Asystenci prokuratora są rozgoryczeni dysproporcjami między ich wynagrodzeniami a wynagrodzeniami asystentów sędziów. List do nich napisał prokurator krajowy Dariusz Korneluk, zapewniając, że razem z prokuratorem generalnym Waldemarem Żurkiem podejmie wszelkie działania, by środki na zrównanie płac zapewnić w budżecie na 2027 r. Zapowiada też, w bieżącym roku, wyodrębnienie środków na nagrody właśnie dla asystentów i starszych asystentów. W jego ocenie pensje asystentów mogłyby być uzależnione od prokuratorskich, proponuje też nowe stanowisko – asystenta dochodzeniowego.

W czwartek, 7 maja br., odbyło się posiedzenie jawne Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu prokurator Prokuratury Krajowej. Obwiniona miała wpływać na zakres czynności procesowych w celu udokumentowania a priori przyjętej tezy o braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

Egzamin prokuratorski w tym roku ponownie zebrał swoje żniwo – potknęło się na nim ponad 26 proc. zdających. Najgorzej poszło asystentom prokuratorów, którzy nie kończyli aplikacji. Zdający podnoszą m.in., że egzaminatorzy spoza KSSiP nie znali ani programu, ani metodologii pracy, którą przez lata wpajano aplikantom podczas aplikacji. Skarżą się też na lakoniczne uzasadnienie oceny prac pisemnych i brak możliwości odwołania. Z kolei prof. dr hab. Piotr Girdwoyń, dyrektor KSSiP, uważa, że problem tkwi m.in. w aplikacji uzupełniającej – bo powinna trwać minimum dwa lata.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego odrzuciła skargę nadzwyczajną z powodu braku umocowania Jacka Bilewicza, zastępcy prokuratora generalnego. Zgodnie z tym orzeczeniem Bilewicz sprawuje urząd „w istocie nielegalnie". Teraz odniosła się do tego Prokuratura Krajowa – jak wskazuje, postanowienie to oparto na błędnej wykładni art. 14 par. 1 ustawy Prawo o prokuraturze. Przepis ten stanowi, że zastępców Prokuratora Generalnego powołuje premier na wniosek Prokuratora Generalnego, po uzyskaniu opinii Prezydenta RP.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego odrzuciła skargę nadzwyczajną z powodu braku umocowania Jacka Bilewicza, zastępcy prokuratora generalnego. Zgodnie z tym orzeczeniem, Bilewicz sprawuje urząd „w istocie nielegalnie”.

Konkursy na uzupełniającą aplikację sędziowską i prokuratorską mają zróżnicowaną formę. Przyszli sędziowie piszą test, a następnie rozwiązują trzy kazusy z trzech różnych dziedzin prawa. W przypadku aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej jest egzamin ustny i ocena pracy na dotychczasowym stanowisku, przeprowadzona przez komisję konkursową powołaną przez prokuratora krajowego. Zdaniem Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury VOTUM taki model naboru może budzić wątpliwości co do obiektywności, a sami asystenci, którzy chcą zostać prokuratorami, ratunku szukają w egzaminach adwokackim i radcowskim.

Kwestie wynagrodzeń pracowników prokuratury i jej sytuacji finansowej budzą od dłuższego czasu spore emocje. Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP przesłała do Dariusza Korneluka, prokuratora krajowego, pismo z postulatami/radami, gdzie zaoszczędzić, zapewniając równocześnie właściwą, profesjonalną i - jak podkreślono - sprawną obsługę zadań prokuratury przy równoczesnym efektywniejszym wykorzystaniu już zatrudnionych pracowników i dostępnych zasobów technicznych. Chodzi m.in. o możliwości prokuratorskiego systemu Prok-Sys.

Asystenci prokuratorów spotkali się 24 kwietnia z ministrem sprawiedliwości, prokuratorem generalnym Waldemarem Żurkiem i m.in. prokuratorem krajowym Dariuszem Kornelukiem. Usłyszeli, że w tym momencie nie ma środków w budżecie na realizację ich najważniejszego postulatu płacowego, czyli wyrównania ich wynagrodzeń z tym, na co realnie mogą liczyć asystenci sędziów. Obiecano im jednak, że ministerstwo będzie zabiegać o środki na ten cel na kolejny rok budżetowy.

Asystenci już teraz są realnym wsparciem dla prokuratorów, ale ich kompetencje mogą i powinny się zwiększać. Warto dyskutować choćby nad tym, by starszy asystent prokuratora mógł występować przed sądem rejonowym w charakterze oskarżyciela publicznego i w postępowaniach o przestępstwa zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Za tym musi iść jednak zmiana modelu ich wynagradzania, tak by odzwierciedlało ich obowiązki i odpowiedzialność, z jaką się wiążą, a także zmiany w ścieżce awansu - mówi dr Marcin Skowronek, członek zarządu Stowarzyszenia Lex Super Omnia i wykładowca KSSiP.

W Prokuraturze Krajowej wszczęto śledztwo w sprawie niedopuszczenia do orzekania czworga sędziów Trybunału Konstytucyjnego – chodzi o profesorów: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdę, Macieja Taborowskiego oraz sędzię Annę Korwin-Piotrowską. Złożyli oni ślubowanie 9 kwietnia w Sejmie. Towarzyszył im notariusz, ponieważ prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich dotąd na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Z kolei prezes TK Bogdan Święczkowski nie przydzielił im dotąd spraw, uzasadniając, że czeka na informacje od prezydenta, czy ślubowali oni wobec niego.

