Izba Adwokacka w Warszawie ma swoją specyfikę związaną z liczbą adwokatów i adwokatek, których jest obecnie łącznie z aplikanturą blisko 10 tys. Mierzymy się zatem z szeregiem spraw, zaczynając od problematyki przekraczania granic wolności słowa i wypowiedzi, kończąc na zindywidualizowanej pomocy aplikantom, którym staramy się pomóc w znalezieniu pracy w kancelariach. Największa bolączką jest jednak bieżąca sytuacja w wymiarze sprawiedliwości - mówi Prawo.pl dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, dziekan ORA w Warszawie.

Nie powinno być tak, że kazus przygotowany na egzamin zawodowy adwokatów czy radców prawnych zawiera błędy. Żadnym rozwiązaniem nie są szybkie poprawki dokonywane już w trakcie egzaminu. Potrzebujemy zmiany przede wszystkim w modelu przygotowywania takich zadań. Odpowiadać powinien za to wyspecjalizowany zespół praktyków, kazusy powinny być trudne, ale spójne, bez wielu wątków i fałszywych tropów – tak, by weryfikować teoretyczne i praktyczne umiejętności zdających - mówi Prawo.pl Agata Rewerska, adwokatka, mentorka, mediatorka, prowadząca również szkolenia dla prawników.

Szansa na sukces polskiego wniosku o ekstradycję b. ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry jest odroczona w czasie i niepewna, a to dlatego, że procedura po stronie USA jest długotrwała, nie obowiązuje w niej zasada wzajemnego uznawania, jak przy ENA, a sąd federalny będzie m.in. oceniał, czy zarzuty stawiane politykowi są uprawdopodobnione. Polska prokuratura powinna jednak wyjaśnić same kulisy otrzymania przez Ziobrę wizy i ewentualny udział w tym np. przedstawicieli polskich mediów - mówi Anna Mika-Kozak, karnistka, rzecznik dyscyplinarna Izby Adwokackiej w Warszawie, Kancelaria Kulpa&Kozak.

To, że Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał zabezpieczenie w sprawie czwórki nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, którzy nadal nie są dopuszczani do orzekania, i nadał jej priorytet, świadczy o wadze sytuacji, z którą mamy do czynienia. Ocenił tym samym, że są naruszenia, i wezwał Polskę do ich usunięcia. Jednak to, co się dalej stanie, pozostaje w gestii organów naszego państwa – mówi Monika Gąsiorowska, Kancelaria Adwokacka Monika Gąsiorowska, specjalizująca się w sprawach przed ETPCz.

ETPCz wydał postanowienie w sprawie Dziurda i inni przeciwko Polsce. Sam dokument jest krótki, ostrożny i – co najważniejsze – nie zawiera większości rewelacji, które chwilę później zaczęły krążyć po polskich mediach. Trybunał stwierdził jedynie, że Polska powinna powstrzymać się od utrudniania skarżącym objęcia i wykonywania obowiązków jako sędziowie Trybunału Konstytucyjnego do czasu dalszego badania sprawy. W zasadzie stwierdził więc, że wybrani przez Sejm swoich urzędów nie objęli, a dodatkowo zażądał informacji od rządu i nadał sprawie priorytet. Co to zabezpieczenie w praktyce oznacza - pisze prof. dr hab. Mariusz Załucki.

Obecna konstytucja nie wymaga zasadniczych zmian. Przydałyby się korekty mające zapobiegać blokadom wynikającym z tej stałej dążności: albo my ich, albo oni nas. Gdybyśmy wyzbyli się tej skłonności, to obecna konstytucja zupełnie wystarczy – twierdzi prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego, powołany właśnie przez prezydenta do Rady Nowej Konstytucji. I wyraża nadzieję, że debata na ten temat choć trochę wyjdzie poza dyskusje w „swoich bańkach”.

Problemy związane z doręczeniami transgranicznymi lub przeprowadzeniem dowodów za granicą mogą pojawić się właściwie w każdej sprawie. Wszystko to powoduje, że nigdy nie wiadomo, kiedy kluczowa okaże się umiejętność sprawnego poruszania się po zagadnieniach międzynarodowego prawa procesowego cywilnego – mówi dr hab. Bartosz Wołodkiewicz z UW, autor nagrodzonej przez Przegląd Sądowy książki pt. „Obce prawo procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym".

