Osoba poniżej trzynastego roku życia nie jest według ustawy zdolna do popełnienia czynu karalnego, ocenia się jedynie, czy uległa demoralizacji. Łagodniejsze są też środki, jakie można wobec niej orzec. Sprawę w takich przypadkach prowadzi sąd rodzinny i ocenia on całokształt okoliczności, skupiając się na dobru dziecka, a nie wyłącznie na popełnionym przez nie czynie.

Uproszczone uzasadnienia wyroków w sprawach frankowych czy korzystniejsze dla kredytobiorców rozliczenie odsetek ustawowych - to nowe pomysły, które posłowie chcą wprowadzić do specustawy frankowej. Takie poprawki pojawiły się w środę podczas komisyjnego pierwszego czytania projektu ustawy. Komisje nie zgodziły się na odrzucenie projektu w całości już na tym etapie procedowania, mimo że o zastopowanie prac nad tymi przepisami wnioskowała spora grupa posłów i przedstawicielka Związku Banków Polskich.

Nie budzi wątpliwości, iż Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym orzekał w składzie nieprzewidzianym dla tej sprawy, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Problem dotyczył sędziego, wobec którego umorzono postępowanie, bo miał inne przewinienia na koncie. Sprawa ta wiązała się z głównym nurtem postępowania, rozstrzygała co do istoty sprawy, a nie - kwestii ubocznych, inaczej – wpadkowych.

Samorząd radcowski intensywnie pracuje nad ustawą - Prawo o radcach prawnych. Mowa ma być w niej o "udzielaniu" przez radcę prawnego pomocy prawnej, polegającym zarówno na reprezentowaniu klienta, jak i doradztwie prawnym, a także na innych czynnościach, takich jak pełnienie roli arbitra, mediatora, kuratora procesowego czy sporządzanie poświadczeń odpisów dokumentów. Rozważane jest ustawowe uregulowanie feminatywu "radczyni prawna" oraz objęcie ochroną m.in. oznaczenia "kancelaria prawna".

Pojawiają się wątpliwości co do tego, czy właściciele nieruchomości, którzy przegrali w sądzie sprawę o zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorcę przesyłowego, mogą w terminie trzech miesięcy od wyroku Trybunału Konstytucyjnego żądać wznowienia wszystkich postępowań, które zakończyły się prawomocnie w ciągu ostatnich 10 lat.

Kontrola sądu nad stosowaniem przez policję i służby specjalne kontroli operacyjnej jest na tyle efektywna, na ile sędziowie dysponuje rzetelnymi i kompletnymi informacjami od organów wnioskujących o zarządzenie takiej kontroli – twierdzi sędzia Beata Najjar, prezes Sądu Okręgowego w Warszawie. I zastrzega, że ta efektywność może osłabnąć, jeśli dojdzie do obciążenia sądu nowymi zadaniami bez stworzenia warunków do ich wykonania.

Jeden z adwokatów wniósł o wyłączenie legalnie wyłonionego sędziego Sądu Najwyższego, ale zasiadającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, która została utworzona z sędziów wylosowanych, a następnie wskazanych przez głowę państwa. Oczekiwaniem skarżącego nie jest realna ocena bezstronności sędziego, ale wstrzymanie orzekania in gremio przez Izbę.

Do warszawskiego sądu rejonowego trafiło powództwo prof. Krzysztofa Ślebzaka przeciwko Trybunałowi Konstytucyjnemu o zapłatę uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Profesor został wybrany na sędziego Trybunału w 2015 r. głosami ówczesnej koalicji PO-PSL, prezydent Andrzej Duda nie odebrał jednak m.in. od niego ślubowania. O sprawie poinformował rzecznik praw obywatelskich, który zgłosił swój udział w tym postępowaniu.

W trzecim kwartale 2026 r. ma być gotowy projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzający do prawa polskiego pojęcie i definicję pieczy współdzielonej. Zgodnie z założeniami, które znalazły się już w wykazie prac legislacyjnych rządu, sąd, pozostawiwszy władzę rodzicielską obojgu rodzicom, będzie powierzał im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach. Priorytetem ma być zawsze dobro dziecka.

Zgodnie z obowiązującym Prawem o adwokaturze, ale też ustawą o radcach prawnych, referendarze, którzy zdali egzamin adwokacki lub radcowski, mają 10 lat na wpisanie się na listy adwokatów lub radców prawnych. Tymczasem referendarze z egzaminem sędziowskim lub prokuratorskim takich ograniczeń czasowych nie mają. Problem zasygnalizowany został w zgłoszeniu do naszej akcji "Poprawmy prawo", wraz z postulatem o jak najszybszą zmianę przepisów.

