odblokowanie KPO prowadzi przez legislacyjne ścieżki

      O ile zaliczki dla państw członkowskich, w ramach KPO, wypłacane są bezwarunkowo, reszta, czyli ok. 55 mld euro, dostępna będzie wyłącznie po spełnieniu ustalonych wcześniej warunków, nazywanych w sferze publicznej „kamieniami milowymi”. Choć wiele mówi się w tym kontekście o kwestiach związanych z niezależnością sądów, to równie duży wpływ mają zadeklarowane przez Polskę zobowiązania do zmiany zasad prowadzenia procesu legislacyjnego - pisze Gniewomir Wycichowski-Kuchta z kancelarii DZP.
    Zobacz więcej
  • Zmiany w prawie
    • W Nowym Roku ważne zmiany w prawie

      Wzrośnie płaca minimalna, przedłużono zamrożenie cen energii, a gminy ponownie zajmą się wypłatą dodatku osłonowego dla najuboższych. Więcej osób będzie mogło skorzystać z emerytur pomostowych, wraca podatek minimalny, a właściciele nowo kupionych pojazdów będą musieli je przerejestrować. Dzieciom nie będzie wolno sprzedawać energetyków, a szpitale muszą przygotować się na nowe zasady akredytacji. To tylko niektóre zmiany, jakie czekają nas od 1 stycznia 2024 r.
    • Samo niepłacenie alimentów to za mało, by wykluczyć z dziedziczenia

      Przepisy, które weszły w życie 15 listopada rozszerzają katalog przyczyn prowadzących do niegodności dziedziczenia. Objęte mają zostać nim osoby, które uporczywie uchylają się wobec spadkodawcy od obowiązku alimentacyjnego oraz od wykonywania obowiązku pieczy. Co ważne, stwierdzić musi to sąd, a podstawą będą choćby skazania za niealimentację. Trzeba będzie też sprawdzić, czy nie było przebaczenia.
    • Ustawy przyjęte przez Sejm na posiedzeniu 17 sierpnia 2023 r

      Sejm głosował w czwartek nad zmianami w ponad 20 ustawach oraz przyjął uchwałę o zarządzeniu referendum 12 października 2023 r. Zmiany dotyczą m.in. wprowadzenie do procedury cywilnej na stałe rozpraw zdalnych, wprowadzenia Centralnej Informacji Emerytalnej, rewitalizacji Odry, bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów 65 plus, zakazu sprzedaży energetyków dzieciom, 5 proc. obniżki cen prądu dla gospodarstw domowych oraz wprowadzenia "Lex knebel".
    Zobacz więcej
  • Pytania i odpowiedzi
    Zobacz więcej
  • Orzeczenia
    • SN: Ukaranie za brak maseczki po wygaśnięciu nakazu

      Trafnie zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich, że między momentem popełnienia czynu a chwilą orzekania, doszło do zmiany normatywnej. Nie ma przy tym znaczenia, że modyfikacji uległ przepis rozporządzenia, do którego odsyłał kodeks wykroczeń, a nie sam artykuł kodeksu określający wykroczenie. Sąd Rejonowy nie mógł zatem postąpić wbrew regule temporalnej nakazującej stosowanie ustawy nowej, jako łagodniejszej – orzekł Sąd Najwyższy.
    • Korzystna uchwała nielegalnej Izby Dyscyplinarnej wiąże nową Izbę

      Orzeczenia wydane przez zlikwidowaną, nielegalną Izbę Dyscyplinarną były korzystne dla obwinionej prokurator, a zatem uznać można, że sprawa została już osądzona – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Prokurator obwiniona o ukrycie i zniszczenie akt prokuratorskich nie stanie przed sądem karnym, gdyż sąd nie dał wiary zeznaniom świadków.
    • SN: Nie każda nominacja neo-KRS jest wadliwa

      Sąd odwoławczy w uzasadnieniu nie wskazał, że sędzia orzekająca w sprawie nie spełnia minimum standardu niezawisłości i bezstronności. Skuteczne wykazanie nienależytej obsady sądu zakładałoby wskazanie np. na sposób obrad Krajowej Rady Sądownictwa w zakresie kandydatury, opinię zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, porównanie osiągnięć kandydata z innym czy drogę awansu sędziego – orzekł Sąd Najwyższy i uchylił wyrok.
    Zobacz więcej