Zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosił 2800 zł. Był on wyższy od kwoty najniższej emerytury, co oznaczało, że nie została spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS odmówił więc przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczność ta miała przesądzający charakter dla rozstrzygnięcia sprawy i czyniła zbędnym badanie pozostałych przesłanek.

Organ odmówił udzielenia zasiłku celowego na zakup butów i odzieży. Wnioskodawca traktował bowiem pomoc jako stałe źródło dochodu i nie chciał podjąć zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że zasady, na których opiera się udzielanie pomocy społecznej, wykluczają możliwość zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb. Szczególnie, że wnioskodawca korzystał ze wsparcia od 2003 r. i przez ten czas nie podjął żadnych działań, aby poprawić swoją sytuację.

Ustawa o pomocy społecznej wyklucza możliwość pobierania świadczeń z pomocy społecznej przez osoby pozbawione wolności. Z kręgu beneficjentów tego rodzaju wsparcia wyłączono zatem osoby odbywające karę pozbawienia wolności, ale również tymczasowo aresztowane. Izolowana przymusowo osoba ma zapewnione podstawowe warunki bytowe na koszt budżetu państwa, dlatego nie potrzebuje dodatkowej pomocy.

Jeśli dziecko z niepełnosprawnością intelektualną trafia do domu pomocy społecznej (DPS), znika z powiatowych statystyk systemu pieczy zastępczej. Dodatkowo najczęściej kierowane jest do placówek, w których mieszkają dorośli. W praktyce oznacza to, że nie szuka się już dla niego miejsca w pieczy. Tymczasem DPS powinien być ostatnim ogniwem w systemie pomocy, wykorzystanym tylko w razie braku możliwości zapewnienia innego wsparcia - podkreśla Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w swoim raporcie.

Kwestia kierowania do domów pomocy społecznej, problematyczny plan rozwoju usług społecznych czy definicja deinstytucjonalizacji to tylko niektóre zmiany zaproponowane przez resort rodziny, do których krytycznie odnosi się Związek Powiatów Polskich (ZPP). Zwraca też uwagę na nierzetelną, bo pozbawioną wyliczenia kosztów, ocenę skutków regulacji. Swoje uwagi do projektu zgłosił także rzecznik praw obywatelskich (RPO).

Regionalne Centra Komunikacji (RCK), uruchomione przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Polski Związek Głuchych i Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, działają już w 16 miastach w Polsce. Ten pilotażowy system wsparcia ma przełamywać jedną z największych barier osób z niepełnosprawnościami – brak możliwości swobodnego porozumiewania się. Po zakończeniu pilotażu w 2027 roku ma on stać się stałą usługą publiczną.

Miejsce dziecka jest w rodzinie – to jedyna teza, z którą zgadzają się wszystkie strony sporu o przyszłość domów pomocy społecznej (DPS), szczególnie tych dla dzieci. Tyle tylko, że to miejsce w rodzinie rozumiane jest w różnych kontekstach. Dyskusję wywołała nowelizacja ustawy o pomocy społecznej. Zakłada m.in., że do DPS-ów nie będą mogły być już kierowane dzieci. Dorośli zaś dopiero po wyczerpaniu wszelkich możliwych form wsparcia w ich środowisku.

Całościowe spojrzenie na kwestię dzieci z niepełnosprawnościami w pieczy zastępczej – to dla mnie jedna z najważniejszych zmian projektowanej nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Kluczowe kierunki to także rodziny opiekuńcze oraz mieszkalnictwo wspomagane, które daje największe szanse na niezależne życie - mówi Joanna Luberadzka-Gruca, prezeska Fundacji Polki Mogą Wszystko. Fundacja jest w Koalicji na rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej.

Bon senioralny to nowe rozwiązanie wsparcia dla osób 65+. Ma pomóc w łatwiejszym dostępie do usług, takich jak pomoc w podstawowych codziennych czynnościach życiowych. Szczegóły określa projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej nad osobami starszymi, przedłożony przez pełnomocnika rządu do spraw polityki senioralnej.

Rząd przyjął we wtorek, 5 maja, projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (UD340), opracowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wprowadza on zmiany w systemie opieki świadczonej w miejscu zamieszkania, lepiej dostosowując go do potrzeb osób korzystających z pomocy społecznej. Przewiduje m.in., że osoby świadczące usługi opiekuńcze będą musiały ukończyć kurs udzielania pierwszej pomocy.

