Do 15 lutego publiczne muzea mogą wnioskować o uczestnictwo w programie finansowanym ze środków unijnych, w ramach którego będą się mogły przygotować do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami lub odbywania przez nie staży, praktyk i wolontariatu. Program potrwa dziewięć miesięcy, a w jego efekcie powstaną modele zatrudniania osób z niepełnosprawnościami w instytucji. W przyszłym roku będą mogły skorzystać z niego także inne instytucje kultury.

Wiele osób wciąż błędnie interpretuje zapisy w orzeczeniu o niepełnosprawności dotyczące pracy. Przestarzałe sformułowania, jak np. „niezdolny do pracy”, „żadna praca” czy „warunki pracy chronionej”, często wprowadzają w błąd same osoby z niepełnosprawnościami, które obawiają się, że nie mogą podjąć zatrudnienia. Co gorsza, błędnie niejednokrotnie rozumieją je także lekarze medycyny pracy. W rzeczywistości jednak zapisy te nie zabraniają pracy, a żeby osoba z niepełnosprawnością mogła ją podjąć, wystarczy dostosowane stanowisko pracy i odpowiednie wsparcie.

Niewystarczająca liczba godzin wsparcia asystenta osoby z niepełnosprawnością, zróżnicowanie w dostępie do usługi dzieci i dorosłych czy wykluczenie osób powyżej 65. roku życia z możliwości skorzystania ze wsparcia asystenta to niektóre uwagi zgłoszone przez rzecznika praw obywatelskich do rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Rzecznik zwraca też uwagę na konieczność zmiany systemu orzeczniczego i jego ujednolicenia.

Likwidacja pułapki rentowej jest dziś ważniejsza niż kiedyś, bo od zeszłego roku zmieniliśmy system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Wprowadzono świadczenie wspierające, a od tego roku mamy jeszcze nowy dodatek dopełniający do renty socjalnej – mówi Przemysław Żydok, prezes Fundacji Aktywizacja, inicjator i koordynator Partnerstwa Inclu(vi)sion. Według niego zmiany co do zasady są pozytywne, choć komplikują i tak dość chaotyczny system wsparcia osób z niepełnosprawnościami.

Włączających praktyk rekrutacyjnych w kontekście zatrudniania osób z niepełnosprawnościami będzie dotyczyło pierwsze z cyklu spotkań organizowanych przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu. To okazja, by zapoznać się z dobrymi praktykami w tym zakresie sygnatariuszy Karty Różnorodności. Spotkania będą dostępne szerzej, odbywać się bowiem będą w formule hybrydowej. Pierwsze już 29 stycznia.

Ministerstwo rodziny planuje nowelizację przepisów, które określą ważność karty parkingowej na takich samych zasadach, jak orzeczeń o niepełnosprawności. Powstanie zapowiadana od dawna centralna ewidencja posiadaczy kart parkingowych, która ma być instrumentem zapobiegania nieuczciwemu korzystaniu z nich. Nie będzie też trzeba podpisywać wniosku o wydanie karty parkingowej w zespole orzeczniczym.

W opinii rzecznika praw obywatelskich konieczne jest wdrożenie systemowych rozwiązań, dzięki którym pacjenci z różnymi rodzajami niepełnosprawności będą mogli skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadzie równości z innymi. A to wciąż problem, którego doświadczają np. osoby głuche, które muszą same zapewnić tłumacza języka migowego podczas wizyty lekarskiej, czy kobiety poruszające się na wózku, które mają trudność ze znalezieniem dostępnego gabinetu ginekologicznego.

Jednym z realizatorów usługi asystencji dla osób z niepełnosprawnościami finansowanej z budżetu państwa będą mogły być powiaty. Z zaproponowanych przepisów na razie nie wynika, na jakich zasadach mają działać, ani jakie pieniądze otrzymają na realizację zadania. Z drugiej strony, powiat za nierealizowanie usługi asystencji może zostać ukarany finansowo. Asystencję będą też mogły realizować organizacje pozarządowe, ale spełniające ściśle określone warunki.

Od 1 stycznia można już składać wniosek o dodatek dopełniający do renty socjalnej, choć pierwsze wypłaty będą dopiero w maju. Wniosek muszą złożyć osoby, które na dzień 1 stycznia nie mają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji a mają prawo do renty socjalnej i są całkowicie niezdolne do pracy. Dodatek dopełniający wynosi 2520 zł.

Wdrożenie unijnej dyrektywy o minimalnych wynagrodzeniach w UE, której termin implementacji upłynął 15 listopada 2024 roku, uregulowanie pracy platformowej oraz wprowadzenie systemowej asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami - to najpilniejsze wyzwania w polityce społecznej w 2025 roku.

