Na kompleksowe uregulowanie dojścia do zawodu sędziego patrzymy systemowo, a nie z punktu widzenia dążeń konkretnych grup zawodowych. Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury stoi jednak na stanowisku, że referendarze, jak i asystenci, którzy mają zdany egzamin sędziowski, powinni mieć możliwość podejścia do konkursów sędziowskich. Natomiast jeśli chodzi o postulaty referendarzy i asystentów z innymi egzaminami prawniczymi oraz o dojście do zawodu sędziego wyłącznie przez staż pracy, to na razie podchodzimy do tego ostrożnie. Za wcześnie, by przesądzać o tym w sposób definitywny – mówi dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Prawo wprost dopuszcza, aby prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego jednocześnie kierował jednym z jego wydziałów orzeczniczych. W mniejszych sądach regulamin wewnętrznego urzędowania ogranicza przy tym możliwość powierzenia kierowania wydziałem innemu sędziemu. Problem nie polega więc na samej legalności kumulacji funkcji ani na ocenie konkretnej osoby, lecz na tym, czy konstrukcja organizacyjna zapewnia wystarczające rozdzielenie czynności wykonawczych i kontrolnych, zwłaszcza gdy przedmiotem skargi staje się administracyjne działanie przewodniczącego wydziału, który jest zarazem prezesem sądu – pisze dr Bartosz Bacia, radca prawny, współautor „Standardu antykorupcyjnego dla biznesu” UN Global Compact.

Polski model dojścia do zawodu sędziego wymaga zmiany, bo był i jest wadliwy. Brakuje w nim m.in. spojrzenia na niego jako osobę, która rozstrzyga spór, posiadającą odpowiednie doświadczenie, zawodowe i życiowe, a także cechy charakteru niezbędne do rozstrzygania sporów obejmujących skomplikowane problemy faktyczne i prawne. Prace związane ze zmianą modelu powinny się zatem rozpocząć od próby wyznaczania granicy wiekowej umożliwiającej wejście do zawodu, zgodnie z zasadą, że powinno to być zwieńczenie kariery zawodowej prawnika – mówi prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Bezpieczne korzystanie z AI przez prawników wymaga przyjęcia zasady kontrolowanego i świadomego podejścia do technologii. W praktyce oznacza to odejście od spontanicznego testowania kolejnych narzędzi pojawiających się na rynku na rzecz korzystania z rozwiązań wcześniej ocenionych pod kątem prawnym, technicznym i organizacyjnym – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.

Instytucja asesora może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, więc pracując nad systemowym uregulowaniem dojścia do urzędu sędziego, rozważamy możliwe opcje. Praktycznym problemem jest to, że asesorzy stają się kartą przetargową w sporach politycznych, co pokazuje szereg przykładów z ostatnich lat. Rozwiązaniem nie jest ich uwzględnienie w Konstytucji i wprowadzenie „niezawisłości asesora”, konieczne jest zaproponowanie nowoczesnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi – mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do Spraw Zreformowania Zasad Dostępu do Urzędu Sędziego.

Sztuczna inteligencja na stałe zadomowiła się w arsenale narzędzi wspierających pracę prawników. W praktyce coraz trudniej wskazać obszar świadczenia pomocy prawnej, który pozostawałby całkowicie poza zakresem jej potencjalnego zastosowania. Specyfika zawodu prawnika sprawia jednak, że korzystanie z AI wiąże się z istotnymi ryzykami – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.

Jako zespól planujemy, że we wrześniu gotowy będzie pierwszy projekt przygotowany w ramach kompleksowych prac nad modelem dojścia do urzędu sędziego. Chcemy poprawić sytuację aplikantów KSSiP, m.in. w zakresie możliwości dodatkowego zatrudnienia i zajęcia, urlopów wychowawczych, a także tacierzyńskich oraz macierzyńskich, ubezpieczenia wypadkowego, nowego modelu stypendium czy ulgowych przejazdów - mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Deregulacja 2.0 po raz kolejny uruchamia dobrze znany mechanizm: gdy trzeba odciążyć sędziów, ustawodawca zastanawia się, które sprawy można przekazać referendarzom sądowym. Sam kierunek nie jest błędny. Problem polega na tym, że od lat rozszerzaniu ich kompetencji nie towarzyszy równie konsekwentna reforma statusu zawodowego - Dariusz Kluczkowski, referendarz z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy i członek Stowarzyszenia Lex Iusta.

Międzynarodowy Trybunał Karny jest obecnie w głębokim kryzysie, spowodowanym spadkiem międzynarodowego wsparcia i zanikiem gotowości współpracy ze strony państw, bez których nie może on wypełniać powierzonych mu zadań – twierdzi prof. Piotr Hofmański. I podkreśla, że nie tak to miało wyglądać, ale realia pokazują, że społeczność międzynarodowa nie osiągnęła jeszcze poziomu dojrzałości, który zakłada, że zbrodnia jest zawsze złem, niezależnie od tego kto i kiedy ją popełnia.

W Polsce wciąż brakuje spójnej i powszechnie stosowanej praktyki przygotowywania dzieci do przesłuchania lub wysłuchania. Projekt „Wirtualny Pokój Przesłuchań” ma pozwolić dziecku jeszcze przed wizytą w sądzie zobaczyć konkretne miejsce, w którym odbędzie się jego rozmowa z sędzią, poznać jego wyposażenie, dowiedzieć się, kto będzie obecny i jak przebiega ta czynność. Wyzwaniem pozostaje jednak to, że nie wszystkie sądy dysponują odpowiednio przygotowanymi pomieszczeniami, a baza wirtualnych spacerów jest nadal rozbudowywana - mówi radczyni prawna dr Katarzyna Osiak-Krynicka, autorka i koordynatorka projektu.

