Sejm przyjął kolejną nowelizację ustawy, która ma uszczelnić system pomocy uchodźcom wojennym z Ukrainy. Nowe przepisy likwidują luki, które pozwalają na legalizację pobytu w Polsce tych osób, które niekoniecznie są dotknięte wojną. Z końcem października, co do zasady, zniknie możliwość przyjmowania uchodźców do ośrodków zbiorowego zakwaterowania. Przepisy budzą zastrzeżenia, zwłaszcza wśród organizacji pomocowych.

Niektóre podmioty, które odpłatnie reprezentują osoby starające się o świadczenie wspierające przed wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności, pobierają bardzo wysokie opłaty. Często są to kwoty świadczenia wspierającego z wyrównaniem za wiele miesięcy wstecz. Ministerstwo rodziny zna takie praktyki, ale nie ma narzędzi do ich wyeliminowania.

Osoby z niepełnosprawnościami doczekały się eLegitymacji w aplikacji mObywatel. Nie zastępuje ona wersji tradycyjnej legitymacji, które wydają miejskie i powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności, a jest tylko jej cyfrowym odpowiednikiem. Z wersji cyfrowej mogą też skorzystać przedstawiciele ustawowi osoby z niepełnosprawnością, którzy składali wniosek o wydanie legitymacji w zespole orzeczniczym.

Osoby, za które alimenty uiszczano z Funduszu Alimentacyjnego, nie mogą liczyć na to, że ich zaległości się przedawnią - wynika ze środowej uchwały Sądu Najwyższego. Nie ma znaczenia, czy chodzi o obecnych dłużników, czy też tych, których sprawy alimentacyjne powstały jeszcze przed 2004 r., czyli za czasów „starego" Funduszu. Pojawiają się też postulaty upaństwowienia procesu ściągania alimentów, gdyż nadal na dzieci nie płaci ponad milion rodziców.

Od 1 lipca 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał świadczenie 300+ z programu Dobry Start na niemal 1,6 mln uczniów. Wypłacono już ponad 212 mln zł – wynika z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kolejne przelewy są przygotowywane. Od nowego roku szkolnego (2025/2026) obowiązuje w 300+ jedna zmiana. Uchodźcy z Ukrainy otrzymają świadczenie pod warunkiem, że dziecko uczy się w szkole należącej do polskiego systemu oświaty.

Corocznie urzędy oddalają około pół tysiąca wniosków osób próbujących zdobyć status działacza opozycji antykomunistycznej. Daje on rozmaite przywileje, również finansowe. W sądach ludzie ci przekonują, że byli ukrytymi agentami w oficjalnych organizacjach, spiskowali nocami, jak obalić PRL i ZSRR, malowali wywrotowe napisy na murach i nosili paczki rodzinom internowanych. Sądy rzadko dają temu wiarę albo uznają, że to zdecydowanie za mało.

Organizacja konkursu na urzędnika w gminie nie może być fikcją. Uczestników nie można eliminować poprzez niejasne lub zbyt wąskie warunki udziału. Sugeruje to bowiem próbę ustawienia konkursu pod wybranego kandydata. Organ musi sobie zdawać sprawę, że taki konkurs łatwo unieważnić, co prowadzi do konieczności jego powtórzenia, ale też podważa zaufanie do niego.

Świadczenia opiekuńcze są często jedynym źródłem utrzymania dla opiekunów osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ale gdy nie są w stanie sprawować opieki, pozostają bez środków do życia, czasami bez prawa nawet do najniższej emerytury. Nie ma dla nich żadnego systemowego świadczenia osłonowego. Pozostaje im pomoc społeczna, ale i tu muszą spełnić kryterium dochodowe.

Asystent osoby z niepełnosprawnością, w ramach rządowego programu asystencji, może pojechać na drugi koniec Polski na ślub córki osoby wspieranej, ale z programu będzie można mu sfinansować tylko przejazd. Za nocleg w czasie uroczystości trzeba zapłacić z innych środków – wyjaśnia resort rodziny. Równocześnie zapowiada zmiany, m.in. w wynagrodzeniach dla asystentów.

Przedłużenie do 4 marca 2026 roku legalności pobytu obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną, wykluczenie możliwości nadawania uprawnień obywatelom Ukrainy, którzy krótkoterminowo przekraczają granicę na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego i rozszerzenie katalogu przesłanek do uchylenia zezwolenia na pobyt tymczasowy. To niektóre zmiany przewidziane w projekcie nowelizacji specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która została przyjęta we wtorek przez rząd.

