Mediacja jest obecna w Polsce od 20 lat, ale ciągle jesteśmy w fazie eksperymentu. Ta faza zakończy się, gdy strony co do zasady będą korzystały z mediacji, a do sądu udadzą się dopiero w ostateczności. Obecnie jednak tylko czasami idzie się do mediatora. Tymczasem, stosowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów daje ogromne korzyści. Warto edukować strony, pełnomocników i sędziów w tym przedmiocie - wskazuje sędzia Agata Gawłowska-Sobusiak, Prezes Sądu Rejonowego w Brzesku.

Nie ma obecnie uzasadnienia dla prac nad projektem jednolitego statusu sędziów, bo to koncepcja bardzo kontrowersyjna, a priorytetem teraz jest usunięcie skutków pseudoreform wprowadzonych przez poprzednią ekipę rządzącą – mówi Jacek Czaja, sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w latach 2007 – 2011 wiceminister sprawiedliwości. Jego zdaniem do pomysłu można wrócić po solidnej analizie wpływu takiego rozwiązania na sprawność sądu, pracę sędziów i ocenę sądów przez społeczeństwo.

Zamierzamy przygotować projekt ustawy wprowadzającej jednolity status sędziego, w miejsce dotychczasowego podziału na sędziów sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych. Ale jej głównym celem nie jest rozwiązywanie problemu tzw. neosedziów – mówi prof. Krystian Markiewicz, sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, przewodniczący Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. I podkreśla, że byłoby to wprowadzenie stanu zgodnego z Konstytucją, która nie przewiduje takiego podziału.

Gdy wielkie platformy społecznościowe coraz bardziej akceptują, a nawet promują mowę nienawiści, z nadzieją czekamy na pełne wdrożenie w Polsce unijnych przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną – mówi Przemysław Walas, kierownik rzecznictwa w Kampanii Przeciw Homofobii. Wskazuje, że zawierają one szereg nowych mechanizmów, które mogą w istotny sposób zwiększyć ochronę przed takimi treściami. Ale przypomina, że podobny cel przyświecał zmianom w prawie karnym, zablokowanym przez prezydenta i Trybunał Konstytucyjny.

1,6 procent skierowań spraw do mediacji to nie jest wynik, który cieszy. Sędziowie nadal nie są do mediacji w pełni przekonani. To, co cieszy, to duża liczba projektów, programów pilotażowych, które mają ich do takich rozwiązań zachęcać. I są pierwsze tego efekty – choćby kierowanie spraw frankowych czy okołorozwodowych, np. dotyczących kontaktów z dzieckiem, na mediacyjne spotkania informacyjne – mówi sędzia Ewa Drzewiecka z Sądu Rejonowego w Częstochowie, wykładowca Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.

Wyniki wyborów prezydenckich, które przynajmniej dla dużej części opinii publicznej były niespodzianką, wyznaczają nam ramy aktualnej dyskusji o praworządności czy raczej o stabilności systemu prawnego Rzeczypospolitej. Mamy do czynienia z pewną polityczną równowagą, być może chwiejną, ale jednak równowagą. Wiemy jednocześnie, co powinno być poprawione i czego obywatele oczekują od wymiaru sprawiedliwości - pisze sędzia Rafał Terlecki, członek stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas".

Nie można w demokratycznym państwie prawnym, praworządnym, a więc opartym na rządach prawa, przyjmować założenia, że słuszny cel uświęca pozaprawne środki. Organy władzy publicznej są zobowiązane do działania w granicach i na podstawie prawa - pisze prof. Andrzej Olaś z Zakładu Postępowania Cywilnego UJ, odnosząc się do zmiany Regulamin urzędowania sądów powszechnych, w którym wprowadzono możliwość wyznaczania dwóch sędziów do składu trójkowego, przez przewodniczącego wydziału.

Coraz więcej produktów Wolters Kluwer – m.in. LEX, będzie wzbogaconych o sztuczną inteligencję. Naszym priorytetem jest zapewnienie klientom możliwości optymalnego wykorzystania potencjału tej technologii w sposób odpowiedzialny. Dlatego inwestujemy w rozwój własnych rozwiązań AI, nawiązujemy partnerstwa oraz analizujemy rynek pod kątem potencjalnych przejęć w obszarze LegalTech – mówi Marcin Kleina, nowy prezes zarządu Wolters Kluwer Polska.

AI może wspierać pracę tłumaczy, ale nie może ich zastąpić. W wymiarze sprawiedliwości, gdzie błędy w tłumaczeniu mogą mieć wpływ na niesłuszne skazanie, utratę praw rodzicielskich, prawo do azylu lub istotne interesy majątkowe, nie ma miejsca na technologiczny optymizm pozbawiony empirycznego uzasadnienia - pisze Wojciech Wołoszyk, prawnik lingwista.

Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego pismo doręcza się adresatowi osobiście. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu domownikowi. W razie nieobecności domownika - administracji domu, dozorcy lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Powstaje pytanie: jeżeli wskazane powyżej osoby podejmą się przekazać pismo adresatowi, w jaki sposób sprawdzić, czy rzeczywiście to wykonały? Czy ma to dla organów procesowych znaczenie? - pisze dr Paweł Gołębiewski, radca prawny.

