Nowe regulacje prowadzą do zwiększenia dostępności zawodu audytora wewnętrznego, ponieważ tworzą ścieżkę kwalifikacyjną, która jest bardziej dostępna finansowo i organizacyjnie niż dotychczasowe rozwiązania. Jednocześnie wzmocniona zostaje profesjonalizacja audytorów – jednolity egzamin państwowy, wysoki próg zdawalności oraz oparcie zakresu egzaminu na modelu kompetencyjnym sprzyjają podniesieniu jakości kadr - pisze dr Beata Potemska.

Senat zakończył w środę prace nad nowelizacją ustawy o finansach publicznych, wprowadzającą zmiany m.in. w systemie kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego oraz obszarze zarządzania długiem publicznym. Ustawa zakłada, że wolne środki w funduszach prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego trafią pod zarząd Ministerstwa Finansów. Wprowadzony ma też zostać państwowy egzamin na audytora.

Wprowadzenie zmian w zakresie kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego niesie ze sobą nie tylko potencjalne korzyści, ale także szereg ryzyk i wyzwań wdrożeniowych, które mogą wpłynąć na skuteczność reformy w praktyce. Niedobór wykwalifikowanych audytorów wewnętrznych stanowi jedno z najpoważniejszych ryzyk wdrożeniowych związanych z nową ustawą o finansach publicznych - pisze dr Beata Potemska.

W obszarze audytu wewnętrznego projektowane zmiany mają charakter zarówno definicyjny, jak i organizacyjny oraz jakościowy. Wprowadzenie nowej definicji audytu wewnętrznego, akcentującej jego rolę w tworzeniu wartości dodanej oraz wspieraniu usprawniania działalności jednostki, oznacza odejście od dotychczasowego, wąskiego i formalnego postrzegania audytu jako funkcji o charakterze wyłącznie kontrolnym - pisze dr Beata Potemska.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego za IV kwartały 2025 r. zakończyły się zbiorczą nadwyżką budżetową w wysokości 1,8 mld zł, mimo że pierwotnie planowano deficyt przekraczający 30,6 mld zł. Dane ze sprawozdań pokazują także wzrost zarówno dochodów, jak i wydatków samorządów, w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego – poinformowało Ministerstwo Finansów.

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Proponowane przepisy obejmują m.in. zarządzanie długiem publicznym, kontrolę wydatkowania środków oraz wydatki na obronność. Przewidują też ustanowienie państwowego egzaminu na audytora wewnętrznego.

Projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych, przekazany do konsultacji publicznych przez ministra finansów, stanowi jedną z najbardziej kompleksowych reform w obszarze zarządzania sektorem publicznym od wielu lat. Zakres proponowanych zmian wykracza daleko poza kosmetyczne doprecyzowania – to przebudowa fundamentów systemu kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego, która ma na celu zwiększenie przejrzystości, odpowiedzialności i skuteczności działania jednostek sektora finansów publicznych - pisze dr Beata Potemska.

W piątek rano Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie programu „Polska Zbrojna”, czyli uruchomienia polskiej części SAFE. To odpowiedź na czwartkowe weto prezydenckie blokujące ustawę w tej sprawie. Już pojawiają się zapowiedzi zaskarżenia rządowej uchwały do Trybunału Konstytucyjnego. Projekt prezydencki (tzw. SAFE Zero Procent) trafi zaś prawdopodobnie do sejmowej zamrażarki.

Alternatywą dla europejskiego programu SAFE - którego zawetowanie zapowiedział w czwartkowym, wieczornym orędziu prezydent Karol Nawrocki - ma być zaproponowany Polski Fundusz Inwestycji Obronnych. Projekt prezydencki trafił do Sejmu, dlatego przyjrzeliśmy się, jakie zapisy znalazły się w projekcie, a czego tam nie ma. Prawdopodobnie dziś rano zapadnie też decyzja, czy rząd zdecyduje się forsować SAFE własną uchwałą, z ominięciem ścieżki parlamentarnej.

Debata nad zakresem podmiotowym Karty Rodziny Mundurowej w odniesieniu do strażaków ochotników wymaga rozróżnienia między formalnym członkostwem w OSP, a rzeczywistym, udokumentowanym zaangażowaniem w realizację zadań publicznych. Kryterium aktywności – operacyjnej, organizacyjnej lub statutowej – powinno decydować o dostępie do uprawnień, tak aby instrument wsparcia trafiał do strażaków ochotników realnie współtworzących system bezpieczeństwa - pisze dr Dariusz P. Kała.

