Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zaapelował we wtorek, 10 lutego, do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie noweli ustawy o KRS, która zakłada wybór 15 jej sędziowskich członków przez sędziów. Zapowiedział, że jeśli do tego nie dojdzie w ciągu dwóch najbliższych dni, rozpocznie procedurę ich wyboru na podstawie... obecnego, jak stwierdził, niedobrego prawa. Prezydent na decyzję ma 21 dni, ustawę przekazano mu do podpisu 29 stycznia 2026 r.; z kolei marszałkowi w środę 11 lutego minie termin, kiedy na podstawie obecnych regulacji powinien rozpisać te wybory.

Do senackiej Komisji Petycji trafiła propozycja dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla adwokatury. Wskazywałby, że została ona zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego, powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Cel to - jak wskazano w uzasadnieniu - zapobieganie próbom upaństwowienia adwokatury, likwidacji lub rozbicia samorządu.

Kancelarie, które decydują się na korzystanie z systemów opartych na sztucznej inteligencji, powinny mieć opracowane zasady (zawarte np. w regulaminie), uwzględniające wszelkie ryzyka z tym związane, wynikające choćby z ochrony danych osobowych klienta, ochrony tajemnicy zawodowej, z zasad wykonywania zawodu i kodeksów etyki radcowskiej czy adwokackiej, a także – a może przede wszystkim – z kwestii technologicznych — mówi dr Maria Dymitruk, radczyni prawna, counsel i liderka praktyki AI w Kancelarii Lubasz i Wspólnicy, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii Federacji Adwokatur Europejskich.

Tzw. ustawa praworządnościowa, której celem jest uregulowanie statusu sędziów powołanych po 2017 r., została wniesiona do Sejmu w grudniu; na 10 lutego zaplanowano w jej sprawie wysłuchanie publiczne. Przypomnijmy: projekt zakłada, że uchwały obecnej KRS dotyczące powołania i awansowania tychże sędziów zostaną pozbawione mocy prawnej. Reguluje również kwestie orzeczeń – pod określonymi warunkami będą mogły zostać wzruszone. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia, przepis dotyczący wykazu sędziów, których dotyczy, po 14 dniach.

Wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, w którym sąd ustalił miejsce pobytu dziecka z pominięciem etapu postępowania rozpoznawczego, może nastąpić, gdy sąd w postanowieniu tym nakazał zobowiązanemu wydanie dziecka i określił termin wykonania tego obowiązku - taki jest sens uchwały, którą podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego 9 lutego br. w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Szczecinie.

Uchwałą Rady Arbitrażowej Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie utworzono Łódzki Komitet Arbitrażowy. Ma pełnić funkcję doradczą dla Rady, ale też promować Sąd Arbitrażowy w środowisku łódzkich przedsiębiorców i prawników, w szczególności poprzez organizowanie adresowanych do lokalnych przedsiębiorców i środowiska prawniczo-akademickiego konferencji poświęconych arbitrażowi i mediacji.

Przygotowywana ustawa o biegłych sądowych może doprowadzić „przy okazji” do zrównania statusu opinii zamawianych przez strony postępowań z ekspertyzami zlecanymi przez organy procesowe. Pracujące nad licznymi zmianami w procedurach cywilnej i karnej komisje kodyfikacyjne raczej nie popierają pomysłu. Ta od prawa cywilnego wskazuje, że w tym procesie strona ma dużą swobodę działania, a sąd realizuje wolę stron. Wśród prawników – praktyków zdania w tej sprawie są podzielone.

W trakcie przeprowadzania rozwodu doszło do licznych wzajemnych oskarżeń między małżonkami. Obwiniona została prokurator, która udostępniła żonie akta sprawy karnej prowadzonej przeciwko jej mężowi, wraz z danymi świadków, choć ta nie była w niej stroną. Sąd Najwyższy nie zgodził się na uchylenie prokurator immunitetu i wskazał, że pełnomocnik poszkodowanego (męża) chciałby aby SN zastąpił prokuraturę, policję i sąd powszechny oraz orzekł o nieprawidłowości postępowania nie tyle pani prokurator, co… małżonki.

Wnoszący skargę do sądu administracyjnego musi wykazać, że jest upoważniony do działania w imieniu osoby prawnej. Dzięki nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dołączenie do skargi odpisu z KRS nie będzie konieczne. Sąd będzie musiał samodzielnie zweryfikować umocowanie w rejestrze. Tym samym wystarczające będzie podanie w skardze numeru KRS.

Programy bazujące na sztucznej inteligencji przyspieszają prace kancelarii i pozwalają na spore oszczędności – to z kolei powoduje, że stają się coraz popularniejsze na rynku. Eksperci podkreślają jednak, że same narzędzia nie wystarczą. Kancelaria musi się do ich stosowania przygotować – m.in. poprzez wypracowanie wewnętrznych standardów dla zatrudnionych w niej pracowników, ale też szkolenia. Odrębną kwestią pozostaje to – czy, jak i w jakim zakresie, o stosowaniu AI powinien dowiedzieć się klient.

Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury zakończyła już pracę nad projektem ustawy o Sądzie Najwyższym. Ma on wkrótce trafić do ministra sprawiedliwości. Zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN oraz pięcioletnią karencję dla prawników, którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe lub byli posłami. Ogranicza też kompetencje prezydenta – to nie on będzie określał regulamin SN – oraz usuwa „praworządność” z roty ślubowania nowych sędziów SN.

Warszawska sędzia straciła 25 proc. uposażenia i została zawieszona w czynnościach. Powodem uchylenia jej immunitetu była stłuczka na osiedlowym parkingu, spowodowana nadużyciem alkoholu. Nie pomogło wskazanie na kłopoty zdrowotne i rodzinne sędzi, w tymi płacenie alimentów na dziecko. W tle tej sprawy pojawia się rosnący paraliż postępowań immunitetowych i dyscyplinarnych w Sądzie Najwyższym.

Biznesmen poszukiwany przez policję za organizowanie systemu sprzedaży lawinowej przedstawia się jako szef wypożyczalni jachtów w Dubaju. Śledztwo w sprawie innej piramidy od lat jest zawieszone, bo prokuratura czeka na pomoc prawną ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Prezes kantoru Cinkciarz.pl już po wybuchu afery założył spółki w Stanach Zjednoczonych. W sprawach gospodarczych pociągnięcie do odpowiedzialności osób przebywających w dalekich krajach bywa bardzo trudne.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, na specjalnie zwołanej konferencji, wyraził nadzieję, że prezydent Karol Nawrocki podejmie w sprawie nowelizacji ustawy o KRS decyzję, która „będzie służyć państwu i obywatelom oraz umożliwi wejście w życie rozwiązań zgodnych z Konstytucją”. Przypomnijmy, chodzi o ustawę zakładającą wybór 15 członków‑sędziów Rady przez sędziów, a nie Sejm. Została ona poprawiona na etapie prac parlamentarnych – m.in. kandydata do Rady ma zgłaszać grupa 50, a nie 100 sędziów.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów. Widełki mają wzrosnąć – w przypadku asystenta sędziego od 6 700 zł do 8 240 zł, a na stanowisku starszego asystenta sędziego – od 8 240 zł do 9 270 zł. Przepisy mają mieć zastosowanie do wynagrodzenia zasadniczego asystentów od 1 stycznia 2026 r.

Wywołany przez premiera impas w pracach nad nowymi zadaniami dla inspekcji pracy ma zostać zażegnany w ten sposób, że kwestionowane przez inspektorów umowy B2B miałyby być oceniane przez sądy. Trudno będzie podważać taki model, jednak uzasadnione jest pytanie, czy i tak bardzo obciążone sądy poradzą sobie z tym nowym zadaniem. Szczególnie, że miałaby to być szybka procedura, a skala zjawiska może być duża.

6 lutego sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pochyli się nad aktualną sytuacją asystentów prokuratorów. Tymczasem asystenci z prokuratur rzeszowskich przyjęli stanowisko „w sprawie kryzysu płacowego i obciążenia pracą". Wyrażają w nim głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec – jak wskazują – dramatycznie niskich wynagrodzeń. Postulują ich wzrost do poziomu - 8500 zł - 11 500 oraz powiązanie z wynagrodzeniami prokuratorów.

Banki coraz częściej rezygnują z apelacji w sprawach frankowych, choć nadal mniej więcej co druga sprawa trafia do II instancji. Dla kredytobiorców oznacza to dalsze ponoszenie kosztów na pełnomocników. Znaczenie ma m.in. to, czy postępowanie apelacyjne toczyło się przed sądem okręgowym, czy sądem apelacyjnym oraz czy w postępowaniu apelacyjnym doszło do zmiany pełnomocnika reprezentującego stronę w I instancji.

ISDS (Investor–State Dispute Settlement – spory na linii inwestor – państwo) to arbitraż, w którym inwestor pozywa państwo na podstawie umowy inwestycyjnej (BIT/FTA). UNCITRAL Working Group III, czyli grupa robocza Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Prawa Handlu Międzynarodowego, reformuje ten system, bo państwa i opinia publiczna od lat wskazują na jego słabości – pisze dr Michał Peno.

Krajowa Rada Sądownictwa, w związku z wysłuchaniem sędziego Dariusza Łubowskiego, zdecydowała o zawiadomieniu prokuratora krajowego o podejrzeniu popełnienia przestępstwa mobbingu wobec sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie. Wystąpi też do rzecznika dyscyplinarnego prokuratora generalnego Piotra Kowalika o wszczęcie czynności w celu wyjaśnienia, dlaczego prokuratorzy próbowali skontaktować się z sędzią w sprawie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego.