Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.

Mamy nadzieję, że mediacja zostanie wprowadzona do przepisów podatkowych. Pozwoliłoby to przede wszystkim skrócić czas trwania postępowania podatkowego, zredukować koszty, a przy okazji — zapewnić wpływy budżetowe bez konieczności prowadzenia długotrwałego procesu bądź podejmowania przez organy działań o charakterze inkwizycyjnym. Ale najważniejsze jest zbudowanie zaufania między podatnikami a fiskusem - mówi Przemysław Jakub Hinc, Prezes Centrum Mediacji przy Krajowej Radzie Doradców Podatkowych.

Bardzo niebezpieczny jest postulat przemodelowania instytucji podejrzanego, gdyż nowa redakcja art. 71 par. 1 k.p.k. stałaby w sprzeczności z zasadami gwarancyjnymi procesu karnego, w tym domniemania niewinności i postulatem czytelnych i zrozumiałych dla obywatela granic/przesłanek, w którym momencie organy ścigania mogą uznać go za podejrzanego - pisze dr Paweł Opitek, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, dyrektor Biura Prawnego ZZPiPP RP.

W czerwcu 2025 roku Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), który zakłada całkowite zniesienie możliwości orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w postępowaniach o rozwód i separację oraz jednoczesną zmianę zasad alimentacji na rzecz ekonomicznie słabszego małżonka - piszą adwokat Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, aplikantka radcowska w RESIST Rezanko Sitek.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza to, o czym mówiliśmy od dawna, czyli, że w Trybunale Konstytucyjnym są sędziowie dublerzy, którzy nie powinni w nim zasiadać. Pierwszą więc konsekwencją orzeczenia TSUE, które właśnie zapadło, powinno być odwołanie tych osób. Wyroki TK wydane w składach z ich udziałem powinny być uznane za nieistniejące – mówi w rozmowie z Prawo.pl prof. Jerzy Stępień, prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 2006–2008.

W ostatnich latach orzecznictwo TSUE ujawnia wyraźną tendencję do poszerzania własnej jurysdykcji w obszarze organizacji władzy sądowniczej państw członkowskich. Tendencja ta, uzasadniana koniecznością zapewnienia skutecznej ochrony sądowej i poszanowania wartości Unii, prowadzi w istocie do głębokiej transformacji roli TSUE: z sądu prawa Unii, w organ dokonujący pośredniej kontroli konstytucyjnej państw. Kulminacją tego procesu jest wyrok z 18 grudnia 2025 r. w sprawie C-448/23, w którym Trybunał nie tylko zakwestionował skutki określonych działań krajowych dla stosowania prawa unijnego, lecz podważył konstytucyjną legitymację krajowego sądu konstytucyjnego jako takiego - pisze prof. dr hab. Mariusz Załucki.

Kontrola sądu nad stosowaniem przez policję i służby specjalne kontroli operacyjnej jest na tyle efektywna, na ile sędziowie dysponuje rzetelnymi i kompletnymi informacjami od organów wnioskujących o zarządzenie takiej kontroli – twierdzi sędzia Beata Najjar, prezes Sądu Okręgowego w Warszawie. I zastrzega, że ta efektywność może osłabnąć, jeśli dojdzie do obciążenia sądu nowymi zadaniami bez stworzenia warunków do ich wykonania.

Prokuratury rejonowe stanowią podstawę naszej prokuratorskiej piramidy, tam pracuje najwięcej prokuratorów. Dlatego nasz projekt ma na celu poprawić sytuację prokuratorów z tychże prokuratur. Zmian i nowości jest całkiem sporo. Po pierwsze, chyba najważniejsze, uwalniamy dla prokuratorów stawki awansowe wynagrodzenia, co oczywiście wiąże się z koncepcją jednolitego statusu prokuratora. Proponujemy też stworzenie sztywnej właściwości rzeczowej prokuratur rejonowych i okręgowych - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Obywatel powinien być chroniony przed niskiej jakości usługami prawnymi, stąd m.in. propozycja samorządu radcowskiego, by podwyższyć kary za nieuprawnione posługiwanie się tytułem radcy prawnego. Takich spraw jest coraz więcej, bo rozwój technologiczny ułatwia wprowadzanie klientów w błąd. W mojej ocenie nadszedł też czas, by zastrzec takie określenia jak kancelaria czy kancelaria prawna - mówi Anna Sękowska, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