Kwestionariusz samooceny składany wraz z wnioskiem o świadczenie wspierające, musi być obligatoryjnie wypełniony i podpisany. Inaczej powstaje brak formalny w dokumentacji. Problem jest większy, gdy wnioskujący sam nie może się podpisać i wypełnić kwestionariusza. Dodatkowo wojewódzkie zespoły różnie interpretują przepisy i niekiedy wprowadzają w błąd. Ministerstwo Rodziny wyjaśnia, co należy zrobić w sytuacji, gdy ktoś nie może podpisać się pod dokumentami.

Uproszczenie zasad dotyczących składania wniosków o zasiłek opiekuńczy zakłada nowelizacja ustawy zasiłkowej, którą Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej wpisało do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie możliwości przesyłania tych wniosków do ZUS w postaci elektronicznej przez płatników składek oraz biura rachunkowe.

Od 1 lipca rodzice będą mogli składać wnioski o wypłatę świadczenia z programu Dobry Start na wyprawkę szkolną dla dzieci. Dodatek w wysokości 300 zł przysługuje na każde uczące się w szkole dziecko w wieku od 7 do 20 lat, a jeśli ma orzeczoną niepełnosprawność, to do ukończenia 24 lat. Wniosek o świadczenie można złożyć tylko elektronicznie. Świadczenie będzie wypłacane wyłącznie na wskazany rachunek bankowy.

Rozpoczął się nowy okres świadczeniowy 800 plus, trwający od czerwca 2025 r. do maja 2026 r. Pierwsze świadczenia są już na kontach rodziców i opiekunów. Czerwiec to ostatni miesiąc, kiedy składając wniosek na obecny okres świadczeniowy, beneficjenci otrzymają pieniądze za ten miesiąc, mając ciągłość wypłaty świadczenia. Natomiast wniosek złożony później, np. w lipcu, oznacza, że 800 zł będzie wypłacone od lipca, a czerwiec będzie miesiącem bez świadczenia.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad zmianą regulacji, dotyczących mechanizmu waloryzacji kwoty kryterium dochodowego, które uprawnia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Projekt wprowadza mechanizm corocznej waloryzacji kwoty tego kryterium – poinformował resort. I podał, że na koniec 2024 r. stan zobowiązań dłużników alimentacyjnych z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, podlegających dochodzeniu w trybie egzekucji sądowej prowadzonej przez komorników sądowych, wynosił 14,202 mld zł.

Gdy kończy się ważność orzeczenia o niepełnosprawności, a co za tym idzie - świadczenie wspierające przestanie być wypłacane przez ZUS, trzeba złożyć nowe wnioski: o orzeczenie, ale i o wydanie nowej decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. Koniecznie trzeba to zrobić w okresie, kiedy stare dokumenty są jeszcze ważne. Należy także poinformować o tym ZUS, który przedłuży wtedy wypłatę świadczenia wspierającego maksymalnie o pół roku.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zaczyna prace nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów, w którym określony zostanie termin wypłaty w 2025 roku kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia dla emerytów i rencistów, czyli tzw. czternastki. Rada Ministrów proponuje, aby wypłata nastąpiła we wrześniu.

Wynagrodzenie dla członka komisji wyborczej, np. w nadchodzących wyborach prezydenckich, wlicza się do dochodu tej osoby. Może mieć zatem wpływ na prawo do świadczeń z pomocy społecznej, bo wpływa na wysokość dochodu. A od kryterium dochodowego właśnie uzależnione są te świadczenia. Kryteria dochodowe w pomocy społecznej zmieniły się od początku tego roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wskazał na konieczność uwzględnienia nie tylko kryterium dochodowego, ale także realnych możliwości płatniczych osób zobowiązanych, gdy wyraziły zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Dzieci z niepełnosprawnościami z pieczy zastępczej wciąż trafiają do zakładów opiekuńczo-leczniczych (ZOL) lub domów pomocy społecznej, zamiast do rodzin zastępczych. Niejasne są też kryteria weryfikacji zasadności pobytu dziecka w ZOL. To od wielu lat nierozwiązany problem systemowy, wynikający m.in. z niewłaściwego zarządzania pieczą zastępczą. Ministerstwo szykuje zmiany, a eksperci mają już gotowe propozycje rozwiązań.