W toku postępowań sądowych Polski Fundusz Rozwoju stoi na stanowisku, że rekomendacja CBA ma charakter wiążący i może stanowić samoistną podstawę żądania zwrotu subwencji. Stanowisko to nie znajduje jednak wyraźnej podstawy prawnej. Co więcej, odmienne podejście prezentują sami przedstawiciele CBA – pisze Sebastian Knap, adwokat z kancelarii Knap Legal.

Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra zdrowia, wniósł apelację od wyroku Francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli z 1 kwietnia 2026 r. Wynika z niego, że Polska musi odebrać od amerykańskiego koncernu Pfizer szczepionki przeciwko COVID-19 i zapłacić firmie 5,6 mld zł.

Na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i polskiego Sądu Najwyższego czekają pytania prawne, czy można było odmówić obowiązkowego szczepienia z powołaniem się na swoje przekonania albo argument, że wprowadzono je rozporządzeniem, a nie ustawą. Raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący pandemii COVID-19, krytykuje zaś sposób przeprowadzenia szczepień wśród personelu medycznego, ale go nie podważa.

Polski Fundusz Rozwoju pozwał kantor o zwrot subwencji covidowej, ale sąd prawomocnie oddalił powództwo. Teraz Sąd Najwyższy odmówił rozpoznania skargi kasacyjnej. Prawnicy reprezentujący przedsiębiorców wzywanych do oddania pieniędzy z Tarcz Finansowych triumfują, orzeczenie dostarcza bowiem nowych argumentów w tego typu sprawach. Druga strona sporu tymczasem tonuje nastroje: to pojedyncze orzeczenie, które nie tworzy linii orzeczniczej.

W opublikowanym na Prawo.pl artykule pełnomocnicy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) przekonują, że fundusz posiada pełną legitymację do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej udzielonej w ramach programów Tarczy Finansowej. Ich zdaniem wynika ona z cywilnoprawnego charakteru umów subwencji oraz z art. 21a ustawy o systemie instytucji rozwoju (SIR). Ta interpretacja budzi jednak poważne wątpliwości – piszą Łukasz Chacia i Damian Duchnik, adwokaci z kancelarii Karaś Chacia i Wspólnicy.

Przepisy prawa krajowego, unijnego, utrwalone orzecznictwo oraz poglądy doktryny – w tym publikacje czołowych specjalistów w dziedzinie pomocy publicznej – potwierdzają, że Polski Fundusz Rozwoju ma pełną legitymację czynną do żądania zwrotu subwencji z Tarcz Finansowych – piszą adwokat Michał Grodziewicz i aplikantka adwokacka Julia Porębska, prawnicy z kancelarii Peak Legal reprezentujący PFR w procesach dotyczących Tarcz Finansowych.

Pełnomocnicy reprezentujący przedsiębiorców pozwanych przez Polski Fundusz Rozwoju o zwrot subwencji z Tarcz Finansowych powołują się na orzeczenia, w których sądy oddalają powództwa z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie PFR. Prawnicy drugiej strony uważają natomiast, że pogląd ten nie jest powszechnie akceptowany w judykaturze – i wskazują na wyroki, w których sądy stają na przeciwnym stanowisku.

Polski Fundusz Rozwoju nie ma podstawy faktycznej ani prawnej dochodzonego roszczenia, co prowadzi do wniosku o braku legitymacji procesowej czynnej – tego typu sformułowania powtarzają się w kilku uzasadnieniach wyroków dotyczących zwrotu subwencji z tarcz finansowych. Prawnicy reprezentujący przedsiębiorców w sporach z PFR właśnie w braku legitymacji upatrują obecnie szans na powodzenie. Koncepcja ta nie została jednak ugruntowana w orzecznictwie.

Wiele firm, które korzystało z pomocy covidowej udzielanej przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach tarcz finansowych, zostało pozwanych o zwrot całej subwencji. PFR przekonuje, że pozwy otrzymują wyłącznie przedsiębiorcy obarczeni ryzykiem nadużyć i jest to niewielka grupa w porównaniu do ogółu beneficjentów. Wiele takich spraw nadal jest w toku, mamy natomiast coraz bogatsze orzecznictwo sądów pierwszej instancji. Prezentujemy kilka wyroków – część z nich jest korzystna dla beneficjentów, a część – dla PFR.

Trwa rozliczanie pomocy antykryzysowej udzielonej firmom w pandemii COVID-19. Jak ustalił serwis Prawo.pl, ZUS weryfikując udzielone wsparcie, wydał prawie 16 tysięcy decyzji o obowiązku zwrotu świadczenia postojowego ponad 13 tysiącom przedsiębiorców, na kwotę łącznie 51,1 mln złotych. Do dziś przed sądami toczy się też masa spraw dotyczących wypłaty świadczenia postojowego i subwencji z tarcz finansowych PFR. Firmy walczą, bo fundusz zmieniał reguły gry. Zdaniem prawników konieczne są zmiany legislacyjne i organizacyjne, które przywrócą zaufanie do systemu pomocy publicznej.