Rodzice i opiekunowie złożyli do tej pory ponad 3,5 mln wniosków o świadczenie wychowawcze na nowy okres 2026/2027. Dotyczą one niemal 5 mln dzieci. ZUS przypomina, że aby nie stracić pieniędzy - nawet jeśli wypłata nie będzie ciągła - wniosek można wysłać najpóźniej do 30 czerwca.

5 maja obchodzimy Europejski Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych. Tego dnia przypada również Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, a od 2014 r. także Europejski Dzień Niezależnego Życia - przypomina Rzecznik Praw Obywatelskich. I podkreśla, że jest to okazja dla osób z niepełnosprawnościami i ich sojuszników, by domagać się prawa do niezależnego życia, zwiększać świadomość na temat barier, z jakimi się spotykają oraz okazywać solidarność z osobami przebywającymi w placówkach całodobowej opieki i tymi, których głosy nie są słyszane.

Nowelizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stawia na wzmocnienie i rozwój form pieczy rodzinnej przed instytucjonalną. Zawodowe rodzicielstwo zastępcze ma być bardziej atrakcyjne m.in. poprzez zwiększenie wynagrodzeń i dodatków dla rodzin zastępczych oraz waloryzację świadczeń. Ministerstwo pracy zakłada, że już w pierwszym roku działania nowych przepisów liczba miejsc w rodzinach zastępczych zwiększy się o 300. Będą też wygaszane interwencyjne ośrodki preadopcyjne.

Zamiast bardzo drogiej usługi tzw. kancelarii odszkodowawczych – bezpłatna porada prawna – radzi Biuro Pełnomocnika Rządu Ds. Osób Niepełnosprawnych. Chodzi o sytuację, w której starający się o świadczenie wspierające ma jakieś wątpliwości i potrzebuje wsparcia. Równocześnie, jak informuje nas Biuro, Ministerstwo Sprawiedliwości interesuje się już problemem działalności takich kancelarii.

Proponowanym zmianom w ustawie o pomocy społecznej sprzeciwia się Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dyrektorów Samorządowych Domów Pomocy Społecznej. Zwraca uwagę, że wiele rozwiązań i założeń, wynikających z nowelizacji ustawy, ma charakter nadmiernie idealistyczny i w znacznym stopniu odbiega od realiów codziennej pracy oraz rzeczywistych potrzeb osób wymagających wsparcia. Wątpliwości zgłasza też Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym”, która podkreśla potrzebę równomiernego rozwoju usług środowiskowych i instytucjonalnych, a nie zastępowania jednych drugimi.

Od 1 lutego można składać wnioski na nowy okres świadczeniowy w programie Rodzina 800 plus, który rozpocznie się 1 czerwca. Rodzice, którzy jeszcze tego nie zrobili, powinni się pospieszyć. Jeśli złożą wniosek w kwietniu, to nie będą mieć żadnej przerwy w wypłacie pieniędzy na dzieci. Od lutego zmieniły się też zasady wypłaty świadczenia 800+ dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Nowe przepisy objęły około 150 tys. osób, które muszą teraz spełniać warunek aktywności zawodowej.

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej zakłada wzmocnienie usług środowiskowych i stawia na rozwój mieszkań treningowych oraz wspomaganych. Także dla osób, które potrzebują całodobowego wsparcia. Dopiero w ostateczności osoba ma być kierowana do domu pomocy społecznej, z wyłączeniem sytuacji nagłych, które zagrażają życiu i zdrowiu, kiedy może tam trafić od razu. Do DPS-ów nie trafią też już dzieci.

Rząd, zamiast ustawy, planuje wprowadzić Program Bonu Senioralnego dla seniorów 65+, którzy spełnią określone kryterium dochodowe. Program będą realizowały gminy, ale nieobowiązkowo. Pierwszeństwo będą miały te, które nie realizują usług opiekuńczych wobec seniorów oraz te, które realizują je dla maksymalnie 10 osób. Program miałby zacząć działać jeszcze w tym roku.

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej nie oznacza likwidacji domów pomocy społecznej. Jej celem jest rozwój innych, alternatywnych form wsparcia w środowisku lokalnym zamiast opieki instytucjonalnej – wyjaśnia Joanna Cwojdzińska, wiceprezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI). Podkreśla, że ustawa ma już 20 lat i przez ten czas zmieniło się podejście do niepełnosprawności. Proponowane zmiany ocenia jako znaczące, choć nie rewolucyjne, to konieczne.

Senat przyjął bez poprawek nowelę ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, w myśl której status osoby represjonowanej będzie mogła uzyskać także osoba, wobec której sąd dla nieletnich albo sąd rodzinny orzekł zastosowanie środków poprawczych lub wychowawczych za działalność opozycyjną w PRL.