Pracodawca, który mimo zniszczenia części zakładu utrzymał zatrudnienie, może ubiegać się o zwrot kosztów na zachowanie aktualnych miejsc pracy – przypomina Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. To jedna z form pomocy przewidzianej w tzw. specustawie powodziowej i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów.

Organizacje pozarządowe mogą ubiegać się o środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na pomoc osobom z niepełnosprawnością i ich otoczenia, które mieszkają na terenach, gdzie wprowadzono stan klęski żywiołowej z powodu powodzi. Mogą z nich zorganizować m.in. usługi asystenckie. O środki można się starać z pominięciem procedury konkursowej i przy spełnieniu warunków.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) informuje, że uruchomienie rezerwy celowej dla zespołów wydających orzeczenia o niepełnosprawności odbywa się zgodnie z terminami określonymi w przepisach. Niedawno pisaliśmy o problemie kończących się środków w zespołach orzeczniczych i braku informacji z resortu rodziny o wysokości i terminie przekazania dodatkowych finansów na orzekanie o niepełnosprawności.

Sejm rozpoczął pierwsze czytanie prezydenckiego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Zakłada ona, że z usług asystenta finansowanych z budżetu państwa będą mogły skorzystać osoby dorosłe, zwiększono też pierwotnie zakładaną liczbę godzin usługi asystenta. Nie zmieniło się natomiast to, że asystent nie będzie mógł być obecny podczas leczenia pacjenta z niepełnosprawnością w szpitalu.

Przepisy z sierpnia o dłuższym terminie ważności orzeczeń o niepełnosprawności nie przedłużyły z automatu prawa do świadczeń m.in. z pomocy społecznej powiązanych z niepełnosprawnością, tak jak robiły to przepisy covidowe. Sejm naprędce naprawiał tę lukę, uchwalając 25 września poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji.

Warsztaty terapii zajęciowej, które są obecnie zamknięte z powodu powodzi, mogą ubiegać się o wsparcie w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Pomoc dla nich przewiduje także tzw. ustawa powodziowa, która jest procedowana w Sejmie. Na razie sprzątają i liczą straty, ale też pracownicy warsztatów pomagają swoim beneficjentom i monitorują ich sytuację. Na pomoc mogą też liczyć zakłady aktywności zawodowej, pracodawcy zatrudniający osoby z niepełnosprawnością i przedsiębiorcy z niepełnosprawnością.

W środę, 25 września, Sejm uchwalił nowelizację ustawy, która zakłada przedłużenie ważności orzeczenia o niepełnosprawności bez względu na wiek osoby, która ją ma. Zmiany mają na celu naprawę luki prawnej, przez którą osoby po ukończeniu 16. roku życia straciłyby ważność orzeczeń po 30 września 2024 r. Nowela trafi teraz do Senatu.

Pracodawca będzie mógł w elektronicznym systemie sprawdzić, czy jego pracownik ma ważne orzeczenie o niepełnosprawności i czy może dalej pobierać dofinansowanie do jego zatrudnienia z PFRON. To jedna ze zmian zaplanowana przez resort rodziny w kolejnej, w krótkim czasie, nowelizacji ustawy o rehabilitacji. Natomiast zespoły orzecznicze będą miały trzy miesiące na wydanie orzeczenia, a nie jak dotychczas - miesiąc.

Karty parkingowe dla osób z niepełnosprawnością, których data ważności mija 30 września, przedłużą się z mocy prawa do 31 marca 2025 r. Wszystkie pozostałe karty, których ważność kończy się 1 października i później utracą ważność dokładnie w dniu, który określony jest w karcie. Te osoby muszą ponownie złożyć wniosek o nową kartę. Tymczasem zespołom orzeczniczym brakuje blankietów kart i już wstrzymują ich wydawanie. Jak informuje nas resort rodziny, dodruk blankietów rozpocznie się w październiku.