Od poniedziałku, 25 sierpnia 2025 r., pula refundowanych szczepień w aptekach rozszerzy się m.in. o krztusiec, HPV, półpasiec, tężec, WZW A, WZW B i RSV. Darmowa szczepionka przysługuje wybranym grupom pacjentom, natomiast dla wszystkich bezpłatne będzie podanie szczepienia.

Prokuratura Okręgowa w Warszawie skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko europosłowi w związku z kilkoma głośnymi incydentami, w których brał on udział, w tym gaszeniem świec chanukowych w Sejmie, atakiem na Łukasza Szumowskiego, zakłócaniem wykładu o Holokauście czy zniszczeniem choinki w krakowskim sądzie. Akt oskarżenia w środę trafił do Sądu Rejonowego Warszawa-Praga Południe w Warszawie.

Jeśli zostaną wprowadzone obostrzenia, to najprawdopodobniej będą one dotyczyły placówek medycznych. Raczej nie wrócimy do obowiązkowego noszenia maseczek w miejscach publicznych - mówią przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za działanie i reagowanie na rosnącą liczbę zakażeń koronawirusem. Eksperci podkreślają jednak, że trzeba przygotować się na to, że wirus będzie się rozprzestrzeniał, a nowe szczepionki dotrą do Polski raczej późną jesienią.

Pandemia już dawno się skończyła, a w niektórych spółdzielniach mieszkaniowych wciąż stosowane są wprowadzone w tamtym okresie przepisy w sprawie głosowania nad uchwałami walnego zgromadzenia w drodze zbierania głosów na piśmie. Wszystko przez niejasne i nieprecyzyjne przepisy. Wygląda na to, że po interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich szykują się zmiany, bo ministerstwa zgodnie przyznają, że walne zgromadzenia powinny odbywać się stacjonarnie.

Wyniki kontroli przeprowadzonej przez NIK stawiają pod znakiem zapytania wiarygodność informacji przekazywanych przez organy państwa w czasie epidemii COVID-19. Okazuje się, że minister zdrowia nie przedstawiał Radzie Ministrów konkretnych danych, które uzasadniałyby wprowadzanie różnych obostrzeń, a organy opierały się głównie na pozytywnych wynikach testów, bowiem dane o zachorowaniach nie były gromadzone od 2 maja 2020 r.

Dzisiaj Trybunał Konstytucyjny nie wyda wyroku w sprawie wniosku o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą poleceń premiera rządu w związku z przygotowaniem wyborów korespondencyjnych w 2020 r., w oparciu o przepisy "antycovidowe". Dalszy ciąg rozprawy - 17 kwietnia br. Zdaniem posłów zaskarżone przepisy ograniczają skuteczność działań prezesa Rady Ministrów, przez co naruszają konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego.

Fundusz Przeciwdziałania Covid-19 pokrywa wydatki poza ustawą budżetową, co jest niezgodne z konstytucją, a opinia publiczna ma ograniczone możliwości ich kontroli. Rząd nie przedstawił do tej pory planów ani deklaracji jego wygaszania. W dodatku znów zostanie zasilony obligacjami Banku Gospodarstwa Krajowego.

Od 16 lutego nie będzie można już zapisać się na szczepienie przeciw Covid-19 przez infolinię pod numerem 989. Po dwóch miesiącach od przedłużenia działania infolinii Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o jej zamknięciu. Argumentuje, że ta forma zapisów nie cieszy się powodzeniem wśród pacjentów.

Przed sądem w Brukseli odbyło się wstępne przesłuchanie w sprawie, którą Pfizer wniósł przeciwko Polsce we wrześniu 2023 r. Firma farmaceutyczna żąda ok. 6 mld zł za zamówione przez polski rząd, a nieodebrane 60 mln szczepionek przeciwko COVID-19. Rozprawa miała się odbyć 5 grudnia, ale – jak nieoficjalnie ustalił "Dziennik Gazeta Prawna" – przełożono ją ze względu na zmianę władzy w Polsce, by dać przyszłemu rządowi Donalda Tuska czas na przygotowanie strategii.

Prezes UODO udzielił upomnienia ministrowi nauki i ministrowi zdrowia. Stwierdził, że przetwarzając i przekazując dane osobowe nauczycieli akademickich, doktorantów i studentów w zakresie szczepień przeciwko COVID-19 naruszyli przepisy. O wyjaśnienie okoliczności uzyskania przez resort nauki ich szczegółowych danych wraz z informacją o byciu zaszczepionym zwrócił się Rzecznik Praw Obywatelskich.