Libra odniosła sukces, ponieważ została zaprojektowana z myślą o rzeczywistych warunkach pracy prawników. W najbliższych latach prawnicy w ogóle nie odczują, że korzystają z AI - będzie ona w pełni zintegrowana z ich narzędziami i procesami biznesowymi – mówią Marcin Kleina – prezes Wolters Kluwer Legal&Regulatory w Polsce i Rumunii oraz Viktor von Essen – twórca Libry i CEO Libra by Wolters Kluwer, wdrażanej właśnie na polskim rynku.

Finalizujemy właśnie prace nad przepisami tworzącymi fundamenty pod elektroniczne akta sprawy i automatyzację wybranych czynności w procesie cywilnym – mówi prof. Monika Namysłowska z Uniwersytetu Łódzkiego, przewodnicząca zespołu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego do spraw cyfryzacji postępowania cywilnego. I precyzuje, że proces cyfryzacji będzie realizowany w dwóch perspektywach - w kilka lat pełna cyfryzacja wybranych postępowań, a w dekadę powszechny model cyfrowy.

Polityka uniwersytecka w zakresie sztucznej inteligencji jest taka, żeby AI zrobiło coś dla studenta, a nie za studenta. Promotor widzi, jak student pracuje przez dwa lata nad pracą magisterską i jest w stanie ocenić, co jest wytworem AI. Promotor z łatwością oceni, czy wyroki wymienione w pracy kiedykolwiek zapadły, czy są wytworem sztucznej inteligencji - mówi prof. dr hab. Sławomir Żółtek, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

W projekcie ustawy o biegłych sądowych pojawiła się długo wyczekiwana propozycja zrównania w procesie karnym waloru dowodowego opinii prywatnych z opiniami biegłych. To świetne rozwiązanie, które przyniesie korzyść zarówno stronom, jak i wymiarowi sprawiedliwości. Czy wszyscy to dostrzegają? - pisze dr Marcin Klonowski, adwokat, młodszy partner w Kancelarii Chmielniak Adwokaci.

Funkcjonariusze zarówno policji, jak i innych służb, działają w permanentnym stresie, nierzadko cierpią na syndrom stresu pourazowego. Badania okresowe, choć są potrzebne, nie wystarczą, by przeciwdziałać ich agresywnym zachowaniom. Potrzebne są m.in. szkolenia wszystkich funkcjonariuszy w zakresie rozpoznawania symptomów np. załamania czy depresji u kolegów, dobrym rozwiązaniem byłyby superwizje i stałe wsparcie psychologów. Nieodzowna jest też praca z rodzinami – pisze Jacek Kudła, biegły sądowy z zakresu czynności operacyjno‑śledczych.

Możliwość wnoszenia dokumentów, w tym apelacji i zażaleń, poprzez Portal Informacyjny sądów, to kolejny i bardzo ważny etap w cyfryzacji postępowań cywilnych i karnych – twierdzi prof. Jacek Gołaczyński, sędzia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i koordynator krajowy do spraw wdrożeń systemów teleinformatycznych w sądach powszechnych. I dodaje, że wszystko jest już przygotowane do sprawnego wprowadzenia tych rozwiązań, a obawy sądów co do możliwych dodatkowych obciążeń są nieuzasadnione.

Proponowane zrównanie znaczenia ekspertyz zamawianych przez strony postępowania z tymi zlecanymi przez organy procesowe wydaje się interesujące, ale ono nie pasuje do obowiązującego w Polsce modelu procesu karnego, w którym wszystkie dowody dopuszczane są przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze – mówi dr Michał Laskowski, sędzia Sądu Najwyższego, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Zbiorowe nękanie w internecie jest realnym problemem społecznym. Masowy atak w komentarzach i wiadomościach prywatnych potrafi w krótkim czasie wywołać skutek porównywalny do klasycznego stalkingu: poczucie osaczenia, upokorzenia, realnego zagrożenia oraz poważne konsekwencje psychiczne, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Dlatego potrzebna jest odpowiednia reakcja karna, ale zaproponowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich nowelizacja budzi zasadnicze wątpliwości – twierdzi adwokat Damian Murdza.

Weto prezydenta do ustawy mającej ograniczać szkodliwe treści w internecie wpisuje się w szeroko powielaną przez prawicowych i konserwatywnych polityków narrację przekonującą społeczeństwo, że każda forma regulowania internetu i mediów społecznościowych jest zamachem na wolność słowa – mówi Przemysław Walas, kierownik rzecznictwa w Kampanii Przeciw Homofobii. I podkreśla, że środki do walki z przemocą w sieci nadal nie będą w Polsce dostępne, a osoby LGBT+ pozostaną w sytuacji ryzyka.

