Zakaz zawierania związków małżeńskich przez sędziów SN i NSA to nieproporcjonalne ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także prawa dostępu do służby publicznej oraz do wolności wyboru i wykonywania zawodu – mówi sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Jacek Gudowski. I wspomina, że orzekanie jego i małżonki – Beaty Gudowskiej – w tym samym sądzie nie stanowiło problemu. Dla nich i dla kierownictwa Sądu Najwyższego.

Interwencja w Wenezueli to jest szarogęsienie się w sferze międzynarodowej. Jednak wobec pięciu stałych członków ONZ użycie siły wobec innego państwa nie spotka się z potępieniem. Prawo weta wielkich mocarstw w Radzie Bezpieczeństwa ONZ powoduje, że są one bezkarne - uważa prof. Jerzy Kranz, specjalista prawa międzynarodowego, były ambasador w Niemczech. I dodaje, że przykład Wenezueli nie musi zachęcać do kolejnych bezprawnych działań innych państw.

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 października 2025 r., konieczne jest pilne, systemowe, jednolite wdrożenie we wszystkich jednostkach organizacyjnych prokuratury zasad ustalania harmonogramów dyżurów. Szczegółowe uregulowanie instytucji dyżurów pełnionych przez prokuratorów, sędziów a także pracowników sądów i jednostek prokuratury, jest tym bardziej konieczne, że wyrok TSUE może stanowić kolejny argument za przyjęciem interpretacji, że już samo pozostawanie w dyspozycji pracodawcy poza godzinami pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych - pisze prokurator Michał Makowski.

Są inne instrumenty prawne, które umożliwiają skuteczne dochodzenie przynajmniej części roszczeń przez wierzyciela, zamiast znoszenia limitów egzekucji z pensji minimalnej. Problem wymaga spojrzenia szerszego niż sama statystyka skuteczności komorników, a przede wszystkim uwzględnienia strukturalnych uwarunkowań wierzycieli, dłużników, sądów i gospodarki – uważa Mateusz Jabłoński, adwokat, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.

Rok 2025 pokazał, że wyroki sądów nie są jedynie technicznymi rozstrzygnięciami zamykającymi konkretne sprawy, lecz realnie wpływają na kształt systemu prawa i standardy ochrony praw jednostki. W czasie utrzymującego się kryzysu praworządności to właśnie sądy – krajowe i międzynarodowe – coraz częściej pełnią rolę instytucji korygujących działania władzy i wyznaczających granice jej ingerencji - piszą prof. Adam Bodnar i Dominika Kuna.

Mam wątpliwości wobec projektu zakładającego istotne ograniczenie prawa prokuratora do włączania się w postępowania cywilne. Ono jest konieczne dlatego, że z prawa o prokuraturze, a więc z przepisów ustrojowych, wynika, że prokuratura stoi na straży praworządności. Ale także dlatego, że większość Polaków uważa, że państwo powinno opiekować się ludźmi i interweniować w stosunki gospodarcze - mówi dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Mamy nadzieję, że mediacja zostanie wprowadzona do przepisów podatkowych. Pozwoliłoby to przede wszystkim skrócić czas trwania postępowania podatkowego, zredukować koszty, a przy okazji — zapewnić wpływy budżetowe bez konieczności prowadzenia długotrwałego procesu bądź podejmowania przez organy działań o charakterze inkwizycyjnym. Ale najważniejsze jest zbudowanie zaufania między podatnikami a fiskusem - mówi Przemysław Jakub Hinc, Prezes Centrum Mediacji przy Krajowej Radzie Doradców Podatkowych.

Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.

Bardzo niebezpieczny jest postulat przemodelowania instytucji podejrzanego, gdyż nowa redakcja art. 71 par. 1 k.p.k. stałaby w sprzeczności z zasadami gwarancyjnymi procesu karnego, w tym domniemania niewinności i postulatem czytelnych i zrozumiałych dla obywatela granic/przesłanek, w którym momencie organy ścigania mogą uznać go za podejrzanego - pisze dr Paweł Opitek, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, dyrektor Biura Prawnego ZZPiPP RP.