Jednogłośnie, w środę Senat uchwalił nowelizację ustawy o finansach publicznych, która ma m.in. poprawić skuteczność oraz efektywność wydatkowania środków publicznych. Ma to dokończyć Reformę Systemu Budżetowego, co jest jednym z kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy. Uchwalone przepisy dotyczą drugiej części reformy - zmian w klasyfikacji budżetowej, systemie zarządzania budżetem i wprowadzenia kryteriów oceny inwestycji publicznych.

Jak podała we wtorek Krajowa Administracja Skarbowa, dyrektorzy Izb Administracji Skarbowej w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w toku audytów złożyli do prokuratury 222 zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa na kwotę ponad 104 mld zł.

Dochody państwa w ubiegłym roku wyniosły 594,6 mld zł, a wydatki 870,2 mld zł; tym samym deficyt sięgnął 275,6 mld zł - poinformowało we wtorek Ministerstwo Finansów w szacunkowym wykonaniu budżetu państwa. Ubiegłoroczna ustawa budżetowa dopuszczała deficyt w wysokości 288,7 mld zł. Zeszłoroczny deficyt wynoszący 275,6 mld zł stanowił 95,4 proc. kwoty przewidzianej w ustawie na 2025 r. - zaznaczył resort finansów.

Od 1 lipca 2026 r. zacznie funkcjonować Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, w którym ujawniane będą dane o wszystkich umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych (JSFP). Najnowszy projekt rozporządzenia Ministerstwa Finansów precyzuje, jak prawidłowo ustalać wartość umów – zarówno tych o określonej wartości, jak i zawieranych na czas nieoznaczony lub bez wskazanej kwoty, a także sposób ujmowania opcji, wznowień i umów realizowanych na rzecz wielu jednostek.

Nowe grupowanie wydatków budżetowych ma być bardziej czytelne niż dotychczasowe, a dysponenci środków dostaną większą swobodę w ich przesuwaniu. Tak zakłada projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra finansów i gospodarki i przyjęty przez rząd na posiedzeniu 3 lutego.

Rada Ochrony Pracy chce, żeby PIP podlegała audytowi zewnętrznemu nie rzadziej niż raz na 2 lata. Ocenie podlegać mają m.in. działania GIP, a także adekwatność, prawidłowość i wiarygodność corocznego sprawozdania z działalności PIP oraz gospodarność, celowość i rzetelność dokonywania wydatków ze środków publicznych oraz udzielania zamówień publicznych. Zdaniem prawników, to dość nietypowe rozwiązanie. Zwracają uwagę, że obszar podlegający audytowi zewnętrznemu znacząco wykracza poza kwestie finansów. To najwyraźniej próba rozszerzenia nadzoru Rady nad PIP.

Konstytucja RP stanowiąca, że wszyscy mają mieć równy dostęp do świadczeń finansowanych ze środków publicznych nie oznacza, że mamy prawo do wszystkich świadczeń zdrowotnych, jakie istnieją. Przecież z tego obowiązku państwo jeszcze nigdy się nie wywiązało, choć formalnie obowiązuje ustawa o koszyku świadczeń gwarantowanych. To fikcja, gdyż obiecuje się pacjentom wszystkie świadczenia, nie bilansując tego z zasobami - uważa Andrzej Sośnierz, ekspert w dziedzinie ochrony zdrowia, były prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował się podpisać ustawę budżetową na 2026 r. mimo deficytu przekraczającego 271 miliardów złotych. Jednocześnie jednak prezydent zdecydował o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego.

Ustalenia, czy porozumienie administracyjne obowiązuje, czy też doszło do jego skutecznego rozwiązania, nie można kwestionować przed sądem powszechnym, gdyż nie jest to sprawa cywilna - wynika z postanowienia lubelskiego Sądu Okręgowego odrzucającego powództwo miasta Chełm. Chodzi o umowę – z której wycofał się resort kultury - na kwotę 162 milionów złotych. Miasto miało dzięki niej zbudować Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej.

Nadzór nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego sprawuje minister klimatu i środowiska, ale PZŁ uważa, że nie ma obowiązku przekazania ministrowi sprawozdań finansowych i ich nie przekazuje. Nie podaje ich również do publicznej wiadomości, mimo że wykonuje zadania publiczne, związane z prowadzeniem gospodarki łowieckiej. W wojewódzkich sądach administracyjnych Związek coraz częściej przegrywa spory o jawność.