Rząd podejmuje kolejną próbę urealnienia odpowiedzialności za wykroczenia drogowe zarejestrowane przez fotoradary, bo blisko połowa sprawców unika kary. Na właścicieli pojazdów, nałożone mają być większe obowiązki dotyczące wiedzy o tym, kto faktycznie jeździ pojazdem, a firmy leasingowe będą zgłaszać użytkowników do centralnego rejestru. Nowością ma być wysoka opłata administracyjna dla właściciela lub użytkownika pojazdu, gdy nie dojdzie do uregulowania mandatu w trybie wykroczeniowym.

Europejski Trybunał Praw Człowieka oficjalnie zakomunikował polskiemu rządowi sprawę Dziurda i inni przeciwko Polsce, po skardze czwórki sędziów Trybunału Konstytucyjnego, którzy 9 kwietnia br. złożyli ślubowanie w Sejmie, ponieważ prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich do Pałacu Prezydenckiego, i do dzisiaj nie są dopuszczeni do orzekania w Trybunale. Oznacza to, że postępowanie przechodzi w fazę sporną, a Polska musi odpowiedzieć na szczegółowe pytania ETPCz.

Obowiązuje już ustawa, zgodnie z którą pozew frankowy doręczony bankowi, z automatu wstrzymuje konieczność uiszczania rat kredytu. W praktyce oznacza to, że frankowicze, których sprawy toczą się w sądzie, a zabezpieczenie wstrzymujące spłatę rat kredytu nie zostało jeszcze wydane, nie muszą już płacić. Jeśli jednak nie spłacili kapitału, z rat lepiej nie rezygnować, bo i tak brakującą kwotę będą musieli bankowi zwrócić, i to jednorazowo. Z kolei ci, którzy dopiero skierowali pozew do sądu, muszą poczekać na przekazanie go bankowi, a to może potrwać nawet kilka miesięcy.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski skierował do Prokuratury Krajowej zawiadomienie dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa przez prokuratora i policjantów, którzy 14 lipca 2026 r. weszli do siedziby Trybunału w czasie obrad Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Jak poinformowano, zawiadomienie obejmuje także osoby, które miały wydać takie polecenie i podejmujące „decyzje organizacyjne w związku z tą interwencją” oraz jej inicjatora.

Powodem rozpoznania był wniosek o wyłączenie Barbary Skoczkowskiej, autorstwa sędziego sądu rejonowego Łukasza Piebiaka, któremu grozi zawieszenie w czynnościach służbowych i obniżenie wynagrodzenia. Sędzia, a zarazem prezes Izby Maria Szczepaniec (na zdjęciu), uznała wniosek za zasadny, gdyż "nie może pozostawać obiektywnie bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu".

Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że z powodu inflacji należy podwyższyć dzienne stawki grzywien. W sądach projekt przyjmowany jest co najmniej z rezerwą, szczególnie 10-krotny wzrost dolnej granicy tych stawek. A jedną z obaw jest nieuzasadnione, istotne ograniczenie władzy sądowniczej na etapie wymiaru kary. Sędziowie przypominają, że to kolejna z długiej serii zmian w prawie, na skutek których to przepis, a nie sąd, decyduje o wysokości kary w konkretnej sprawie. W efekcie może nastąpić wzrost liczby kar pozbawienia i ograniczenia wolności.

Polski model dojścia do zawodu sędziego wymaga zmiany, bo był i jest wadliwy. Brakuje w nim m.in. spojrzenia na niego jako osobę, która rozstrzyga spór, posiadającą odpowiednie doświadczenie, zawodowe i życiowe, a także cechy charakteru niezbędne do rozstrzygania sporów obejmujących skomplikowane problemy faktyczne i prawne. Prace związane ze zmianą modelu powinny się zatem rozpocząć od próby wyznaczania granicy wiekowej umożliwiającej wejście do zawodu, zgodnie z zasadą, że powinno to być zwieńczenie kariery zawodowej prawnika – mówi prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by instytucja społeczna, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, mogła wnieść zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów taką możliwość mają jedynie instytucje państwowe lub samorządowe. Wątpliwości ma jednak Krajowa Rada Prokuratorów, bo jak podkreśla, takie uprawnienie oznacza przyznanie prawa do wglądu w akta i uzyskania wszelkiej wiedzy praktycznie o każdej sprawie, nawet wbrew woli stron. Prokuratorzy obawiają się wykorzystywania przepisu przez grupy przestępcze.

3 sierpnia br. prezydent Karol Nawrocki zastosował swoją konstytucyjną prerogatywę – prawo łaski m.in. względem osoby skazanej za wykroczenie z art. 54 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, czyli innymi słowy - przebywanie w sektorze innym niż wskazany na bilecie wstępu. Konsekwencją ułaskawienia jest darowanie środka karnego zakazu wstępu na imprezę masową i zarządzenie zatarcia skazania. Warto przy tym przyjrzeć się samym przepisom, na podstawie których, także w omawianej sprawie, sąd orzekł potocznie tzw. zakaz stadionowy – pisze r.pr. Piotr Roman Żywiecki z Uniwersytetu w Siedlcach.

Ciąża, choroba? Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje zmiany rozszerzające podstawy do zawieszenia, na wniosek notariusza, prawa do prowadzenia kancelarii. Obecnie jedynie w przypadku podjęcia przez notariusza innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej minister, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może to prawo zawiesić. Celem nowelizacji Prawa o notariacie, która trafiła już do wykazu prac legislacyjnych rządu, jest też uregulowanie procesu likwidacji kancelarii notarialnej w przypadku śmierci notariusza oraz doprecyzowanie terminu jej uruchomienia.

