Narodowy zasób biblioteczny.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO )
z dnia 4 lipca 2012 r.
w sprawie narodowego zasobu bibliotecznego

Na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2393) zarządza się, co następuje:
§  1.
 Rozporządzenie określa:
1)
kryteria zaliczania zbiorów bibliotek do narodowego zasobu bibliotecznego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, zwanego dalej "narodowym zasobem";
2)
wykaz bibliotek, które posiadają zbiory zaliczane do narodowego zasobu;
3)
organizację narodowego zasobu;
4)
zasady i zakres szczególnej ochrony narodowego zasobu.
§  2.
 Do narodowego zasobu są zaliczane zbiory biblioteki mające wyjątkową wartość i znaczenie dla dziedzictwa narodowego, które są unikatowe i spełniają co najmniej jedno z następujących kryteriów:
1)
posiadają wartość historyczną;
2)
posiadają wartość dla nauki;
3)
posiadają wartość dla kultury;
4)
posiadają wartość artystyczną.
§  3.
 Wykaz bibliotek, które posiadają zbiory zaliczane do narodowego zasobu, określa załącznik do rozporządzenia.
§  4.
 W przypadku gdy zbiory biblioteki tylko w części są zaliczane do narodowego zasobu, część tę wyodrębnia się ze zbiorów biblioteki.
§  5.
 Narodowy zasób dzieli się na następujące kategorie:
1)
rysunki wykonane dowolną techniką i na dowolnym materiale, których wartość wynosi:
a)
12 000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 12 000 zł;
2)
grafiki i matryce do ich wykonania oraz plakaty, których wartość wynosi:
a)
16 000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 16 000 zł;
3)
fotografie, filmy oraz ich negatywy, których wartość wynosi:
a)
6000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 6000 zł;
4)
rękopisy, których wartość wynosi:
a)
4000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 4000 zł;
5)
publikacje, których wartość wynosi:
a)
6000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 6000 zł;
6)
kolekcje biblioteczne, których wartość wynosi:
a)
16 000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 16 000 zł;
7)
inne materiały biblioteczne, niewymienione w pkt 1-6, których wartość wynosi:
a)
16 000 zł albo więcej,
b)
mniej niż 16 000 zł.
§  6.
1.
 Zbiór zaliczany do narodowego zasobu jest ujęty w ewidencji elektronicznej.
2.
 Do prowadzenia ewidencji elektronicznej stosuje się przepisy dotyczące szczegółowej i sumarycznej ewidencji wpływów oraz szczegółowej i sumarycznej ewidencji ubytków, określone w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz. U. poz. 1283).
§  7.
1.
 Biblioteka, która posiada zbiory zaliczane do narodowego zasobu, sporządza plan ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu.
2.
 Plan ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu zawiera określenie:
1)
ewentualnych zagrożeń zasobu oraz ocenę ryzyka ich wystąpienia;
2)
zadań i obowiązków osób realizujących w danej jednostce organizacyjnej zadania z zakresu ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu;
3)
zasobów ludzkich i technicznych oraz środków, niezbędnych do ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu;
4)
organizacji ochrony przed zagrożeniami charakterystycznymi dla danego regionu kraju i obiektu lub grupy obiektów, w tym obiektu zabytkowego, w którym są gromadzone zbiory zaliczane do narodowego zasobu;
5)
wewnętrznych procedur realizacji zadań z zakresu ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu;
6)
działań na wypadek wystąpienia zagrożenia zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu albo sytuacji kryzysowych, w tym:
a)
sposobu monitorowania zagrożeń,
b)
trybu uruchamiania zasobów i środków, o których mowa w pkt 3,
c)
procedur reagowania, określających sposób realizacji działań,
d)
współdziałania między podmiotami realizującymi działania, w tym ich łączności;
7)
organizacji systemu monitorowania zagrożeń oraz ostrzegania i alarmowania o zagrożeniu;
8)
organizacji ewakuacji osób i ewakuacji całości albo przemieszczenia narażonej na uszkodzenia lub zniszczenie części zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu z obszarów zagrożonych;
9)
sposobu oraz trybu oceniania i dokumentowania strat poniesionych w zbiorach zaliczonych do narodowego zasobu w wyniku wystąpienia zagrożenia albo sytuacji kryzysowej.
3.
 Do planu ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu dołącza się wykaz umów i porozumień związanych z realizacją zadań oraz działań określonych w planie ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu.
4.
 Plan ochrony zbiorów zaliczanych do narodowego zasobu podlega wdrożeniu i corocznej aktualizacji, wykonywanej do dnia 31 marca danego roku kalendarzowego według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
§  8.
 Narodowy zasób podlega szczególnej ochronie polegającej na zapewnieniu bezpiecznych dla danego rodzaju materiałów bibliotecznych warunków w zakresie:
1)
przechowywania,
2)
kopiowania i utrwalania na informatycznych nośnikach danych,
3)
udostępniania w celach naukowych albo ekspozycyjnych

- które nie spowodują pogorszenia stanu ich zachowania lub uniemożliwią ich zniszczenie lub kradzież.

§  9.
 Środki na wprowadzenie oraz utrzymanie szczególnej ochrony, określonej w § 7 ust. 1 i § 8, zapewnia organizator biblioteki, o którym mowa w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach.
§  10.
 Biblioteka, której zbiory są zaliczane do narodowego zasobu w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dokona czynności, o których mowa w:
1)
§ 4-6, w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r.;
2)
§ 7 ust. 1 i § 8, w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§  11.
 Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia

ZAŁĄCZNIK 1

WYKAZ BIBLIOTEK, KTÓRE POSIADAJĄ ZBIORY ZALICZANE DO NARODOWEGO ZASOBU BIBLIOTECZNEGO

1)
Biblioteka Jagiellońska w Krakowie
2)
Biblioteka Narodowa w Warszawie
3)
Biblioteka Elbląska im. Cypriana Norwida w Elblągu
4)
Biblioteka Naukowa Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie
5)
Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
6)
Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu
7)
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Witolda Gombrowicza w Kielcach
8)
Biblioteka Śląska w Katowicach
9)
Centralna Biblioteka Rolnicza Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi Oddział w Puławach
10)
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie
11)
Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu
12)
Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska w Toruniu
13)
Biblioteka Uniwersytecka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
14)
Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie
15)
Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska
16)
Biblioteka Raczyńskich
17)
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu
1 Załącznik zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 28 kwietnia 2025 r. (Dz.U.2025.577) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 2025 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2024.1117 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Narodowy zasób biblioteczny.
Data aktu: 04/07/2012
Data ogłoszenia: 25/07/2024
Data wejścia w życie: 12/07/2012