Sztuczna inteligencja na stałe zadomowiła się w arsenale narzędzi wspierających pracę prawników. W praktyce coraz trudniej wskazać obszar świadczenia pomocy prawnej, który pozostawałby całkowicie poza zakresem jej potencjalnego zastosowania. Specyfika zawodu prawnika sprawia jednak, że korzystanie z AI wiąże się z istotnymi ryzykami – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.

Jako zespól planujemy, że we wrześniu gotowy będzie pierwszy projekt przygotowany w ramach kompleksowych prac nad modelem dojścia do urzędu sędziego. Chcemy poprawić sytuację aplikantów KSSiP, m.in. w zakresie możliwości dodatkowego zatrudnienia i zajęcia, urlopów wychowawczych, a także tacierzyńskich oraz macierzyńskich, ubezpieczenia wypadkowego, nowego modelu stypendium czy ulgowych przejazdów - mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Deregulacja 2.0 po raz kolejny uruchamia dobrze znany mechanizm: gdy trzeba odciążyć sędziów, ustawodawca zastanawia się, które sprawy można przekazać referendarzom sądowym. Sam kierunek nie jest błędny. Problem polega na tym, że od lat rozszerzaniu ich kompetencji nie towarzyszy równie konsekwentna reforma statusu zawodowego - Dariusz Kluczkowski, referendarz z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy i członek Stowarzyszenia Lex Iusta.

Międzynarodowy Trybunał Karny jest obecnie w głębokim kryzysie, spowodowanym spadkiem międzynarodowego wsparcia i zanikiem gotowości współpracy ze strony państw, bez których nie może on wypełniać powierzonych mu zadań – twierdzi prof. Piotr Hofmański. I podkreśla, że nie tak to miało wyglądać, ale realia pokazują, że społeczność międzynarodowa nie osiągnęła jeszcze poziomu dojrzałości, który zakłada, że zbrodnia jest zawsze złem, niezależnie od tego kto i kiedy ją popełnia.

W Polsce wciąż brakuje spójnej i powszechnie stosowanej praktyki przygotowywania dzieci do przesłuchania lub wysłuchania. Projekt „Wirtualny Pokój Przesłuchań” ma pozwolić dziecku jeszcze przed wizytą w sądzie zobaczyć konkretne miejsce, w którym odbędzie się jego rozmowa z sędzią, poznać jego wyposażenie, dowiedzieć się, kto będzie obecny i jak przebiega ta czynność. Wyzwaniem pozostaje jednak to, że nie wszystkie sądy dysponują odpowiednio przygotowanymi pomieszczeniami, a baza wirtualnych spacerów jest nadal rozbudowywana - mówi radczyni prawna dr Katarzyna Osiak-Krynicka, autorka i koordynatorka projektu.

W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości optymalnym modelem dojścia do zawodu sędziego jest kształcenie w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, zarówno na aplikacji zwykłej, jak i uzupełniającej. Praca sędziego wymaga umiejętności miękkich i komunikacyjnych. Błędy w komunikacji przekładają się na wymierne koszty dla systemu – zwiększoną liczbę apelacji, wydłużenie postępowań, spadek zaufania obywateli do sądów – mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Należy do zwykłej tradycji i dobrego zwyczaju, że obrońca, zgłaszając swój udział w sprawie, składa wniosek m.in. o powiadamianie go o udziale w czynnościach. Tyle że historia zna rozmaite przypadki traktowania obrońców nie jako partnerów, tylko wrogów wymiaru sprawiedliwości, a niedawno pojawił się nowy pomysł na utrudnienie im życia – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Proces profilowania sprawców zabójstw jest zawsze wielkim wyzwaniem dla organów ścigania, biegłych (profilerów) i wszystkich innych osób uczestniczących w procesie wykrywczym. Liczy się, w dużym zakresie, praca zespołowa. Jeszcze trudniej jest w sytuacji, gdy wskazówek odnośnie potencjalnego sprawcy nie daje motyw, bo jest ukryty lub nieznany - pisze Jacek Kudła, biegły z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Szacujemy, że do 2036 r. uprawnionych do przejścia w stan spoczynku będzie ponad 3000 sędziów. Tzw. ustawa spoczynkowa, którą teraz zajmie się Sejm, daje szanse na to, że ci sędziowie, którzy mają duże doświadczenie w orzekaniu i chęci do tego, by orzekać dalej, do 70. roku życia, pozostaną na swoich stanowiskach Przygotowane przepisy umożliwiają ograniczenie zakresu orzekania, a jednocześnie otwierają drogę do powrotu do orzekania sędziom, którzy w ostatnich latach, w związku z wadliwym ukształtowaniem KRS, przeszli w stan spoczynku - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Nie ma żadnych uzasadnionych przyczyn, dla których 209 tegorocznych absolwentów KSSiP nadal nie zostało mianowanych przez prezydenta na stanowiska asesorów. Ich sytuacja z tygodnia na tydzień staje się coraz gorsza. Otrzymujemy sygnały, że część z tych osób rejestruje się w urzędach jako bezrobotni. Część z nich ubiega się o stanowiska asystentów sędziów, aby mieć jakiekolwiek źródło utrzymania - mówi Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego z nadzieją odnotował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 r., odnoszący się do wymogu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla skuteczności aktów Prezydenta RP w wymiarze sprawiedliwości – oświadczył w opublikowanym na stronach Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński.

