Prokurator krajowy zapowiada zmiany modelu wynagradzania asystentów
Asystenci prokuratora są rozgoryczeni dysproporcjami między ich wynagrodzeniami a wynagrodzeniami asystentów sędziów. List do nich napisał prokurator krajowy Dariusz Korneluk, zapewniając, że razem z prokuratorem generalnym Waldemarem Żurkiem podejmie wszelkie działania, by środki na zrównanie płac zapewnić w budżecie na 2027 r. Zapowiada też, w bieżącym roku, wyodrębnienie środków na nagrody właśnie dla asystentów i starszych asystentów. W jego ocenie pensje asystentów mogłyby być uzależnione od prokuratorskich, proponuje też nowe stanowisko – asystenta dochodzeniowego.
Gra idzie o to, by asystenci prokuratorów zostali w prokuraturze, a nie skorzystali z możliwości przejścia do sądów, które są w trakcie konkursów na stanowiska asystentów sędziów. Problem z wynagrodzeniami asystentów prokuratorów narasta zresztą od lat. Natomiast temat różnic pomiędzy płacami asystentów prokuratorów i sędziów wybrzmiał mocno wiosną 2025 r., a zaczął się od podwyżek, które obiecało i wprowadziło obecne Ministerstwo Sprawiedliwości (ministrem był wówczas Adam Bodnar). Potem weszło w życie rozporządzenie, w którym zapisano, że asystent prokuratora ma otrzymywać od 6500 zł do 8000 zł brutto, a starszy asystent – od 8000 zł do 9000 zł brutto. Teraz te kwoty wzrosły o 3 proc. – asystent prokuratora będzie mógł zarabiać od 6700 do 8240 zł, a starszy asystent – od 8240 do 9270 zł. Teoretycznie asystenci sędziów dostają tyle samo (tak jest zapisane w ich rozporządzeniu), tyle że do prezesów sądów poszły zalecenia, że mają zarabiać od 7500 zł (wskazywano wówczas na tych zatrudnionych w dniu 31 grudnia 2024 r.). Asystenci prokuratorów szacują, że w tym momencie różnice w pensjach sięgają nawet 1600 zł.
Czytaj: Asystent prokuratora chce zarabiać tyle co asystent sędziego – w tym roku bez szans?>>
24 kwietnia odbyło się spotkanie asystentów prokuratorów z ministrem sprawiedliwości, prokuratorem generalnym i m.in. prokuratorem krajowym Dariuszem Kornelukiem. Usłyszeli, że w tym momencie nie ma środków w budżecie na realizację ich najważniejszego postulatu płacowego, czyli wyrównania ich wynagrodzeń z tym, na co realnie mogą liczyć asystenci sędziów. Obiecano im jednak, że ministerstwo będzie zabiegać o środki na ten cel na kolejny rok budżetowy.
Dr Skowronek: Wynagradzanie asystentów prokuratorów musi się zmienić>>
Asystenci prokuratorów uciekną do... sądów? Mają dość niskich płac>>
Będzie nowa wizja funkcjonowania asystentów?
Prokurator krajowy napisał w tej sprawie list do asystentów prokuratora. Wskazał, że uczestniczył w tym spotkaniu, aby wsłuchać się w głosy asystentów, „mając świadomość ich alarmującego wymiaru”.
- Niemniej jednak wraz ze swoimi współpracownikami chciałem zaproponować dyskusję, przedstawiając projekt realnej zmiany, o nowej wizji funkcjonowania asystentów w strukturze prokuratury. W mojej ocenie, pomimo wprowadzenia do ustawy stanowiska asystenta prokuratora i systematycznego zwiększania liczby etatów, zabrakło perspektywicznego spojrzenia, które wzmacniałoby rangę ustrojową oraz materialną tej grupy zawodowej – wskazał.Dodał, że nie budzi wątpliwości, iż asystenci prokuratora odgrywają niezwykle istotną rolę w zapewnieniu prawidłowego wykonywania zadań ustawowych prokuratury, a wspomagając w obowiązkach prokuratorów, stanowią jeden z jej fundamentów.
Czytaj też w LEX: Reforma ustroju Prokuratury: założenia projektu ustawy i kierunki zmian >
Z tego też względu – jak zaznacza Korneluk – winni być należycie doceniani za swoje zaangażowanie i wkład pracy, a zawód asystenta prokuratora winien być atrakcyjny dla osób poszukujących pracy, w tym absolwentów studiów prawniczych wybierających tę drogę do zawodu prokuratora.
