Nowość dla adwokatów Cyfrowa Kancelaria Aplikacja do zarządzania kancelarią od Naczelnej Rady Adwokackiej  i Wolters Kluwer
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl
Ewelina Cala Wacinkiewicz

Prof. Cała-Wacinkiewicz: Na prawa człowieka trzeba patrzeć z perspektywy najbardziej zagrożonych

Prawa człowieka najczęściej kojarzymy z wielkimi sprawami konstytucyjnymi, Trybunałem w Strasburgu, wolnością słowa czy zakazem tortur. To oczywiście fundamentalne kwestie. Ale to również sprawy bardzo codzienne - możliwość zrozumienia pisma, które decyduje o naszej sytuacji, wejścia do budynku, porozumienia się z urzędnikiem, skorzystania z pomocy prawnika wtedy, kiedy naprawdę jej potrzebujemy – twierdzi prof. Ewelina Cała-Wacinkiewicz z Uniwersytetu Szczecińskiego, przewodnicząca Komisji Praw Człowieka Krajowej Rady Radców Prawnych.
andrzej olas

Prof. Olaś: Siłowe rozwiązanie nie są sposobem na pat wokół TK

Siłowe rozwiązania związane wokół Trybunału Konstytucyjnego nie rozwiążą kryzysu, choć mogą zadowolić część wyborców koalicji rządzącej. Strony nie powinny jednak tracić z pola widzenia tego co najważniejsze, czyli obywateli, którzy już dawno stali się ofiarami batalii o TK. Istotnym problem jest również to, że rząd nadal nie publikuje wyroków Trybunału i to bez podstawy prawnej, bo taką nie może być w tym przypadku uchwała Sejmu – mówi Prawo.pl  dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji.
andrzej olas

Prof. Olaś: Wybór dra Berka na sędziego TK przez Sejm budzi niepokój

Sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego nie uzdrowi niedawny wybór dra Macieja Berka na nowego sędziego TK, ponieważ sam ten wybór budzi poważne wątpliwości - mówi dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji, adwokat i niezależny arbiter. I dodaje, że chodzi nie tylko o kwestie związane ze spełnieniem przez sędziego wymogów formalnych, bo większy niepokój budzi to, czy Sejm, podczas procedury wyboru, je należycie zweryfikował.
pawel opitek

Projekt trybów konsensualnych do poprawy albo do kosza

Przygotowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego, i przedłożony przez rząd, projekt z dnia 14 kwietnia 2026 r. ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw zaskakuje w dwóch aspektach: przewidywalną nieefektywnością proponowanych rozwiązań, ale przede wszystkim ich niekonstytucyjnością. Takie prawo, w przypadku obowiązywania, burzy systemowy charakter przepisów Kodeksu postępowania karnego, proponując w zamian kazualizm i subiektywną uznaniowość w podejściu do procedury karnej – pisze dr Paweł Opitek, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, dyrektor Biura Prawnego ZZPiPP RP,
Joanna Juchniewicz

Prof. Juchniewicz: Trybunał Konstytucyjny potrzebuje resetu, szansa na wyjście z politycznego pata nikła

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego nie napawa obecnie optymizmem. W idealnym świecie prezydent odebrałby ślubowanie od wszystkich nowych sędziów, a ci rozpoczęliby orzekanie. Tyle że gdy w grę wchodzi polityka, świat przestaje być idealny. Mamy obecnie czterech sędziów, którzy nie są dopuszczani do orzekania; wybrany został kolejny, dr Maciej Berek, i nie ma żadnej pewności, jak w jego sprawie zachowa się Karol Nawrocki. Jeżeli dojdzie do kolejnego ślubowania w Sejmie skończy się to ponownie sporem o dopuszczenie do orzekania, a w przyszłości może się wiązać z kwestionowaniem składów sędziowskich – mówi Prawo.pl dr hab. Joanna Juchniewicz, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
mikolaj kozak

Mikołaj Kozak: Sprawy karne gospodarcze – maraton bez linii mety

Polskie postępowania karne gospodarcze coraz częściej przypominają maraton bez linii mety. Sprawy liczące setki tomów akt, dziesiątki podejrzanych i dziesiątki tysięcy stron dokumentów mają w założeniu służyć wyjaśnieniu skomplikowanych zdarzeń gospodarczych. W praktyce nierzadko stają się natomiast czymś na kształt celu samego w sobie. Im bardziej rozbudowane jest postępowanie, tym trudniej doprowadzić je do końca - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.
Arkadiusz Myrcha

Myrcha: Bliska osoba będzie miała pierwszeństwo, aby zostać kuratorem

Jeśli nasza propozycja budzi wątpliwości interpretacyjne – na przykład dotyczące tego, czy sądy będą właściwie stosować nowe przepisy i czy funkcja kuratora będzie powierzana w pierwszej kolejności osobom najbliższym – deklarujemy pełną otwartość do zmiany – mówi w rozmowie z Prawo.pl Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości. I zapewnia, że resort chce, by w tym zakresie obowiązywały zasady zbliżone do tych, które dziś wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i, które wprost wskazują, kto powinien mieć pierwszeństwo przy ustanawianiu opiekuna prawnego.
dominik czeszkiewicz

