Webinar Pułapki zmiany powództwa i stron procesu – praktyka dla pełnomocników 24 listopada 2026 14:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl
pawel czarnecki

Prof. Czarnecki: Kolejne zaostrzanie kar nie ograniczy przestępczości wobec małoletnich

Proponowane przez rząd zaostrzenie kar za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz wybranych przestępstw popełnionych przeciwko małoletnim, to kolejny przykład klasycznego populizmu penalnego – twierdzi prof. UJ Paweł Czarnecki, karnista z Katedry Postępowania Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. I przypomina, że kryminologia i praktyka wymiaru sprawiedliwości dawno wykazały prawdę fundamentalną: przestępców odstrasza nie surowość kary, lecz jej nieuchronność.
Piotr Machnikowski

Prof. Machnikowski: Proponujemy uproszczenie zasad przedawnienia roszczeń cywilnych

Przepisy o przedawnieniu nie powinny prowadzić do nieuzasadnionych przesunięć majątkowych ani zaburzać normalnego funkcjonowania obrotu. Chodzi też o uproszczenie prawa z korzyścią dla wszystkich podmiotów, w tym sądów i stron postępowania sądowego. Im mniej różnych terminów przedawnienia zależnych od różnych okoliczności, tym mniej czasu i pieniędzy wydamy na ustalanie faktów nieistotnych dla oceny zasadności roszczenia – twierdzi prof. Piotr Machnikowski z Uniwersytetu Wrocławskiego, przewodniczącego zespołu ds. do spraw przedawnienia Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.
michal romanowski

Ostateczność orzeczeń TK to nie pralnia bezprawia

Rząd rozpoczął publikowanie aktów wydawanych przez TK. Rodzi to pytanie o los orzeczeń TK, które w latach 2015-2026 nie były publikowane. Zasada jest prosta. Wyroki wydane przez TK muszą być publikowane. Jest to nakaz prawa. Orzeczenia wydane z udziałem tzw. dublera, a więc osoby nieuprawnionej do orzekania, nie mają statusu orzeczenia TK, a więc nie powinny być publikowane. Podstawą nie jest decyzja rządu, ale orzeczenia ETPCz i TSUE wiążące rząd na mocy Konstytucji RP – pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy. I dodaje, że Konstytucja chroni ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, przy czym ostateczność jest skutkiem istnienia orzeczenia TK, a nie źródłem jego istnienia.
robert wechman 0001

Kredyty w euro zbyt mocno różnią się od frankowych

W sprawach kredytów powiązanych z euro na szczególną uwagę zasługują dwa ostatnie prawomocne wyroki Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Ich wspólnym mianownikiem jest podkreślenie, że ocena abuzywności postanowień umownych wymaga analizy konkretnej umowy i jej otoczenia faktycznego, a nie mechanicznego odwoływania się do argumentacji wypracowanej w sprawach frankowych. Wyraźnie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym sama obecność waluty obcej w umowie kredytu nie przesądza jeszcze o konieczności eliminacji umowy z obrotu – pisze Robert Wechman, radca prawny, partner w kancelarii Lawspective
Slawomir Sobolewski

Mec. Sobolewski: „Gabinetowe” orzekanie można zablokować, ale uwaga na pułapkę

Rozpatrywanie sporów cywilnych na niejawnych posiedzeniach niewątpliwie usprawnia postępowania, ale nie zawsze jest korzystne dla stron – twierdzi adwokat Sławomir Sobolewski, prowadzący kancelarię w Krakowie. I wskazuje, że można się przed tym obronić, ale regulujący to przepis jest swego rodzaju pułapką, bo przewiduje jedynie prawo do wnioskowania o wysłuchanie na rozprawie, co nie musi oznaczać obowiązku przeprowadzenia przez sąd pełnej rozprawy.
michal romanowski

Dajcie mi wyrok, a dobiorę sędziego TK

Najpierw wyrok, potem sędzia. Tak zaczyna się koniec sądu. Jeżeli skład orzekający można zmieniać pod oczekiwane rozstrzygnięcie, niezawisłość sędziego staje się dekoracją, a prawo do sądu fikcją. Sędzia ma dojść do wyroku. Nigdy wyrok do sędziego – pisze Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy. Dodając, że w debacie publicznej wokół TK i tzw. resetu konstytucyjnego, temat ten zdaje się umykać.
dawid kulpa

O „kontrrewolucji” w Trybunale Konstytucyjnym – czy wolno poświęcić praworządność formalną?