W sprawie o rozwód i zabezpieczenie kontaktu z synami nie stwierdzono, aby działania Sądu Apelacyjnego w Warszawie były nieprawidłowe i w rezultacie prowadziły do przewlekłości postępowania. Czynności sądu były podejmowane w rozsądnych odstępach czasu, a ich przeprowadzenie było zasadne i konieczne – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.

W czwartek 12 lutego Trybunał Sprawiedliwości UE ogłosi wyrok w głośnej polskiej sprawie dotyczącej kredytów wiborowiczów. Wyznaczenie terminu ogłoszenia wyroku zamyka furtkę prawną do uniknięcia odpowiedzi na polskie pytania prejudycjalne. Kilka polskich pytań prejudycjalnych do TSUE zostało w ostatnich miesiącach po cichu wycofanych przez zakończenie postępowań krajowych – albo ugodą z kredytobiorcą, albo uznaniem roszczenia przez bank, bądź cofnięciem przez kredytodawcę powództwa wobec kredytobiorcy.

Prace legislacyjne nad nowymi przepisami dotyczącymi kredytu konsumenckiego i praktyczne stosowanie sankcji kredytu darmowego mogą w najbliższym roku zdominować rynek kredytowy obok spraw frankowiczów i problemów z WIBOR-em – wynika z dyskusji podczas II Konferencji Kredytowej zorganizowanej przez rzecznika finansowego 11-12 grudnia. Patronat medialny nad konferencją objęło Prawo.pl.

W ramach prac zmierzających do uporządkowania w Polsce zasad korzystania z różnorodnych form inwigilacji obywateli proponowane jest też wzmocnienie nadzoru sądowego nad stosowaniem kontroli operacyjnej. Przed wydaniem takiej zgody sąd miałby możliwość zapoznania się materiałami sprawy, a potem mógłby sprawdzać prowadzenie kontroli. Jednak bez zmian w wykonywaniu tego zadania przez sądy, nowe przepisy mogą pozostać martwym prawem.

Prokuratury rejonowe stanowią podstawę naszej prokuratorskiej piramidy, tam pracuje najwięcej prokuratorów. Dlatego nasz projekt ma na celu poprawić sytuację prokuratorów z tychże prokuratur. Zmian i nowości jest całkiem sporo. Po pierwsze, chyba najważniejsze, uwalniamy dla prokuratorów stawki awansowe wynagrodzenia, co oczywiście wiąże się z koncepcją jednolitego statusu prokuratora. Proponujemy też stworzenie sztywnej właściwości rzeczowej prokuratur rejonowych i okręgowych - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Programy oparte na sztucznej inteligencji mogą skutecznie wspomóc w pracy zarówno sądy jak i prawników. By jednak tak się stało potrzebne są zarówno dedykowane dla wymiaru sprawiedliwości programy, jak i standardy oraz szkolenia. W grę wchodzi bezpieczeństwo danych obywateli i klientów ale też postępowań. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości stawia obecnie mocno na cyfryzację, choć zapowiada też rekomendacja dla sędziów i pracowników sądów w zakresie AI, samorządy prawnicze - swoje standardy już wypracowały, rozważają też ewentualne zmiany w zasadach etyki.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Ta znana postać ma zbyt mało indywidualności, trudno ją też oderwać od całości serii filmów o Jamesie Bondzie, a zwłaszcza od głównego bohatera, agenta 007 - zdecydował niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości oceniając, że filmowcy nie mogą mieć monopolu na wykorzystanie nazwy fikcyjnej postaci sekretarki.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Nowe regulacje upraszczają i przyspieszają procedury wpisów w księgach wieczystych w przypadku przejścia prawa własności nieruchomości wskutek dziedziczenia. Rząd przedstawiał te zmiany jako część pakietu deregulacyjnego.

W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wolne są trzy stanowiska sędziowskie. Odbyło się już losowanie sędziów, którzy mają zająć urząd po sędziach Krzysztofie Staryku i Marku Motuku, którzy przeszli w stan spoczynku. Wyłoniono sześć osób, które mają być przedstawione prezydentowi Karolowi Nawrockiemu w celu wybrania dwóch osób. Pozostaje wolne miejsce po prezesie Izby Wiesławie Kozielewiczu i już wylosowano trzech kandydatów na jego miejsce. Obecnie Izbą kieruje I Prezes Małgorzata Manowska.