W chwili obecnej borykamy się z zauważalnym problemem niskich wynagrodzeń, które realnie, pomimo podobnych rozwiązań prawnych, odbiegają od wynagrodzeń asystentów sędziów. Jest to pochodna odmiennego sposobu kształtowania budżetu sądownictwa powszechnego, który umożliwił w konkretnych realiach wygospodarowanie znacznie większych środków na podwyższenie wynagrodzeń asystentów sędziego. Jako prokurator krajowy nie dysponuję środkami budżetowymi, które pozwoliłyby na zrównywanie poziomu uposażenia asystentów prokuratora z uposażeniem asystentów sędziów. Pomimo podejmowanych starań nie zdołaliśmy pozyskać środków pozabudżetowych, które doprowadziłyby do osiągnięcia poziomu równowagi – podkreśla.
Czytaj też w LEX: Zbiór zasad etyki zawodowej prokuratorów w orzecznictwie Sądu Najwyższego >
Wyrównanie w 2027 r., nagrody w 2026 r.
Dariusz Korneluk zadeklarował, że wspólnie z prokuratorem generalnym podejmie wszelkie możliwe działania, aby w przyszłym roku doprowadzić do zrównania wynagrodzeń.
W mojej ocenie zamierzenie to powinno zostać zrealizowane z uwagi na to, że problem materialnego statusu asystentów prokuratora zyskał już charakter ponadśrodowiskowy i znajduje zrozumienie u osób odpowiadających za ostateczny kształt budżetu prokuratury. W chwili obecnej deklaruję, że w bieżącym roku, przekazując środki na dodatkowe wynagrodzenie (nagrody), zostanie wydzielona odrębna część z przeznaczeniem na nagrody pieniężne dla asystentów prokuratora i starszych asystentów prokuratora. Będę się starał, aby środki te przynajmniej częściowo rekompensowały nierówności wynikające z różnicy między wynagrodzeniami asystentów prokuratora i asystentów sędziów – podkreślił.
Zadeklarował, że w bieżącym roku, przekazując środki na dodatkowe wynagrodzenie (nagrody), zostanie wydzielona odrębna część z przeznaczeniem na nagrody pieniężne dla asystentów prokuratora i starszych asystentów prokuratora.
Będę się starał, aby środki te przynajmniej częściowo rekompensowały nierówności wynikające z różnicy między wynagrodzeniami asystentów prokuratora i asystentów sędziów – wskazał Korneluk w liście do asystentów.
Zmiana modelu wynagrodzenia, wprowadzenie asystenta dochodzeniowego
Deklaruje również, że jest to jedynie początek planowanych działań, które – według prokuratora krajowego – winny mieć charakter kompleksowy i oparty na nowej wizji pozycji ustrojowej asystenta prokuratora. - Z perspektywy systemowej za najbardziej optymalne rozwiązanie uważam, podobnie jak w przypadku urzędników, ustalanie wynagrodzeń asystentów poprzez odniesienie ich procentowo do wynagrodzenia prokuratora. Gdyby postulat ten nie zyskał aprobaty, pozostaje oczywiście kwestia mnożnikowego systemu wynagrodzeń odnoszącego się do kwoty bazowej, co zapewni coroczną waloryzację wynagrodzeń – zaznaczył.
Czy pracownik sądu (urzędnik) może jednocześnie być mediatorem? >
Kolejne zmiany miałyby dotyczyć kompetencji asystenta.
W toku spotkania przedstawiliśmy założenia dotyczące nowego ukształtowania statusu zawodowego asystenta prokuratora i docenienia jego roli w procesie wykonywania ustawowych zadań prokuratury. W tym aspekcie wypracowana została koncepcja ukształtowania nowego, wyższego stanowiska – asystenta dochodzeniowego, którego status byłby zbliżony do statusu referendarza sądowego. Rozwiązanie to stwarzałoby możliwość awansu i dalszego rozwoju zawodowego, a także nabycia dodatkowych kwalifikacji zwiększających szanse na uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu prokuratorskiego – pisze Korneluk.
I wyjaśnia, że propozycja zmian opiera się na poszerzeniu kompetencji procesowych asystentów prokuratora i obejmowałaby czynności związane z faktycznym nadzorem nad dochodzeniami prowadzonymi przez policję i inne uprawnione organy.
Asystent dochodzeniowy byłby też uprawniony do samodzielnego wykonywania czynności dowodowych w dochodzeniu oraz uprawniony do uczestnictwa w charakterze oskarżyciela publicznego w postępowaniu sądowym w sprawach, w których postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, a więc należących do właściwości sądu rejonowego. Oczywistym natomiast jest, że szersze uprawnienia musiałyby się wiązać ze znacznie wyższym wynagrodzeniem – podsumowuje.
Czytaj też w LEX: Przyjęcie przez asystenta prokuratora ustnego zawiadomienia o przestępstwie oraz ustnego wniosku o ściganie (uwagi de lege lata i wniosek de lege ferenda) >