Czeszkiewicz: Sędziowskie sprawy immunitetowe trafią do sędziów dyscyplinarnych w sądach apelacyjnych

Naszym celem jest usprawnienie sędziowskich postępowań dyscyplinarnych i uwolnienie ich od ryzyka wpływu czynników politycznych. Dlatego proponujemy nie tylko zmianę modelu w zakresie sądów dyscyplinarnych, ale też w wyborze m.in. rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Tu decydujący głos będzie miał samorząd sędziowski, a wejście samej ustawy w życie spowoduje przerwanie kadencji dotychczasowych rzeczników - mówi Dominik Czeszkiewicz, dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Rafal Wagner

Wagner: Przepisy powinny dawać możliwość reagowania na nierówne obciążenie sędziów

Prezes sądu powinien mieć możliwość, w ramach swoich kompetencji, swoistego wyrównania obciążenia referatami sędziów. Oczywiście musi się to odbywać z zachowaniem losowego przydziału spraw i z uwzględnieniem klauzul generalnych, w tym prawa obywateli do bezstronnego sądu, ale i rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki – mówi serwisowi Prawo.pl sędzia Rafał Wagner, wiceprezes Sądu Okręgowego w Warszawie do spraw cywilnych.
mikolaj kozak

Mikołaj Kozak: Kiedy zdaniem gospodarza postępowania podejrzany nie jest jego stroną?

Czy podejrzany, co do którego umorzono śledztwo, może stracić kontrolę nad postępowaniem ponieważ to nie on, ani nie jego obrońca, wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego? Sytuacja dotąd nie do wyobrażenia, ale polska rzeczywistość procesowa nie przestaje dostarczać nam nowych tematów – pisze Mikołaj Kozak, adwokat z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.
marcin szolajski

Ustawa frankowa ułatwi sądom pracę, ale zabrakło kilku przepisów

Prezydent podpisał tzw. ustawę frankową, która weszła w życie 7 sierpnia 2026 r. Zasadniczy cel ustawy to usprawnienie rozpoznawania przez sądy spraw dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych do franka szwajcarskiego. Ustawa wprowadza szereg rozwiązań, które należy ocenić pozytywnie. To, na ile przełożą się one na szybsze procedowanie, pokaże praktyka orzecznicza. Nadal wiele zależy od tempa pracy samych sądów, np. przy badaniu spełnienia wymogów formalnych pozwów przed doręczeniem ich bankom. Dlatego bardzo ważnym tematem pozostaje wsparcie kadrowe sędziów - uważa Marcin Szołajski, radca prawny, założyciel Szołajski Legal Group, specjalizujący się w sporach frankowych.
monika haczkowska

Prof. Haczkowska: Nowy sędzia TK powołany w miejsce dublera? Mogą być wątpliwości dot. statusu

Powołanie nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego przed upływem kadencji tzw. sędziego dublera może powodować ryzyko kwestionowania jego statusu i składów z jego udziałem. Część prawników może podnosić bowiem, że jest następcą dublera, więc składy z jego udziałem są nadal wadliwe – mówi dr hab. Monika Haczkowska, prof. Uniwersytetu Opolskiego, adwokatka, mediatorka, konstytucjonalistka (Kancelaria Adwokacka dr Monika Haczkowska). Jak dodaje, rozwiązaniem byłoby np. przyjęcie oświadczenia od trzech sędziów prawidłowo wybranych w 2015 r., że odmawiają ślubowania, albo rozpoczęcie procedury wyboru przez Sejm już po upływie kadencji tzw. sędziego dublera.
monika mielnik kurek

Umowa franczyzy – na co tak naprawdę wyrażamy zgodę

Podpisanie umowy franczyzy nie oznacza zgody na każdą przyszłą zmianę w sieci franczyzowej. W praktyce sporów sądowych dużo zależy jednak od postawy franczyzobiorcy wobec awizowanych mu zmian – pisze Monika Mielnik-Kurek, wykładowca akademicki i doktorantka w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Opolskiego.
temida mlotek

Zespół Problemowy, czyli problematyczne podejście do kompetencji referendarzy sądowych

