Rządowy projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych (nr w wykazie UD100), przyjęty przez Radę Ministrów 24 marca 2026 roku, miał przynieść fundamentalną reformę systemu kontroli zarządczej w Polsce. Pierwotne założenia Ministerstwa Finansów (MF) zakładały głęboką centralizację nadzoru, standaryzację struktur organizacyjnych oraz wdrożenie restrykcyjnych mechanizmów sprawozdawczych. W toku szerokich uzgodnień międzyresortowych oraz dynamicznych konsultacji publicznych resort finansów dokonał jednak radykalnej korekty kursu - pisze dr Beata Potemska.

Z punktu widzenia jednostki sektora finansów publicznych zawarcie umowy z marketem może być ekonomicznie uzasadnione, o ile następuje w warunkach zapewniających równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z regulaminem zamówień podprogowych. Sieć handlowa powinna być traktowana jak każdy inny wykonawca – musi mieć możliwość złożenia oferty, wystawiać faktury VAT na jednostkę, a jej warunki handlowe mogą stanowić kryterium wyboru - pisze dr Beata Potemska.

Powiaty i miasta na prawach powiatów nie mają wystarczających środków na realizację zadań – alarmuje Związek Powiatów Polskich. Samorządowcy wskazują m.in. na niedoszacowanie zadań, problemy w oświacie i brak waloryzacji opłat. Apeluje o pilne zmiany w systemie finansowania JST.

Dotychczasowa analiza wykazała, że sztywne modele umowne stosowane w zamówieniach podprogowych nie odpowiadają specyfice rynku FMCG, który charakteryzuje się wysoką zmiennością cen, krótkimi cyklami promocyjnymi oraz dynamicznymi warunkami handlowymi. Jednocześnie regulaminy wewnętrzne jednostek sektora finansów publicznych oraz praktyka kontrolna utrwalają modele kontraktowe oparte na stałej cenie jednostkowej, co ogranicza możliwość reagowania na zmiany rynkowe - pisze dr Beata Potemska.

Od 1 lipca 2026 r. wszystkie jednostki sektora finansów publicznych będą musiały publikować dane w Centralnym Rejestrze Umów. Choć obowiązek wpisu spoczywa na podmiocie finansującym umowę, Centra Usług Wspólnych odegrają kluczową rolę organizacyjną. Warto wiedzieć, gdzie przebiega granica odpowiedzialności i jakie ryzyka pojawią się w praktyce.

Zjawisko „legalnego przepłacania” ma wymierny, policzalny charakter, który w praktyce przekłada się na realne obciążenie budżetów jednostek sektora finansów publicznych. Różnice pomiędzy cenami kontraktowymi a cenami rynkowymi – wynikające z braku możliwości reagowania na krótkookresowe obniżki i promocje – prowadzą do systematycznego zawyżania kosztów zakupu podstawowych produktów FMCG - pisze dr dr Beata Potemska.

W 2025 r. wzrósł udział pozytywnych ocen po kontroli wykonania budżetu państwa – wynika z analizy Najwyższej Izby Kontroli. Jednocześnie NIK wskazuje na istotne nieprawidłowości, m.in. zawyżanie prognoz dochodów podatkowych i osłabianie działania stabilizującej reguły wydatkowej. W praktyce oznacza to ryzyko utrzymywania się wysokiego deficytu i dalszego wzrostu długu publicznego.

W MRPiPS nie było wyższych nagród dla pracowników za I kwartał br., bo pieniądze pochłonęły wypłaty nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych oraz dodatkowych nagród jubileuszowych i zwiększone dodatki stażowe. A na dodatek nastąpił znaczny spadek oszczędności na wynagrodzeniach z zasiłków chorobowych, bo - jak twierdzi dyrektor generalny ministerstwa - pracownicy nie korzystają ze zwolnień lekarskich w przypadku choroby lub opieki nad chorym dzieckiem, a pracują wtedy zdalnie. Zdaniem prawników przepisy te nie sprzyjają docenieniu wieloletnich pracowników administracji publicznej, lecz.. sprytnych.

Organizacje pracodawców zamierzają wystąpić do rządu w kwestii realizacji umowy koalicyjnej w zakresie wypłacania przez ZUS chorobowego pracownikom już od pierwszego dnia nieobecności. Przedsiębiorcy liczą, że dzięki temu efektywniejsza stałaby się weryfikacja zwolnień lekarskich. Dziś, jak twierdzą prawnicy, szczególnym problemem dla firm są krótkotrwałe zwolnienia lekarskie, za które wynagrodzenie chorobowe finansuje właśnie pracodawca. Tymczasem według MRPiPS finansowanie ze środków FUS niezdolności do pracy wszystkich pracowników wiąże się ze znacznym wzrostem wydatków funduszu chorobowego. Tylko w mikroprzedsiębiorstwach w warunkach 2026 r. byłoby to prawie 1,7 mld zł.