Po 30 października 2026 r. wizerunek Trybunału Konstytucyjnego w opinii publicznej utrwali się jako swoista kolejna, trzecia „izba parlamentu”. Miejsce walki o to, który polityk w danym momencie dzierży władzę nad instrumentami przymusu i wysyła „skuteczniejszych” sędziów. Do odbudowy szacunku dla TK potrzebujemy, jako wspólnota, sędziów powściągliwych, bezstronnych i niezawisłych od każdego wpływu. Którzy nawet w najgłębszym kryzysie ustrojowym rozumieją, że ich jedyną siłą nie jest wsparcie siłowe władzy wykonawczej, lecz bezwzględne poszanowanie procedur, aby utrzymać powagę sprawowanego urzędu – pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.
tomasz zalasinski

Dr Zalasiński: Trybunał Konstytucyjny musi ponownie stać się niezawisły i apolityczny

Trybunał Konstytucyjny wymaga pilnej naprawy. Kryzys wokół niego, wywołany po 2015 r., eskalował bowiem do tego stopnia, że nie jest już wyłącznie problemem prawnym i konstytucyjnym, lecz przerodził się w otwarty konflikt polityczny, ustrojowy i społeczny, w którym wielu polityków zapomniało o obowiązku dbania o dobro wspólne. Dlatego uzasadnione jest przeprowadzenie resetu konstytucyjnego w Trybunale, zmierzającego do porozumienia się wszystkich stron, także z aktywnym udziałem organizacji społecznych – uważa dr Tomasz Zalasiński, konstytucjonalista, kierownik Katedry Prawa Uniwersytetu Civitas.
michal romanowski

Czyja korzyść, tego ryzyko. Za wyrok ETPCz powinien zapłacić neo-sędzia SN

Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazał Polsce wypłacić wielomilionowe odszkodowanie na rzecz obywateli, którzy zaskarżyli Polskę, że nie zapewnia im prawa do niezależnego i bezstronnego SN, w ich sprawach orzekali tzw. neo-sędziowie. De facto płaci podatnik, który winy nie ponosi. Jest ofiarą. Prawo cywilne zna konstrukcję regresu wobec osoby, która ze swojej winy spowodowała szkodę. Neo-sędzia SN nie mógł nie wiedzieć, że orzekając podejmuje ryzyko naruszenia prawa człowieka do bycia osądzonym przez niezależny sąd złożony z niezawisłych sędziów - pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy.
Piotr Krzak

Policjant pod ostrzałem. Jak oceniać kilka sekund walki o życie?

Po tragedii w Krakowie pojawiają się pytania o działania policjantów, którzy powstrzymali uzbrojonego napastnika. Szczególnie o strzały, które miały zostać oddane, kiedy znajdował się już na ziemi. Samo zdarzenie, śmierć ofiar i zranienie interweniujących funkcjonariuszy potwierdzają oficjalne informacje miasta. Dokładna ocena spornego fragmentu interwencji wymaga jednak czegoś więcej niż relacji medialnej – pisze Piotr Krzak, adwokat, były sędzia, wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Jacek Kudla

Policjant interweniujący wobec zamachowca potrzebuje gwarancji prawnych

Policjanci, którzy powstrzymali w Krakowie 24-letniego zamachowca, zachowali się bohatersko i profesjonalnie. Jak najszybciej powinny zostać jednak wzmocnione procedury chroniące funkcjonariuszy w tego typu akcjach. Chodzi o to, by policjant miał wprost wskazane w przepisach, że gdy ma do czynienia z osobą strzelającą do przypadkowych osób, która np. po wyjściu z samochodu wyciąga broń, powinien ją natychmiast zneutralizować, bez ostrzeżeń i bez poleceń – pisze Jacek Kudła, biegły sądowy z zakresu czynności operacyjno-śledczych.
Szymon Syp

Prezydent idzie - spór o kompetencje nie uchyla nietykalności głowy państwa

Prezydent ma obowiązek przestrzegać Konstytucji. Osoby, które zarzucają mu jej naruszenie, również. Kryzys dotyczący Trybunału Konstytucyjnego mieści się w obszarze jego ustrojowej odpowiedzialności. Nie można więc wymagać, aby prezydent traktował taki spór jako sprawę, która go nie dotyczy. Z kolei nietykalność głowy państwa nie może zależeć od tego, kto w danym sporze uważa, że ma rację – pisze dr Szymon Syp, adwokat, finalista konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2016.
katarzyna wreczycka

Sędzia Wręczycka: Zmiany potrzebne nie tylko w testamentach, ale też w zakresie dziedziczenia

W opiniowaniu mamy kolejny projekt zmian prawa spadkowego w zakresie testamentów, m.in. ustnego i wojskowego, i szkoda, że ustawodawca przy okazji nie zdecydował się na poprawę przepisów dotyczących choćby dziedziczenia ustawowego. Krąg potencjalnych spadkobierców jest nadal zbyt duży, co jest szczególnie problematyczne, gdy po spadkodawcy pozostają same długi lub długi te przekraczają wartość majątku - mówi sędzia Katarzyna Wręczycka z Sądu Okręgowego we Wrocławiu, członkini Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. W jej ocenie warto byłoby również rozważyć odejście od testamentów własnoręcznych.
mariusz zalucki

Operacja kontekst. Jak naprawić Sąd Najwyższy metodą „na Trybunał”