Asystenci już teraz są realnym wsparciem dla prokuratorów, ale ich kompetencje mogą i powinny się zwiększać. Warto dyskutować choćby nad tym, by starszy asystent prokuratora mógł występować przed sądem rejonowym w charakterze oskarżyciela publicznego i w postępowaniach o przestępstwa zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Za tym musi iść jednak zmiana modelu ich wynagradzania, tak by odzwierciedlało ich obowiązki i odpowiedzialność, z jaką się wiążą, a także zmiany w ścieżce awansu - mówi dr Marcin Skowronek, członek zarządu Stowarzyszenia Lex Super Omnia i wykładowca KSSiP.

Jeśli Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uzna prawo stowarzyszeń sędziowskich do skargi na decyzję Rady zatwierdzającą Krajowy Plan Odbudowy dla Polski, to Sąd UE będzie musiał merytorycznie ocenić ten akt w części dotyczącej sądownictwa – twierdzi dr Katarzyna Szepelak z Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego i Europejskiego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Jednak uspokaja, że nie musi to prowadzić wprost do podważenia decyzji Rady, bo nawet orzekając o nieważności aktu, Trybunał ma możliwość pozostawienia w mocy jego skutków.

Sędziowskie opiniowanie kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa daje szanse na to, że nowy skład zostanie wyłoniony zgodnie z Konstytucją. Oczywiście nie można dziś przewidzieć, jak zachowa się prezydent Karol Nawrocki i czy nie będzie kwestionował tego wyboru, ale nam wszystkim powinno zależeć na tym, by nie pogłębiać chaosu w wymiarze sprawiedliwości – na końcu tracą na tym najwięcej obywatele. Trudno też sobie wyobrazić, by prezydent zrezygnował z tak istotnej swojej prerogatywy, jaką jest możliwość powoływania sędziów – mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Osoba, która po spłacie kredytu rozważa pozwanie banku albo sprzedaż roszczenia wyspecjalizowanej spółce, powinna brać pod uwagę, że przeszkodą w sądzie może być nie tylko przedawnienie, ale także sama skuteczność i transparentność cesji wierzytelności – piszą Robert Wechman, radca prawny i dr Filip Rakiewicz, adwokat.

Zaplanowane na 20 kwietnia 2026 r. opiniowanie sędziów - kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa jawi się jako próba uzależnienia składu Rady od władzy wykonawczej i stowarzyszeń sędziowskich - tych, które publicznie deklarują wsparcie działań ministra sprawiedliwości. To niedopuszczalne w przypadku konstytucyjnego organu, który ma strzec niezależności sądów i niezawisłości sędziów zarówno od ministra, jak i stowarzyszeń. Z kolei sam udział sędziów w takich „prawyborach” będzie niczym innym, jak powrotem do nieprawidłowych praktyk sprzed 2018 r., kiedy część sądów oraz sędziowie sądów rejonowych byli pomijani w wyborach do Rady - pisze sędzia Kinga Śliwińska-Buśkiewicz, członek zarządu OZS "AEQUITAS”.

Zgodnie z Konstytucją to rząd odpowiada za politykę wewnętrzną i zewnętrzną państwa. Prezydent może wkraczać w obszar polityki wyłącznie na podstawie przyznanych mu kompetencji. Po wejściu w życie Konstytucji początkowo zakładano, że będzie pełnił przede wszystkim rolę neutralnego arbitra. Wkraczanie przez niego w politykę państwa nie będzie powodować zasadniczych konfliktów z rządem. Problem polega jednak na tym, że kolejni prezydenci interpretowali swoje kompetencje rozszerzająco, a obecny prezydent dodatkowo uzurpuje te, które mu nie przysługują – mówi prof. Piotr Tuleja, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku oraz kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wciąż brakuje klarownej wizji sędziowskiego zarządzania sprawami, co mogłoby w istotny sposób usprawnić pracę sądów – twierdzi prof. Aneta Łazarska, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie. Wśród przyczyn tego stanu wymienia m.in. brak szkoleń w tym zakresie, ale też nadmierne i nieproporcjonalne w skali kraju obciążenia sędziów sprawami. Trudno zarządzać referatem rzędu kilkuset spraw, a obowiązujący od kilku lat System Losowego Przydziału Spraw jeszcze pogłębił ten problem – podkreśla.