Dodatek dopełniający do renty socjalnej dla niektórych osób z niepełnosprawnościami, nowa grupa uprawniona do świadczenia wspierającego i koniec przedłużonych orzeczeń o niepełnosprawności w marcu – to tylko niektóre ważniejsze zmiany prawne, które czekają osoby z niepełnosprawnościami w 2025 roku. Publikujemy drugą część omówienia zmian w prawie.

Dodatek dopełniający do renty socjalnej dla niektórych osób z niepełnosprawnościami, nowa grupa uprawniona do świadczenia wspierającego i koniec przedłużonych orzeczeń o niepełnosprawności w marcu - to tylko niektóre ważniejsze zmiany w prawie, które czekają osoby z niepełnosprawnościami w 2025 roku. Drugą część zmian opublikowaliśmy 31 grudnia.

Podniesienie wysokości miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, finansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przewiduje podpisana przez prezydenta ustawa z 5 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2025 r., z mocą od dnia 1 lipca 2024 r.

Rozdzielenie rehabilitacji ambulatoryjnej i domowej nastąpi dopiero w styczniu 2026 r. Ale już w 2025 r. możliwość realizacji fizjoterapii domowej w ramach umowy na świadczenia ambulatoryjne będzie stopniowo zmniejszana. Jednocześnie tzw. domówka, niezależnie od tego, czy jest realizowana w ramach umowy na fizjoterapię domową, czy umowy na fizjoterapię ambulatoryjną będzie miała zbliżoną cenę - zapowiada Narodowy Fundusz Zdrowia.

Nieprawidłowe sprawowanie opieki oraz zły nadzór powiatowych centrów pomocy rodzinie, starostów i wojewodów nie zapewniały w pełni przestrzegania praw mieszkańców domów pomocy społecznej – alarmuje Najwyższa Izba Kontroli. Aż w 73 proc. skontrolowanych DPS-ach część procedur naruszała lub stwarzała ryzyko naruszenia praw mieszkańców. W ponad połowie domów stosowano przymus bezpośredni z naruszeniem prawa.

Pracodawcom zatrudniającym osoby z niepełnosprawnościami będzie przysługiwać wyższe dofinansowanie do ich pensji z mocą wsteczną od 1 lipca 2024 r. Pomimo, że rząd w czasie prac w Sejmie wycofał się z niekonsultowanej społecznie zmiany terminu, ostatecznie przegłosował ustawę w pierwotnej formie. Senat poparł ją bez poprawek – zatem wyższe dofinansowanie będzie obowiązywało wstecznie od lipca 2024 roku.

Warsztaty terapii zajęciowej i zakłady aktywności zawodowej jeszcze w tym roku miały otrzymać wyższe dofinansowanie do swojej działalności. Tak się jednak nie stanie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ostatniej chwili zmieniło założenia projektu rozporządzenia i wycofało się z wyższych dopłat za ten rok. Będą one obowiązywały dopiero za rok 2025 i lata następne.

Opracowanie nowych wytycznych dla lekarzy medycyny pracy, które pozwolą im na przyznawanie osobom głuchym z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności orzeczeń o zdolności do pracy, postuluje Stowarzyszenie Polski Instytut Praw Głuchych. Umożliwi to osobom głuchym podejmowanie zatrudnienia w zawodach dla nich niedostępnych z powodu niepełnosprawności słuchu, które z powodzeniem osoby głuche wykonują w innych krajach. Petycja trafiła do resortów pracy i zdrowia. Zdaniem ekspertów jest to postulat do rozpatrzenia i uznania.

Dodatek dopełniający do renty socjalnej, który będzie przysługiwał niektórym osobom od początku przyszłego roku, w praktyce „skonsumuje” świadczenie uzupełniające. Przepisy nie wykluczają co prawda pobierania obu świadczeń, ale ich kwoty i limity są tak skonstruowane, że pomimo uprawnienia do obu świadczeń, ich suma nie będzie wyższa. Prawnicy zwracają uwagę na niejednoznaczne przepisy i coraz bardziej zawiły system wsparcia osób z niepełnosprawnościami.

Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił udział w postępowaniu Trybunału Konstytucyjnego ze skargi konstytucyjnej, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. W stanowisku dla TK RPO przedstawia argumenty na rzecz uznania, że zaskarżony, a już nie obowiązujący, artykuł ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim za jedyną przesłankę uprawniającą do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby inne niż współmałżonek, przy sprawowaniu opieki nad osobą z niepełnosprawnością w związku małżeńskim, uznaje legitymowanie się orzeczeniem z znacznym stopniu niepełnosprawności przez współmałżonka osoby wymagającej opieki.