Zespołom ds. orzekania o niepełnosprawności zaczyna brakować pieniędzy na wydawanie orzeczeń. To może spowodować jeszcze większe zatory w kolejce po nowy dokument. Na razie nie wiadomo, kiedy pieniądze będą, resort rodziny o tym nie informuje. Zgodnie z prawem, zespoły nie mogą zawiesić orzekania, nawet wtedy, gdy nie mają za co tego robić. Pozostaje im trudna droga dochodzenia dotacji na drodze sądowej z budżetu państwa.

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uruchomił program pomocy dla osób z niepełnosprawnością, które ucierpiały w czasie powodzi. O środki mogą ubiegać się samorządy dotknięte skutkami powodzi. Osoba z niepełnosprawnością z terenu takiej jednostki będzie mogła wnioskować o pomoc w swojej gminie.

Obowiązuje już rozporządzenie z 17 września w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie. Rozporządzenie ustala terminy, w jakich mieszkańcy, pracodawcy, przedsiębiorcy oraz inne podmioty z terenów objętych klęską żywiołową mogą skorzystać z pomocy specustawy powodziowej z 2011 r.

Pracodawcy nie mają narzędzi do sprawdzenia, czy ich pracownik ma aktualne orzeczenie o niepełnosprawności, a więc m.in. czy nadal mogą pobierać dofinansowanie do jego pensji z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ustawodawca nie stworzył odpowiednich mechanizmów, które obligowałyby zatrudnionego do złożenia w firmie zaświadczenia, że stara się o nowe orzeczenie i do kiedy ważne jest poprzednie. Z kolei pracodawca nie może żądać od pracownika przedstawienia go, z przepisów nie wynika też, jaki status ma zaświadczenie.

30 września utracą ważność niektóre orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu. Należy złożyć wniosek o nowe orzeczenie do 30 września, aby automatycznie przedłużyło się maksymalnie do 31 marca 2025 r. Zawiłości jest jednak więcej. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wyjaśnia obowiązujące obecnie przepisy w sprawie ważności orzeczeń o niepełnosprawności.

Z centralnej wypożyczalni technologii wspomagających Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) po roku jej działalności nie można wypożyczyć wózka ani skutera, choć znajdują się na oficjalnej liście technologii dostępnych w wypożyczalni. Tyle tylko, że na liście umieszczonej na stronie Funduszu. W elektronicznym systemie obsługi wniosków (SOW), przez który należy wnioskować o wypożyczenie sprzętu, wózków nie ma. 

Każdy dostawca usług komunikacji elektronicznej będzie musiał wyposażyć część biur obsługi klienta w stanowisko przystosowane do obsługi klientów z niepełnosprawnościami. Obowiązek ma wejść w życie 10 listopada 2024 roku. Projektowane przepisy określą, jak powinno wyglądać stanowisko obsługi m.in. osób niewidomych i niesłyszących.

Resort rodziny zapowiada kompleksową reformę zusowskiego systemu orzekania o niezdolności do pracy. Nie zmienią się zasady orzekania, np. definicja niezdolności do pracy czy samodzielnej egzystencji. Zmiany nie wpłyną też na obowiązujące uprawnienia do świadczeń wypłacanych przez ZUS. Natomiast inaczej będzie funkcjonował cały proces orzeczniczy m.in. prawo zagwarantuje, że specjalizacja lekarza orzecznika będzie musiała wiązać się ze schorzeniem, z powodu którego wydawane jest orzeczenie. Obecnie brakuje takiej gwarancji.

Gmina lub powiat, która nawiąże współpracę z podmiotem ekonomii społecznej może otrzymać grant w wysokości do 350 tys. zł na zakup usług społecznych w ramach projektu „Premia społeczna” . Pierwszy nabór już ruszył i potrwa do końca października 2024 r.

Blisko 400 tysięcy osób mogło stracić ważne orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu z końcem września. Na mocy nowych przepisów, w ekspresowym tempie procedowanych przez Sejm, orzeczenia będą ważne pół roku dłużej - jednak pod pewnym warunkiem. Eksperci nie są przekonani, że to rozwiąże problem zatorów w orzecznictwie.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności wzrośnie z obecnych 2400 zł do 2760 zł, a w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z 1350 zł do 1550 zł – przewiduje projekt Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nowe przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od 1 lipca 2024 roku.