Sztuczna inteligencja w elektronicznym arbitrażu gospodarczym jeszcze niedawno była eksperymentem, dziś realnie skraca postępowania, obniża koszty i wchodzi do największych instytucji arbitrażowych świata. Ale granica wciąż jest wyraźna: decyzję musi podjąć prawnik i nikt inny – pisze Robert Szczepanek, założyciel Ultima RATIO., dostawcy systemu IT Elektronicznego Centrum Arbitrażu i Mediacji przy Stowarzyszeniu Notariuszy RP.

Zrzeczenie się urzędu sędziego winno nastąpić jeszcze przed złożeniem ślubowania przez sędziego Trybunału Konstytucyjnego, a - zgodnie z utartą praktyką nie później niż po ślubowaniu, a przed stawieniem się w miejscu służbowym - czyli siedzibie TK, w celu podjęcia obowiązków służbowych. Pozostawanie przez osobę wybraną na sędziego TK w stosunku służbowym z sądem powszechnym obliguje prezesa Trybunału do odmowy dopuszczenia jej do wykonywania czynności - pisze dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji.

Począwszy od uchwalenia w 1997 roku obecnie obowiązującej Konstytucji, prawie każdy z prezydentów w którymś momencie próbował sobie uzurpować jakieś kompetencje, których nie miał. Skala tego zjawiska w dwóch ostatnich prezydenckich kadencjach jest jednak nieporównywalna z tym, z czym mieliśmy do czynienia wcześniej. Dlatego potrzebujemy jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy prezydent ma być silny i aktywny w polityce, czy wręcz przeciwnie – jego kompetencje mają być ograniczone, jak w modelu kanclerskim – mówi prof. Sławomir Patyra z Instytutu Nauk Prawnych Wydziału Prawa i Administracji UMCS.

Wydanie Polsce b. ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry i b. wiceministra Marcina Romanowskiego jest ze względu na obowiązujące na Węgrzech przepisy w tym momencie niemożliwe. Nawet jeśli się zmienią, to i tak tamtejszy sąd zdecyduje, czy przekonują go polskie argumenty. Jeśli w międzyczasie politykom uda się wyjechać np. do Stanów Zjednoczonych, to procedura zacznie się od nowa, na podstawie umowy dotyczącej ekstradycji, co jest procesem długotrwałym – mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w prawie karnym i ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie.

Osoba kierująca Trybunałem Konstytucyjnym nie ma prawa oceniać statusu powołanych do tego organu sędziów. Nie może też ograniczać im dostępu do pracy, na którą zawarli „umowę” z Narodem, a nie z prezesem, ani z prezydentem – twierdzi prof. Michał Romanowski z Uniwersytetu Warszawskiego. I dodaje, że po wielu wyrokach sądów krajowych i europejskich, sprawa ta jest obecnie znacznie prostsza od powadzonej przez niego, jako adwokata, batalii w mieniu Pawła Juszczyszyna i kilkorga innych sędziów zawieszanych w obowiązkach.

Wyrok TSUE z 24 marca 2026 r. stanowi istotny krok w kierunku wygaszenia kryzysu sądownictwa w Polsce, ponieważ po raz pierwszy w sposób jednoznaczny i całościowy potwierdza, że niezawisłości nie można kwestionować zbiorczo, automatycznie ani w oparciu o kryteria czysto formalne. Jednocześnie daje jasny sygnał, że przyszłe reformy muszą mieścić się w standardach prawa Unii, tak aby nie prowadzić do destabilizacji wymiaru sprawiedliwości, lecz do jego wzmocnienia - pisze dr Monika Smusz-Kulesza, sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi, członek zarządu OZS „Aequitas”