Związki zawodowe w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, będące sygnatariuszami zakładowego układu zbiorowego pracy dla pracowników ZUS, wysłały dziś do premiera Donalda Tuska pismo, w którym poinformowały o planowanym na 17 czerwca 2026 r. dwugodzinnym strajku ostrzegawczym. Twierdzą, że strajk jest wynikiem braku reakcji rządu na trudną sytuację kadrowo-płacową pracowników ZUS, a wręcz bierności nadzorującego ZUS Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

We wtorek rząd zdecydował, że zaproponuje wzrost wynagrodzeń w budżetówce w 2027 roku na poziomie 3 proc. Podwyżka obejmie m.in. nauczycieli, urzędników, żołnierzy i funkcjonariuszy oraz pozostałych pracowników cywilnych budżetówki. Wzrost wynagrodzeń nastąpi w ciągu trzech miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej na kolejny rok, z wyrównaniem od 1 stycznia 2027 roku. Taka propozycja zostanie przedstawiona do negocjacji w Radzie Dialogu Społecznego oraz zaopiniowana przez ogólnokrajowe organizacje związków zawodowych.

W środę, 17 czerwca 2026 roku, w godzinach 8:00-10:00, w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w całym kraju, odbędzie się strajk ostrzegawczy. Akcja protestacyjna, jak wynika z pisma, do którego dotarł serwis Prawo.pl, ma być dobrowolna i polegać na zaprzestaniu pracy przez pracowników, którzy zdecydują się do niej przystąpić.

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, występując po wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu do Zarządu ZUS w sprawie ZZ Związkowa Alternatywa w ZUS, dopuściła się sklasyfikowanych w przepisach karnych przekroczenia uprawnień, pomówienia, groźby karalnej oraz obowiązku zawiadamiania o popełnionym przestępstwie – twierdzi prof. Robert Gwiazdowski w wystąpieniu przygotowanym na posiedzenie Rady Nadzorczej ZUS, którego treść poznał serwis Prawo.pl.

Nowy system pomocy socjalnej dla artystów otwiera drogę do pozyskania przez ZUS 21 tys. nowych klientów, którzy będą opłacać składki. Weryfikacja wniosków o zabezpieczenie socjalne nie będzie bardzo kosztowna. Według ustawy, ekspert za rozpatrzenie jednego, kilkustronicowego wniosku będzie otrzymywał maksymalnie 50 zł brutto. Zaś nad weryfikacją jednego wniosku będzie pracowało trzech ekspertów - mówi dr Anna Maria Buczek, wiceprezes Zarządu Głównego Związku Artystów Scen Polskich (ZASP).

Organizacje związkowe działające w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych odrzuciły podwyżkę zaproponowaną przez zarząd. Brak porozumienia oznacza nie tylko wstrzymanie wzrostu wynagrodzeń w ZUS, ale także blokuje możliwość wypłaty jednorazowych nagród dla pracowników. Na koniec rozmów z zarządem związki powtórzyły zapowiedź przeprowadzenia strajku ostrzegawczego - poinformował w środę ZUS.

Projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny wywołał wiele emocji. Nie jest to zaskakujące. Dotykamy bowiem jednocześnie kilku bardzo wrażliwych tematów: emerytur, składek, ochrony zdrowia, sprawiedliwości społecznej, kondycji finansów publicznych oraz sposobu, w jaki państwo powinno wspierać obywateli wykonujących nieregularną, trudną do sklasyfikowania pracę - pisze Paweł Skotnicki, doradca finansowy.

System finansowania zadań zleconych nie pokrywa ich rzeczywistych kosztów, zmuszając samorządy do dopłacania z własnych budżetów – wynika z raportu NIST. Skala problemu sięga co najmniej 2 mld zł rocznie, a niedoszacowanie dotyczy zwłaszcza wydatków osobowych i administracyjnych. Eksperci mówią wprost o „fikcji finansowej”, w której państwo korzysta z usług JST, nie zapewniając adekwatnych środków.

Wprowadzenie zmian w zakresie kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego niesie ze sobą nie tylko potencjalne korzyści, lecz także szereg ryzyk i wyzwań wdrożeniowych, które mogą przesądzić o tym, czy reforma zadziała w praktyce. Poniżej przedstawiono kluczowe obszary ryzyka, istotne z perspektywy jednostek sektora finansów publicznych – w szczególności JST - pisze dr Beata Potemska.

Projektowana ustawa o finansach publicznych wprowadza szereg zmian, które w sposób bezpośredni wpłyną na funkcjonowanie jednostek sektora finansów publicznych. Nowe regulacje obejmują zarówno kierowników jednostek, audytorów wewnętrznych, komórki merytoryczne, jak i jednostki samorządu terytorialnego. Zmiany mają charakter systemowy i dotyczą nie tylko obowiązków formalnych, lecz przede wszystkim sposobu organizacji pracy, przepływu informacji oraz odpowiedzialności za procesy i ryzyka - pisze dr Beata Potemska.

Minister kultury forsuje dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne, składek na Fundusz Pracy oraz składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, opłacanych za artystę zawodowego wykonującego prace w szczególnych warunkach tancerza zawodowego. I to mimo negatywnej opinii Ministra Finansów i Gospodarki oraz Ministra Zdrowia co do dopłat do składek na Fundusz Pracy. Wczoraj rząd przyjął ten projekt. Jak deklaruje, z tworzonego systemu wsparcia bezgotówkowego ma skorzystać ok. 20 tys. osób.