Zespół problemowy ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury miał właśnie zakończyć pracę nad projektem ustawy Prawo o ustroju prokuratury. Szczegółów nadal nie znamy, a to, co jest przekazywane przez przewodniczącą zespołu prof. Karolinę Kremens, w zakresie choćby jednolitego statusu prokuratora i spłaszczenia struktury prokuratury, nie jest niczym nowym i niestety nie nastraja optymistycznie. Podobnie jak plan wprowadzenia ewaluacji pracy prokuratury, czyli po prostu systemu oceniania - pisze prokurator Kazimierz Orzechowski z Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu.

Obywatel powinien być chroniony przed niskiej jakości usługami prawnymi, stąd m.in. propozycja samorządu radcowskiego, by podwyższyć kary za nieuprawnione posługiwanie się tytułem radcy prawnego. Takich spraw jest coraz więcej, bo rozwój technologiczny ułatwia wprowadzanie klientów w błąd. W mojej ocenie nadszedł też czas, by zastrzec takie określenia jak kancelaria czy kancelaria prawna - mówi Anna Sękowska, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Prof. Marlena Sakowska-Baryła z Uniwersytetu Łódzkiego, Katarzyna Szymielewicz z Fundacji Panoptykon oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzymały nagrody ministra cyfryzacji dla osób i podmiotów, które swoją pracą wyznaczają kierunki cyfrowego rozwoju Polski. Wręczono je 10 grudnia 2025 r. w Warszawie podczas konsultacji społecznych dotyczących cyfryzacji.

Podniesienie przez frankowicza zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń w procesie wytoczonym przez bank o zwrot kapitału kredytu nie oznacza, że konsument rezygnuje z zarzutu przedawnienia. To musi być zawsze traktowane priorytetowo, zwłaszcza gdy wcześniej sąd stwierdził nieważność frankowego kredytu hipotecznego ze względu na niedozwolone klauzule – orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Adwokat sam nie może skreślić się z listy, zwłaszcza gdy trwa postepowanie dyscyplinarne - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Wniosek obwinionej o skreślenie z listy miał zapobiec ukaraniu. - Wina adwokata została udowodniona, zaś zarzut niewspółmierności kary w stosunku do wagi czynu okazał się chybiony, gdyż obwiniona, fałszując dokumenty, wystąpiła przeciwko dobru wymiaru sprawiedliwości i wizerunkowi korporacji - stwierdził SN.

Minął rok od zapowiedzi obecnego Ministerstwa Sprawiedliwości, że przygotowany zostanie projekt regulujący działalność tzw. kancelarii odszkodowawczych. Samorządy prawnicze próbują poradzić sobie swoimi własnymi propozycjami - w Sejmie jest m.in. projekt Prawa o Adwokaturze, wprowadzający nową definicję świadczenia pomocy prawnej i nowelizacja ustawy o radcach prawnych z wyższymi karami za podszywanie się pod tytuł radcy. W dyskusji powracają też głosy, że warto zastrzec określenie "kancelaria prawna".

W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury finalizują się prace nad projektem Prawa o ustroju sądów powszechnych. Jednym z jego założeń jest wprowadzenie jednolitego statusu prokuratora. Za tym mają pójść też uregulowania dotyczące awansów – minimalny staż na stanowisku prokuratora w przypadku awansu do prokuratury okręgowej miałby wynosić sześć lat, a w przypadku Prokuratury Generalnej – 15 lat. Stanowisko młodszego prokuratora ma zastąpić stanowisko asesora.

Sędzia nie poniesie odpowiedzialności karnej za kolizję z hulajnogą. Sąd Najwyższy uznał, że częściową winę ponosi kierująca, która nie zachowała należytej uwagi przy przekraczaniu jezdni i przejścia dla pieszych. Po zmianie przepisów, część obowiązków, zwłaszcza zachowanie szczególnej ostrożności, ustawodawca nałożył na kierujących hulajnogami. A w tym przypadku poszkodowana nie zwróciła w ogóle uwagi na stojące na przejściu auto sędziego.

Sądy samorządowe, w tym lekarskie, powoli rozpoznają sprawy, dotyczy to także sporządzania uzasadnień orzeczeń - dlatego bardzo często karalność czynów się przedawnia. A to uniemożliwia merytoryczną kontrolę przez Sąd Najwyższy. Co więcej, 80 procent kasacji dyscyplinarnych zawiera słuszny zarzut pozbawienia obwinionych prawa do obrony. Izba Odpowiedzialności Zawodowej ostro krytykuje opieszałość sądów dyscyplinarnych. A także traktowanie obrońców tak, jak było i w tym przypadku.

Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.