W czerwcu 2025 roku Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła projekt nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), który zakłada całkowite zniesienie możliwości orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego w postępowaniach o rozwód i separację oraz jednoczesną zmianę zasad alimentacji na rzecz ekonomicznie słabszego małżonka - piszą adwokat Tomasz Uljasz i Cyntia Mizak, aplikantka radcowska w RESIST Rezanko Sitek.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza to, o czym mówiliśmy od dawna, czyli, że w Trybunale Konstytucyjnym są sędziowie dublerzy, którzy nie powinni w nim zasiadać. Pierwszą więc konsekwencją orzeczenia TSUE, które właśnie zapadło, powinno być odwołanie tych osób. Wyroki TK wydane w składach z ich udziałem powinny być uznane za nieistniejące – mówi w rozmowie z Prawo.pl prof. Jerzy Stępień, prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 2006–2008.

W ostatnich latach orzecznictwo TSUE ujawnia wyraźną tendencję do poszerzania własnej jurysdykcji w obszarze organizacji władzy sądowniczej państw członkowskich. Tendencja ta, uzasadniana koniecznością zapewnienia skutecznej ochrony sądowej i poszanowania wartości Unii, prowadzi w istocie do głębokiej transformacji roli TSUE: z sądu prawa Unii, w organ dokonujący pośredniej kontroli konstytucyjnej państw. Kulminacją tego procesu jest wyrok z 18 grudnia 2025 r. w sprawie C-448/23, w którym Trybunał nie tylko zakwestionował skutki określonych działań krajowych dla stosowania prawa unijnego, lecz podważył konstytucyjną legitymację krajowego sądu konstytucyjnego jako takiego - pisze prof. dr hab. Mariusz Załucki.

Kontrola sądu nad stosowaniem przez policję i służby specjalne kontroli operacyjnej jest na tyle efektywna, na ile sędziowie dysponuje rzetelnymi i kompletnymi informacjami od organów wnioskujących o zarządzenie takiej kontroli – twierdzi sędzia Beata Najjar, prezes Sądu Okręgowego w Warszawie. I zastrzega, że ta efektywność może osłabnąć, jeśli dojdzie do obciążenia sądu nowymi zadaniami bez stworzenia warunków do ich wykonania.

Prokuratury rejonowe stanowią podstawę naszej prokuratorskiej piramidy, tam pracuje najwięcej prokuratorów. Dlatego nasz projekt ma na celu poprawić sytuację prokuratorów z tychże prokuratur. Zmian i nowości jest całkiem sporo. Po pierwsze, chyba najważniejsze, uwalniamy dla prokuratorów stawki awansowe wynagrodzenia, co oczywiście wiąże się z koncepcją jednolitego statusu prokuratora. Proponujemy też stworzenie sztywnej właściwości rzeczowej prokuratur rejonowych i okręgowych - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Obywatel powinien być chroniony przed niskiej jakości usługami prawnymi, stąd m.in. propozycja samorządu radcowskiego, by podwyższyć kary za nieuprawnione posługiwanie się tytułem radcy prawnego. Takich spraw jest coraz więcej, bo rozwój technologiczny ułatwia wprowadzanie klientów w błąd. W mojej ocenie nadszedł też czas, by zastrzec takie określenia jak kancelaria czy kancelaria prawna - mówi Anna Sękowska, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Wykonujemy zawód o ogromnych kompetencjach i potężnej odpowiedzialności za los innych ludzi. Dostajemy za to całkiem już niezłe pieniądze, inaczej niż jeszcze 15-20 lat temu - czemu więc zaskoczeniem jest próba wprowadzenia wewnętrznej formuły, cyklicznej oceny pracy prokuratora? W każdej normalnie funkcjonującej instytucji czy profesji pracownik podlega pewnym formom analizy jakości jego pracy. Nie widzę powodu, by miało to omijać prokuratorów - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

Uporządkowanie najczęstszych problemów związanych z wypełnieniem przez banki/pożyczkodawców obowiązków informacyjnych, to największa zaleta prokonsumenckiego stanowiska Rzecznika Finansowego zaprezentowanego na początku grudnia. Ze stanowiska tego wynika również, że zarówno przepisy, jak i dotychczasowy dorobek orzeczniczy, już teraz umożliwiają dokonanie interpretacji przepisów o sankcji kredytu darmowego zgodnie z celami dyrektywy 2008/48/WE – uważa Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.

Uchwała połączonych dwóch izb Sądu Najwyższego z 3 grudnia br. narusza fundamentalną zasadę prawa rzymskiego i demokratycznego państwa prawa - „nikt nie może być sędzią we własnej sprawie” - stwierdza Ministerstwo Sprawiedliwości w oświadczeniu. I dodaje, że jest to manifest polityczny. Sędziowie nieprawidłowo powołani orzekali na temat ważności wrześniowej uchwały legalnego składu sędziowskiego, a zatem uchwała ta nie rodzi żadnych skutków prawnych.