Obowiązuje już rozporządzenie podnoszące wynagrodzenie zasadnicze asystentów i starszych asystentów prokuratorów o 3 proc. W praktyce asystent prokuratora będzie mógł zarabiać od 6700 do 8240 zł, a starszy asystent – od 8240 do 9270 zł. Asystentów czeka teraz wyrównanie od 1 stycznia 2026 r. Koszty podwyżek mają wynieść 1,9 mln zł, przy czym sami asystenci, ale też prokuratorzy podkreślają, że to zmiany kosmetyczne; konieczne są realne podwyżki, a nawet powiązanie pensji asystentów z prokuratorskimi.

Obecny model wynagradzania asystentów prokuratorów jest wadliwy. Nie daje żadnej gwarancji rzeczywistej waloryzacji płac i nie zapewnia stabilności ani poczucia bezpieczeństwa finansowego asystentom. Co więcej, konieczne jest niezwłoczne podniesienie wynagrodzeń asystentów prokuratorów choćby dlatego, że do wynagrodzeń asystentów sędziów już obecnie brakuje im co najmniej 1600 zł, a to z kolei powoduje, że prokuratury na rzecz sądów tracą doświadczonych, wyspecjalizowanych pracowników – mówi dr Marcin Skowronek, prokurator, członek zarządu Stowarzyszenia Lex Super Omnia i wykładowca KSSiP.

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP, opierając się na sygnałach z narady prokuratorów funkcyjnych, która odbyła się w Popowie, zapytała ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o prace w Prokuraturze Krajowej nad likwidacją małych prokuratur rejonowych. Sama Prokuratura Krajowa poinformowała Prawo.pl, że aktualnie takie prace nie są prowadzone. Związkowcy uważają jednak, że coś jest na rzeczy i może mieć to związek ze znoszeniem najmniejszych sądów.

Prokurator generalny, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, poinformował, że polecił prokuraturze wszczęcie postępowania karnego m.in. wobec pracowników Kancelarii Prezydenta RP, którzy doradzali prezydentowi Karolowi Nawrockiemu, by nie odbierał ślubowań od wybranych przez Sejm sędziów TK. Śledczy będą badać, czy nie dopełnili oni swoich obowiązków. Grozi za to do trzech lata pozbawienia wolności.

Założenia planowanych zmian w nadzorze nad kontrolą operacyjną, szczególnie pod kątem wzmocnienia pozycji sądu, teoretycznie idą w dobrym kierunku, ale w praktyce wymagałyby wzmocnienia struktur sądowych zajmujących się kontrolą zarówno pod względem liczby sędziów rozpoznających wnioski, jak i logistycznym. Co więcej, konieczne jest wdrożenie krajowego programu koordynacji i harmonizacji stosowania takiej kontroli, który podnosiłby kompetencje podmiotów/osób uczestniczących w procedurze jej stosowania bez ingerencji w niezawisłość sędziowską - piszą Aleksander Tomaszuk, prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie i dr Paweł Opitek, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie.

Nastroje asystentów prokuratorów z miesiąca na miesiąc są coraz gorsze. Powód to przede wszystkim ich wynagrodzenia, które obecnie zaczynają się w tej grupie zawodowej od 6 500 zł. Sytuacji nie poprawia projektowana 3-proc. podwyżka, a oliwy do ognia dolewają informacje o naborze asystentów do sądu i proponowane kandydatom przez prezesów pensje sięgające nawet 8 tys. zł brutto. 24 kwietnia ich związkowcy mają się spotkać m.in. z ministrem sprawiedliwości. Nie ukrywają, że jeśli nic się nie zmieni, prokuratury czekają masowe odejścia asystentów.

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym nie przedłużył zawieszenia w czynnościach służbowych zastępcy prokuratora generalnego prokuratora Michała Ostrowskiego. Termin zawieszenia mija 10 kwietnia. Ewentualne odwołanie się od decyzji sądu będzie możliwe po publikacji jej uzasadnienia. Prokurator Ostrowski został powołany na zastępcę prokuratora generalnego przez ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego na wniosek ówczesnego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry miesiąc po wyborach 15 października 2023 r.

Pod koniec ubiegłego roku Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepisy dotyczące składu zgromadzeń w prokuraturach regionalnych. Chodzi o udział w nich prokuratorów funkcyjnych. Teraz wnioskuje do TK o zastosowanie zabezpieczenia dotyczącego sędziów Sądu Dyscyplinarnego przy prokuratorze generalnym, których wybierają także zgromadzenia i którzy – w ocenie związkowców – z tego m.in. powodu mogą być podatni na polityczne wpływy. Mieliby powstrzymać się od orzekania do czasu rozpatrzenia przez TK sprawy dotyczącej konstytucyjności przepisów o zgromadzeniach.

Obecnie trwają dość intensywne prace nad założeniami ustawy o pracownikach sądów. Miałaby wejść w życie już w 2027 r. Podobne plany MS miało w stosunku do ustawy o pracownikach prokuratury – prace nad nią są jednak na etapie konsultacji. Prawo.pl dotarło do pisma prokuratora krajowego Dariusza Korneluka, dotyczącego tej ustawy. Widzi on m.in. możliwość uzależnienia pensji prokuratorskich urzędników, albo ich części, od wynagrodzeń prokuratorów. Wskazuje również, że asystenci powinni być potraktowani oddzielnymi przepisami ze względu na ich rolę i szerokie kompetencje.

Prokuratura Okręgowa w Krakowie wszczęła postępowanie w sprawie portalu Lexspace – po zawiadomieniu samorządu radców prawnych. Sprawa dotyczy możliwego podszywania się pod prawników i wprowadzania użytkowników w błąd. Jak informuje Krajowa Rada Radców Prawnych, pojawiają się również sygnały o wykorzystywaniu danych radców bez ich wiedzy i zgody.