Ostatnie wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego, zarządzenia o zawieszeniu prezesa i wiceprezesa oraz obecność policji pod Trybunałem, pokazały nowy sposób przywracania praworządności. Według niektórych Trybunał już zaczął działać. A skoro eksperyment uznano za sukces, niemal natychmiast pojawił się pomysł, by podobnie uzdrowić Sąd Najwyższy – pisze prof. dr hab. Mariusz Załucki, sędzia Sądu Najwyższego, orzekający w Izbie Cywilnej. I pyta retorycznie, czy tak się rodzi nowa polska szkoła konstytucjonalizmu.
marcin szolajski

Banki nie mają racji w sprawie teorii salda

Po wrześniowym wyroku frankowym Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej banki próbują przekonywać, że wyrok potwierdza, iż polskie sądy w sprawach z powództwa kredytobiorców powinny stosować mniej korzystną dla konsumentów teorię salda. W mojej ocenie zaproponowana przez banki interpretacja jest całkowicie błędna – pisze Marcin Szołajski, radca prawny
Wiktor Krzymowski

Trybunał Konstytucyjny: Wygrać czy wygasić spór?

Trybunał ma dziś dwa problemy i warto je od siebie odróżnić. Pierwszy to legalność: każda ze stron ma własną listę sędziów, których nie uznaje, własne przepisy i własne orzeczenia, na które się powołuje, a instancji, której zdanie przyjęłyby obie, już nie ma. Ten spór nie rozstrzygnie się sam. Drugi problem jest poważniejszy i dotyczy legitymizacji, czyli tego, czy ludzie w ogóle uważają Trybunał za swój - pisze dr Wiktor Krzymowski, adwokat, ekspert w zakresie prawa medycznego i farmaceutycznego, członek Prawniczego Interdyscyplinarnego Centrum Badawczego Akademii Leona Koźmińskiego.
Szymon Syp

Cel nie zastępuje kompetencji, a filozofia prawa - przepisu

Zastępca dyrektora może podpisywać pisma w czasie jego nieobecności, ale nie może go zwolnić. Ta sama zasada obowiązuje w Trybunale Konstytucyjnym. Art. 12 ust. 4 ustawy o organizacji TK pozwala, aby w niektórych sprawach prezesa zastąpił sędzia o najdłuższym stażu. Nie wynika z niego natomiast, że zastępca uzyskuje zwierzchnictwo nad prezesem albo prawo do kierowania całym Trybunałem. Zastępca wykonuje kompetencje prezesa, a prezes nigdy nie miał kompetencji do zawieszenia samego siebie – pisze dr Szymon Syp, adwokat, finalista konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra 2016.
piotr prusinowski

Piotr Prusinowski: Wyłączeni sędziowie mogli mieć inne zdanie

To nie ja wymyśliłem, że sąd z udziałem osób wydających postanowienie o wyłączeniu 35 sędziów nie jest w Europie uznawany za sąd w rozumieniu prawa europejskiego, Konwencji Praw Człowieka czy polskiej Konstytucji. Sędzia sprawozdawca Mariusz Załucki, autor tego postanowienia wypiera jakiekolwiek orzeczenia dotyczące jego statusu i możliwości kształtowania przez siebie sądu ustanowionego ustawą - uważa dr hab. Piotr Prusinowski, w latach 2021–2024 prezes Sądu Najwyższego kierujący Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
norbert stachura 0001

Halloween’owe refleksje nad Trybunałem

Dyskusję o tym „kto zaczął” i kto w związku z tym „jest winny” obecnej sytuacji Trybunału Konstytucyjnego, toczącą się w polityce i mediach od 2015 r., możemy ciągnąć w nieskończoność. Tyle, że przypomina ona sytuację znaną każdemu rodzicowi, który ma więcej niż jedno dziecko. I tak samo jak w tych przypadkach, tak w przypadku TK dyskusja ta prowadzi donikąd. Dlatego warto zadać dwa podstawowe pytania: Czy w ogóle potrzebujemy organu kontrolującego ustawodawcę? A jeśli tak, to co z nim zrobić – pisze adwokat Norbert Stachura, prowadzący kancelarię w Krakowie.
michal romanowski

Kworum Zgromadzenia Ogólnego TK to 2/3 sędziów urzędujących, a nie 10

Do kworum Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK nie powinno się wliczać osób, które nie mają prawnej możliwości wykonywania czynności sędziowskich. Wynika to z wykładni literalnej, funkcjonalnej i systemowej, które zgodnie odróżniają „sędziego TK” od „urzędującego sędziego TK”. W przeciwnym razie mamy paradoks: osoba niemogąca współtworzyć woli Zgromadzenia mogłaby uniemożliwić jej wyrażenie – pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy.

Polecamy książki prawnicze

Przejdź do: Due diligence nieruchomości, Maciej Boryczko - otwiera się w nowym oknie
Nowość
Due diligence BORYCZKO RGB
8% Rabatu
Sprawdź
Cena promocyjna: 275,08 zł | Cena regularna: 299,00 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 209,30 zł