Przypadki, w których procedura karna nie nadąża za światem biznesu czy dużymi instytucjami, to temat rzeka. Przepisy, często skrojone, pod łatwe, „pospolite” sprawy, prowadzą do absurdów, wskutek których prowadzenie postępowania staje się teatrem iluzji pełnym działań pozorowanych, a nie zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Przykładem tego jest instytucja przesłuchania zawiadamiającego w celu uzupełnienia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa - twierdzi adw. Mikołaj Kozak z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni sp.p.

Kurator reprezentujący ma na każdym etapie poszukiwać woli osoby, którą wspiera – tak mówi projekt ustawy. Ma sprawdzać, czy ta osoba ma się lepiej, co mogłaby chcieć, gdyby mogła to wyrazić, a o czym np. daje sygnały niewerbalne. Dla osób w instytucjach opiekuńczych to ogromna zmiana. I nie chodzi o obciążanie rodziny albo krytykę instytucji. To państwo ma obowiązek zorganizować wsparcie dla każdej osoby z niepełnosprawnością. Domagajmy się tego – mówi o projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji dr n. pr. Monika Zima-Parjaszewska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

W latach 60-tych XX w. Stanley Milgram pokazał coś, co do dziś budzi niepokój. Zwykli ludzie są w stanie przekraczać oczywiste granice, jeśli robią to stopniowo, krok po kroku, pod okiem autorytetu. Przez lata eksperyment był poddawany krytycznym ocenom. Wskazywano na jego sztuczność i pewne elementy manipulacji. Niemniej jednak, w swoim podstawowym wniosku pozostaje odporny na krytykę. Kilka lat temu wrócili do niego polscy psychologowie społeczni Tomasz Grzyb i Dariusz Doliński. Nie odtworzyli całego eksperymentu. Sprawdzili jeden, najważniejszy dla wyników badań moment: czy człowiek wykona krok, po którym trudno się już wycofać? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W środę, 1 lipca, jedna z największych giełd kryptowalut rozpoczęła proces zakończenia swojej działalności na terenie Unii Europejskiej. Założona w 2017 r. giełda nie otrzymała licencji MiCA. Użytkownicy Binance tracą wszystkie funkcjonalności giełdy. Co to dokładnie oznacza dla inwestorów z Polski - opisują prawnicy Maciej Gruchot i Olaf Woliński.

Przedsiębiorcy, którzy od lipca stracą możliwość legalnego działania z powodu braku polskich przepisów wdrażających unijne rozporządzenie MiCA dotyczące kryptoaktywów, mogą pozywać Skarb Państwa za zaniechanie legislacyjne. Istnieje jednak duże ryzyko niepowodzenia, gdyż sprawa jest mocno skomplikowana – pisze Robert Nogacki, radca prawny.

Zapowiedź rozszerzenia obowiązkowego zastępstwa adwokacko-radcowskiego na wszystkie sprawy gospodarcze oceniam pozytywnie, choć jako rozwiązanie niewystarczające wobec zmian, jakie zaszły w obrocie prawnym i gospodarczym w ostatnich dwóch dekadach. Docelowo tzw. przymus adwokacko-radcowski powinien objąć także inne sprawy cywilne należące do właściwości sądów okręgowych jako sądów pierwszej instancji oraz postępowania przed sądami apelacyjnymi - mówi Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.

W czasach rozwoju technologicznego i możliwości szybkiego rozpowszechniania informacji, w tym za pośrednictwem publikacji w czasopismach online oraz social mediów, coraz łatwiej jest przedstawiać niezgodne z prawdą informacje jako fakty. Nie dotyczy to jednak tylko celowej dezinformacji, m.in. poprzez tworzenie treści za pomocą sztucznej inteligencji w sposób przedstawiający je jak faktyczne wypowiedzi lub działania konkretnych osób - pisze Karolina Lutomirska, radca prawny, Fundacja Meakultura.

Rodzice i osoby bliskie dalej będą mogły być kuratorami wspierającymi czy kuratorami reprezentującymi swoich bliskich z niepełnosprawnością. W projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji nie ma żadnego przepisu, który by wyłączał taką możliwość – mówi w rozmowie z serwisem Prawo.pl dr n. pr. Monika Zima-Parjaszewska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

Projektowana zmiana zasad wymierzania kary grzywny, przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, choć na pierwszy rzut oka wydaje się mieć charakter wyłącznie techniczny, w rzeczywistości może istotnie zmienić postrzeganie tej sankcji w praktyce. Podwyższenie granic stawek dziennych może sprawić bowiem, że grzywna przestanie być środkiem o marginalnym ciężarze ekonomicznym, a zacznie realnie ingerować w sytuację majątkową sprawcy - pisze Małgorzata Różycka, adwokat w Chmielniak Adwokaci.