W tym momencie Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury domyka prace nad dwoma obszernymi projektami. Jeden z nich to nowa ustawa o Sądzie Najwyższym – chcemy, by znalazła się na biurku ministra jeszcze w tym roku. Drugi projekt to Prawo o prokuraturze, nad którym kończy pracę zespół powołany w ramach komisji. Zapewne cała komisja pochyli się nad nim w listopadzie – mówi prof. Krystian Markiewicz, przewodniczący Komisji. Jak dodaje, trwają też prace nad projektem dotyczącym statusu sędziów.

Postępowania restrukturyzacyjne wymagają od pełnomocników wykroczenia poza standardowe ramy reprezentacji procesowej. Konieczne jest zrozumienie, że sukces prawny nie zawsze jest tym samym co sukces biznesowy, a długoterminowy interes klienta może wymagać akceptacji pewnego ryzyka prawnego - pisze Mateusz Haśkiewicz, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, radca prawny, prezes zarządu Haśkiewicz Dyła Restrukturyzacje Upadłości.

Pojawienie się podczas pierwszego czytania projektu nowelizacji procedury karnej wniosku o dodanie do niego przepisów zrównujących tajemnicę adwokacką, od której są wyjątki, z bezwzględną tajemnicą obrończą, to konieczny kierunek z punktu widzenia interesu obywateli – mówi Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. I zapowiada zabiegi o dodanie podczas prac w sejmowych komisjach odpowiednich poprawek do projektu.

Konieczne jest przywrócenie podwyższonych standardów zawodowych i etycznych stawianych kandydatom ubiegającym się o urząd sędziego Sądu Najwyższego. Wskazane byłoby ponowne dopuszczenie sędziów tego sądu do udziału w procesie ich oceny – mówi prof. Wojciech Kocot, który przed laty przeszedł tę trudną procedurę, ale prezydent odmówił mu powołania. Jego zdaniem od połowy 2018 roku stanowiska w SN przydzielano nie tylko niezgodnie z konstytucją, lecz także trafiały one do przypadkowych osób, niegodnych tego statusu.

Biorąc pod uwagę doświadczenia ostatnich lat, uważam, że w nowej ustawie o SN powinny znaleźć się klarownie ujęte przesłanki dotyczące kandydatów na sędziego SN: wybitne osiągnięcia w zakresie prawoznawstwa lub praktyki jego stosowania, wymóg niezawisłości, bezstronności i niezależności oraz apolityczności traktowany ultra serio i wymóg doświadczenia praktycznego w przypadku akademików. Co więcej, powinny być badane dokładnie z taką samą wnikliwością i drobiazgowością - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Skuteczna readaptacja ma znaczenie nie tylko dla osób, które były skazane, umożliwiając im powrót do społeczeństwa. Stanowi też gwarancję bezpieczeństwa dla wszystkich obywateli. Dobrze przeprowadzona zmniejsza ryzyko recydywy. W Polsce w tym obszarze jest jednak jeszcze dużo do zrobienia, począwszy od edukacji, poprzez przepisy karne, stworzenie odpowiednich warunków pracy np. kuratorów sądowych, po kwestie związane ze współpracą służb i organizacji pozarządowych — mówi Grzegorz Miśta, dyplomowany kurator specjalista.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym praktycznie zakończył już prace nad projektem. Jeśli wszystko się ułoży, to będzie przedstawiony całej Komisji 23 września. Proponujemy m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN i czteroletnią karencję dla prawników którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe czy byli posłami. Obecnie łatwiej się dostać do SN, niż do sądu okręgowego - mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, przewodniczący zespołu.

Skuteczność egzekucji w niektórych rewirach komorniczych sięga zaledwie kilku procent, co oznacza paraliż procesu odzyskiwania długów przez wierzycieli. Brakuje też wielu statystyk, co prowadzi do wniosku, iż egzekucja w Polsce jest przez ustawodawcę traktowana po macoszemu. Należy pilnie zająć się reformą postępowania egzekucyjnego - w przeciwnym razie będziemy mieli praktycznie oficjalną zgodę na jawne bezprawie - uważa Katarzyna Gajda, adwokat z kancelarii Targosz Gajda Adwokaci Spółka Cywilna.

Asesorzy, którzy po dyskwalifikującym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2007 r. zniknęli z sądów, wrócili tam po 2016 r. na zasadach już zgodnych z Konstytucją, ale do proponowanego obecnie poszerzania zakresu ich orzekania trzeba podchodzić z ostrożnością – twierdzi prof. Ewa Łętowska, współsprawozdawca w sprawie, która doprowadziła do zniesienia instytucji asesora sądowego. I martwi się, że przygotowywanej zmiany nie będzie mógł ocenić prawidłowo funkcjonujący sąd konstytucyjny.

Medialna cisza po lipcowym posiedzeniu Sądu Najwyższego, podczas którego zawieszono postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na kilka pytań prejudycjalnych polskich sądów w sprawie sankcji kredytu darmowego, może sugerować, że w takich sprawach niewiele się dzieje. Nic bardziej mylnego, gdyż są kolejne pytania do TSUE, jak również projekt nowej ustawy – pisze Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.