W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości optymalnym modelem dojścia do zawodu sędziego jest kształcenie w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, zarówno na aplikacji zwykłej, jak i uzupełniającej. Praca sędziego wymaga umiejętności miękkich i komunikacyjnych. Błędy w komunikacji przekładają się na wymierne koszty dla systemu – zwiększoną liczbę apelacji, wydłużenie postępowań, spadek zaufania obywateli do sądów – mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Należy do zwykłej tradycji i dobrego zwyczaju, że obrońca, zgłaszając swój udział w sprawie, składa wniosek m.in. o powiadamianie go o udziale w czynnościach. Tyle że historia zna rozmaite przypadki traktowania obrońców nie jako partnerów, tylko wrogów wymiaru sprawiedliwości, a niedawno pojawił się nowy pomysł na utrudnienie im życia – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Proces profilowania sprawców zabójstw jest zawsze wielkim wyzwaniem dla organów ścigania, biegłych (profilerów) i wszystkich innych osób uczestniczących w procesie wykrywczym. Liczy się, w dużym zakresie, praca zespołowa. Jeszcze trudniej jest w sytuacji, gdy wskazówek odnośnie potencjalnego sprawcy nie daje motyw, bo jest ukryty lub nieznany - pisze Jacek Kudła, biegły z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Szacujemy, że do 2036 r. uprawnionych do przejścia w stan spoczynku będzie ponad 3000 sędziów. Tzw. ustawa spoczynkowa, którą teraz zajmie się Sejm, daje szanse na to, że ci sędziowie, którzy mają duże doświadczenie w orzekaniu i chęci do tego, by orzekać dalej, do 70. roku życia, pozostaną na swoich stanowiskach Przygotowane przepisy umożliwiają ograniczenie zakresu orzekania, a jednocześnie otwierają drogę do powrotu do orzekania sędziom, którzy w ostatnich latach, w związku z wadliwym ukształtowaniem KRS, przeszli w stan spoczynku - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Nie ma żadnych uzasadnionych przyczyn, dla których 209 tegorocznych absolwentów KSSiP nadal nie zostało mianowanych przez prezydenta na stanowiska asesorów. Ich sytuacja z tygodnia na tydzień staje się coraz gorsza. Otrzymujemy sygnały, że część z tych osób rejestruje się w urzędach jako bezrobotni. Część z nich ubiega się o stanowiska asystentów sędziów, aby mieć jakiekolwiek źródło utrzymania - mówi Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego z nadzieją odnotował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 r., odnoszący się do wymogu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla skuteczności aktów Prezydenta RP w wymiarze sprawiedliwości – oświadczył w opublikowanym na stronach Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński.

Przypadki, w których procedura karna nie nadąża za światem biznesu czy dużymi instytucjami, to temat rzeka. Przepisy, często skrojone, pod łatwe, „pospolite” sprawy, prowadzą do absurdów, wskutek których prowadzenie postępowania staje się teatrem iluzji pełnym działań pozorowanych, a nie zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Przykładem tego jest instytucja przesłuchania zawiadamiającego w celu uzupełnienia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa - twierdzi adw. Mikołaj Kozak z Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni sp.p.

Kurator reprezentujący ma na każdym etapie poszukiwać woli osoby, którą wspiera – tak mówi projekt ustawy. Ma sprawdzać, czy ta osoba ma się lepiej, co mogłaby chcieć, gdyby mogła to wyrazić, a o czym np. daje sygnały niewerbalne. Dla osób w instytucjach opiekuńczych to ogromna zmiana. I nie chodzi o obciążanie rodziny albo krytykę instytucji. To państwo ma obowiązek zorganizować wsparcie dla każdej osoby z niepełnosprawnością. Domagajmy się tego – mówi o projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji dr n. pr. Monika Zima-Parjaszewska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

W latach 60-tych XX w. Stanley Milgram pokazał coś, co do dziś budzi niepokój. Zwykli ludzie są w stanie przekraczać oczywiste granice, jeśli robią to stopniowo, krok po kroku, pod okiem autorytetu. Przez lata eksperyment był poddawany krytycznym ocenom. Wskazywano na jego sztuczność i pewne elementy manipulacji. Niemniej jednak, w swoim podstawowym wniosku pozostaje odporny na krytykę. Kilka lat temu wrócili do niego polscy psychologowie społeczni Tomasz Grzyb i Dariusz Doliński. Nie odtworzyli całego eksperymentu. Sprawdzili jeden, najważniejszy dla wyników badań moment: czy człowiek wykona krok, po którym trudno się już wycofać? - pisze Dawid Kulpa, radca prawny, partner w Kancelarii Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

W środę, 1 lipca, jedna z największych giełd kryptowalut rozpoczęła proces zakończenia swojej działalności na terenie Unii Europejskiej. Założona w 2017 r. giełda nie otrzymała licencji MiCA. Użytkownicy Binance tracą wszystkie funkcjonalności giełdy. Co to dokładnie oznacza dla inwestorów z Polski - opisują prawnicy Maciej Gruchot i Olaf Woliński.