W Stowarzyszeniu Referendarzy Sądowych LEX IUSTA działam od trzech lat. I od trzech lat, niezmiennie, zaskakuje, a zarazem rozczarowuje mnie, poziom wiedzy na temat referendarzy sądowych wśród osób odpowiedzialnych za kształtowanie wymiaru sprawiedliwości i dobór jego kadr. Wydawać by się mogło, że ci, którzy są odpowiedzialni za tak newralgiczne kwestie, powinni pozyskać informacje na temat specyfiki, charakteru, statusu i kompetencji każdego zawodu, tworzącego polski wymiar sprawiedliwości. Niestety, zarówno przedstawiciele władzy wykonawczej, jak i jurysprudencji, ujawniają swoją niedostateczną wiedzę nieustannie i w najrozmaitszy sposób – pisze referendarz Marta Kwiatkowska, członkini Stowarzyszenia Referendarzy Sądowych LEX IUSTA.
piotr juchacz

Prof. Juchacz: Najpierw wzmocnienie pozycji sędziów społecznych, potem więcej spraw do orzekania

Pozycja ławników, nazywanych teraz sędziami społecznymi, zostanie wzmocniona. Będą inaczej wybierani, efektywniej wykorzystywani i lepiej wynagradzani za wykonywaną pracę – mówi prof. Piotr W. Juchacz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący Rady ds. Ławników przy Ministrze Sprawiedliwości. Ale zaznacza, że to dopiero wstęp do szerszej reformy, która ma znacznie rozszerzyć katalog spraw, w których będą orzekać sędziowie społeczni.
Piotr Kempinski

W restrukturyzacji łatwiej o układ, większą rolę ma też ZUS

Od prawie roku obowiązuje duża nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego. Nie ma rewolucji, choć zawieranie układów jest prostsze, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych stał się jednym z kluczowych wierzycieli – pisze Piotr Kempiński, radca prawny w kancelarii Filipiak Babicz Legal & Tax. Wskazuje, że mimo pewnych mankamentów, zmiany należy ocenić pozytywnie – stanowią istotny krok w kierunku profesjonalizacji postępowania, daje wierzycielom narzędzia kontroli.
andrzej handerek

Emerytury wcześniejsze. Część sędziów SN próbuje forsować niekorzystne stanowisko

Na stronie Sądu Najwyższego ukazało się postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2026 roku w sprawie II USKP 47/26. Zaprezentowane w nim rozważania pomijają kilka istotnych okoliczności związanych z niekonstytucyjnością art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej - pisze dr Andrzej Hańderek. Proponowane przez SN rozwiązanie, zgodnie z którym pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury powinno objąć kwoty wypłacane od 1 stycznia 2013 r., jest wprost sprzeczne z intencjami TK wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku SK 140/20.
Katarzyna Gajda Roszczynialska

Prof. Gajda-Roszczynialska: Referendarz, asystent z egzaminem sędziowskim powinien móc podejść do konkursu sędziowskiego

Na kompleksowe uregulowanie dojścia do zawodu sędziego patrzymy systemowo, a nie z punktu widzenia dążeń konkretnych grup zawodowych. Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury stoi jednak na stanowisku, że referendarze, jak i asystenci, którzy mają zdany egzamin sędziowski, powinni mieć możliwość podejścia do konkursów sędziowskich. Natomiast jeśli chodzi o postulaty referendarzy i asystentów z innymi egzaminami prawniczymi oraz o dojście do zawodu sędziego wyłącznie przez staż pracy, to na razie podchodzimy do tego ostrożnie. Za wcześnie, by przesądzać o tym w sposób definitywny – mówi dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.
Bartosz Bacia

Czy powinno się łączyć funkcję prezesa WSA i przewodniczącego wydziału?

Prawo wprost dopuszcza, aby prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego jednocześnie kierował jednym z jego wydziałów orzeczniczych. W mniejszych sądach regulamin wewnętrznego urzędowania ogranicza przy tym możliwość powierzenia kierowania wydziałem innemu sędziemu. Problem nie polega więc na samej legalności kumulacji funkcji ani na ocenie konkretnej osoby, lecz na tym, czy konstrukcja organizacyjna zapewnia wystarczające rozdzielenie czynności wykonawczych i kontrolnych, zwłaszcza gdy przedmiotem skargi staje się administracyjne działanie przewodniczącego wydziału, który jest zarazem prezesem sądu – pisze dr Bartosz Bacia, radca prawny, współautor „Standardu antykorupcyjnego dla biznesu” UN Global Compact.
piotr kardas

Prof. Kardas: Zawód sędziego od pewnego wieku, znajomość paragrafów i kazusów nie wystarczy

Polski model dojścia do zawodu sędziego wymaga zmiany, bo był i jest wadliwy. Brakuje w nim m.in. spojrzenia na niego jako osobę, która rozstrzyga spór, posiadającą odpowiednie doświadczenie, zawodowe i życiowe, a także cechy charakteru niezbędne do rozstrzygania sporów obejmujących skomplikowane problemy faktyczne i prawne. Prace związane ze zmianą modelu powinny się zatem rozpocząć od próby wyznaczania granicy wiekowej umożliwiającej wejście do zawodu, zgodnie z zasadą, że powinno to być zwieńczenie kariery zawodowej prawnika – mówi prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.