Wykonujemy zawód o ogromnych kompetencjach i potężnej odpowiedzialności za los innych ludzi. Dostajemy za to całkiem już niezłe pieniądze, inaczej niż jeszcze 15-20 lat temu - czemu więc zaskoczeniem jest próba wprowadzenia wewnętrznej formuły, cyklicznej oceny pracy prokuratora? W każdej normalnie funkcjonującej instytucji czy profesji pracownik podlega pewnym formom analizy jakości jego pracy. Nie widzę powodu, by miało to omijać prokuratorów - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Uporządkowanie najczęstszych problemów związanych z wypełnieniem przez banki/pożyczkodawców obowiązków informacyjnych, to największa zaleta prokonsumenckiego stanowiska Rzecznika Finansowego zaprezentowanego na początku grudnia. Ze stanowiska tego wynika również, że zarówno przepisy, jak i dotychczasowy dorobek orzeczniczy, już teraz umożliwiają dokonanie interpretacji przepisów o sankcji kredytu darmowego zgodnie z celami dyrektywy 2008/48/WE – uważa Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.

Uchwała połączonych dwóch izb Sądu Najwyższego z 3 grudnia br. narusza fundamentalną zasadę prawa rzymskiego i demokratycznego państwa prawa - „nikt nie może być sędzią we własnej sprawie” - stwierdza Ministerstwo Sprawiedliwości w oświadczeniu. I dodaje, że jest to manifest polityczny. Sędziowie nieprawidłowo powołani orzekali na temat ważności wrześniowej uchwały legalnego składu sędziowskiego, a zatem uchwała ta nie rodzi żadnych skutków prawnych.

Działania na rzecz przywracania w wymiarze sprawiedliwości ładu konstytucyjnego nie mogą przesłaniać koniecznych zmian związanych z pracą sądów, w tym konieczności przeglądu liczby trafiających do nich spraw – przyznaje prof. UŚ Krystian Markiewicz, sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. I z niepokojem obserwuje kolejne próby dokładania sądom pracy, bez stwarzania do tego warunków.

Zgodnie z art. 321 par. 5 kodeksu postępowania karnego, w terminie trzech dni od daty końcowego zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania strony mogą składać wnioski o uzupełnienie śledztwa. W teorii mówimy o instytucji gwarancyjnej, prawie do obrony, o przygotowaniu do przejścia w fazę postępowania jurysdykcyjnego. Przedstawiciele doktryny prawa karnego procesowego piszą o zapoznaniu się z całością materiału dowodowego w celu przygotowania odpowiedniej linii obrony – pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Naszą misją jest uwolnienie dyskursu antydyskryminacyjnego od wpływów ideologicznych, religijnych czy politycznych. Chcemy przekonać tzw. elity polityczne w kraju do ideologicznie, religijnie i politycznie neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji - mówi prof. Andrzej Wróbel, redaktor naczelny nowego czasopisma "Przegląd Prawa Antydyskryminacyjnego".

Zgodnie z obowiązującymi przepisami nawet jeśli agresor chodzi po restauracji, wymachując maczetą, nie można go, bez jego zgody umieścić w szpitalu psychiatrycznym. Chyba że zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo zdrowiu innych osób. I to wymaga zmian, czego dowodem są kolejne sprawy, w których z powodu braku takiej reakcji giną ludzie - pisze Jacek Kudła, biegły sądowy, ekspert z zakresu czynności operacyjno-śledczych.

Ukształtowanie składu KRS w sposób spełniający standardy minimalne wynikające z prawa UE, EKPCz i Konstytucji jest możliwe bez zmiany obowiązującej ustawy o KRS, poprzez wprowadzenie konkretyzujących przepisów na płaszczyźnie regulaminu Sejmu oraz aktów podustawowych. Chodzi o regulacje określające zasady przedstawienia, w formie np. prawyborów, przez środowisko sędziowskie, niezależnych, wybranych przez sędziów kandydatów, spełniających merytoryczne, etyczne, deontologiczne i związane z niezawisłością oraz bezstronnością kryteria - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Wbrew istniejącej wiedzy na temat zachowań osób popełniających przestępstwa, politycy zakładają, że zaostrzenie kar będzie skutecznie zapobiegać atakom na ratowników i innych pracowników medycznych – twierdzi dr Paweł Moczydłowski, socjolog i kryminolog. Jego zdaniem jest to odzwierciedleniem tego, co czuje i myśli o tym ich elektorat, ale finalizowana właśnie nowelizacja kodeksu karnego nie przyniesie efektów, natomiast bardziej skuteczne może być odziaływanie w tej sferze na świadomość społeczną.