Brak odpowiedniej reakcji karnej na częste w internecie przypadki zbiorowego nękania różnych osób, w tym dzieci, to poważny problem społeczny. Jednak prace nad prawem prowadzącym do jego ograniczenia muszą uwzględniać złożoność problemu, w tym najważniejszą barierę, jaką są trudności dowodowe – twierdzi prof. Olga Sitarz z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, członkini Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Ale deklaruje przygotowanie przez Komisję projektu odpowiedniej regulacji.

Rok 2025 przyniósł kolejne istotne doprecyzowania w stosowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych precyzyjniej określiło krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji, granice pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze udostępniania informacji publicznej – pisze dr Bartosz Mendyk.

Polska w sprawie azylu udzielonego przez Węgry b. ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobro może wystąpić do Rady Europy - azyl ten bowiem został zastosowany niezgodnie z protokołem 24, dotyczącym udzielania azylu dla obywateli członków UE. Nie ma jednak narzędzi, które mogłyby skutecznie w tej sytuacji zadziałać i wpłynąć na Węgry, by zmieniły swoją decyzję - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie. Dodaje, że polska prokuratura nie powinna rezygnować w tej sprawie z wniosku o areszt i w konsekwencji z wniosku o ENA.

Międzynarodowa współpraca i wypełnianie zobowiązań konwencyjnych czy też dwustronnych umów ma ciągle bardzo duże znaczenie w orzeczeniach sądowych dotyczących ekstradycji i europejskich nakazów aresztowania. Z drugiej strony zdarza się, iż osoba ścigana to nie jest szef międzynarodowego kartelu przestępczego, a przestępstwo, jakie popełniła, miało miejsce wiele lat temu. Pojawia się pytanie o zasadność ekstradycji i w szerokim ujęciu koszty społeczne i rodzinne – pisze dr Paweł Gołębiewski, radca prawny.

Zakaz zawierania związków małżeńskich przez sędziów SN i NSA to nieproporcjonalne ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także prawa dostępu do służby publicznej oraz do wolności wyboru i wykonywania zawodu – mówi sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Jacek Gudowski. I wspomina, że orzekanie jego i małżonki – Beaty Gudowskiej – w tym samym sądzie nie stanowiło problemu. Dla nich i dla kierownictwa Sądu Najwyższego.

Interwencja w Wenezueli to jest szarogęsienie się w sferze międzynarodowej. Jednak wobec pięciu stałych członków ONZ użycie siły wobec innego państwa nie spotka się z potępieniem. Prawo weta wielkich mocarstw w Radzie Bezpieczeństwa ONZ powoduje, że są one bezkarne - uważa prof. Jerzy Kranz, specjalista prawa międzynarodowego, były ambasador w Niemczech. I dodaje, że przykład Wenezueli nie musi zachęcać do kolejnych bezprawnych działań innych państw.

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 października 2025 r., konieczne jest pilne, systemowe, jednolite wdrożenie we wszystkich jednostkach organizacyjnych prokuratury zasad ustalania harmonogramów dyżurów. Szczegółowe uregulowanie instytucji dyżurów pełnionych przez prokuratorów, sędziów a także pracowników sądów i jednostek prokuratury, jest tym bardziej konieczne, że wyrok TSUE może stanowić kolejny argument za przyjęciem interpretacji, że już samo pozostawanie w dyspozycji pracodawcy poza godzinami pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych - pisze prokurator Michał Makowski.

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

Rok 2025 pokazał, że wyroki sądów nie są jedynie technicznymi rozstrzygnięciami zamykającymi konkretne sprawy, lecz realnie wpływają na kształt systemu prawa i standardy ochrony praw jednostki. W czasie utrzymującego się kryzysu praworządności to właśnie sądy – krajowe i międzynarodowe – coraz częściej pełnią rolę instytucji korygujących działania władzy i wyznaczających granice jej ingerencji - piszą prof. Adam Bodnar i Dominika Kuna.

Mam wątpliwości wobec projektu zakładającego istotne ograniczenie prawa prokuratora do włączania się w postępowania cywilne. Ono jest konieczne dlatego, że z prawa o prokuraturze, a więc z przepisów ustrojowych, wynika, że prokuratura stoi na straży praworządności. Ale także dlatego, że większość Polaków uważa, że państwo powinno opiekować się ludźmi i interweniować w stosunki gospodarcze - mówi dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.