Jeden z niemieckich celebrytów uzyskał w berlińskim sądzie zakaz pisania o jego przeszłych intymnych związkach z nastoletnimi kobietami – sąd uznał, że roztrząsanie szczegółów jego biografii nie wnosi wiele do publicznej debaty. Prawo do bycia zapomnianym to jednak kij, który ma dwa końce - może pomóc wielu znanym osobom w ukrywaniu wstydliwych informacji o swojej przeszłości. Korzystają z niego też zwykli Kowalscy w bardziej przyziemnych sprawach - aby jak najmniej śladów cyfrowych było o nich w internecie i komercyjnych bazach danych.

Ministerstwo Sprawiedliwości od dłuższego czasu zapewnia, że chce umocnić pozycję ławników. Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły właśnie założenia nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, które mają wydłużyć do 20 dni rocznie czas, w którym sędzia społeczny ma brać udział w rozprawach, wprowadzić zmiany w jego szkoleniu, w tym 4 obowiązkowe szkolenia w każdym roku, coroczne wybory, wzmocnienie samorządu ławniczego oraz zasadę, że rekompensata dla ławnika wyniesie 4,5 proc. podstawy wynagrodzenia sędziego.

Premier Donald Tusk podpisał akty mianowania asesorów sądów powszechnych, powołanych przez prezydenta Karola Nawrockiego 28 lipca br. – poinformował o tym minister sprawiedliwości Waldemar Żurek za pośrednictwem portalu społecznościowego. Dodał, że akty zostaną przekazane prezesom sądów, tak aby nowi asesorzy mogli rozpocząć orzekanie. Wcześniej zarówno Ministerstwo Sprawiedliwości, jak i Krajowa Rada Sądownictwa w specjalnej uchwale wskazywały, że bez dopełnienia tej formalności nie jest to możliwe.

Ministerstwo Sprawiedliwości, zgodnie z postulatami samych notariuszy, chce dalszego zwiększania ich kompetencji. Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły właśnie założenia projektu zmian w Prawie o notariacie, zakładające m.in., że notariusz mógłby pośredniczyć w składaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej niezależnie od tego, czy wiąże się on z aktem notarialnym sporządzonym przez tego notariusza.

Bezpieczne korzystanie z AI przez prawników wymaga przyjęcia zasady kontrolowanego i świadomego podejścia do technologii. W praktyce oznacza to odejście od spontanicznego testowania kolejnych narzędzi pojawiających się na rynku na rzecz korzystania z rozwiązań wcześniej ocenionych pod kątem prawnym, technicznym i organizacyjnym – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.

Pozew doręczony bankowi z automatu wstrzyma konieczność uiszczania przez frankowicza rat kredytu, a bank nie będzie mógł tego traktować jako niewykonywanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu - to jedna z głównych zmian wprowadzonych tzw. ustawą frankową, która od piątku obowiązuje. Co więcej, sądy będą miały większe możliwości w zakresie posiedzeń niejawnych, a zdalne przesłuchanie świadka będzie możliwe nawet wtedy, gdy strona zgłosi sprzeciw. Prawnicy nowe rozwiązania co do zasady chwalą, choć podkreślają, że są spóźnione.

Instytucja asesora może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, więc pracując nad systemowym uregulowaniem dojścia do urzędu sędziego, rozważamy możliwe opcje. Praktycznym problemem jest to, że asesorzy stają się kartą przetargową w sporach politycznych, co pokazuje szereg przykładów z ostatnich lat. Rozwiązaniem nie jest ich uwzględnienie w Konstytucji i wprowadzenie „niezawisłości asesora”, konieczne jest zaproponowanie nowoczesnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi – mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do Spraw Zreformowania Zasad Dostępu do Urzędu Sędziego.

Senat zaproponował w sumie 18. poprawek do nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze. Chce m.in. przywrócenie udziału naukowców/przedstawicieli uniwersytetów w komisjach egzaminacyjnych - o co apelowali dziekani uczelni. Kolejna poprawka dotyczy wykreślenia z noweli przepisu przewidującego m.in. grzywnę do 200 tys. zł za nieuprawnione gromadzenie i udostępnianie informacji z listy adwokatów, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub NRA. Przypomnijmy ustawa doprecyzowuje definicję świadczenia pomocy prawnej i m.in. obejmuje adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych.

Uchwalona w miniony piątek ustawa mająca wzmocnić nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną wróci jednak do Sejmu z kilkoma ważnymi poprawkami Senatu. To zaproponowane przez byłego rzecznika praw obywatelskich i ministra sprawiedliwości Adama Bodnara zmiany mające zwiększyć obowiązki informacyjne organów występujących o sądową zgodę, a później prowadzące kontrole operacyjne. Pozostaną jednak pytania o realność wprowadzenia nowych procedur, ale trzeba odnotować rządową zapowiedź wzmocnienia warszawskiego sądu okręgowego, który jako jedyny ma wydawać takie zgody.

Wyrażam oburzenie i zarazem zaniepokojenie systematycznym i przewlekłym budowaniem narracji przez Pana Ministra, która nie tylko posiada wyraźne zabarwienie polityczne, lecz przede wszystkim godzi w stabilność i porządek konstytucyjny w Polsce - oświadczył I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński. W ten sposób skrytykował ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, który miał "budować obraz fałszywej rzeczywistości". - Działania te nie mają nic wspólnego z merytoryczną dyskusją o wymiarze sprawiedliwości - dodał prezes.