Prawdopodobnie ponad 600 tys. osób nie będzie mogło w tym roku skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej w rozliczeniu podatkowym za rok 2022. Wszystko za sprawą obowiązującej od 2023 r. wyższej kwoty wolnej od podatku. Przypomnijmy, że ulga pozwala pacjentom z niepełnosprawnością odliczać m.in. wydatki na leki, zabiegi rehabilitacyjne, czy przewóz odpłatną karetką.

Zwiększenie dotacji na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) o dodatkowe ponad 400 mln zł rocznie i podniesienie wysokości dofinansowania dla pracodawców wypłacanego z PFRON, przewiduje ustawa, którą w czwartek bez poprawek przyjął Senat. Wzrosnąć ma także dofinansowanie niepełnosprawnych, którzy zaliczani są do znacznego stopnia niepełnosprawności z 1950 zł do 2400 zł.

W Senacie od dłuższego czasu trwają prace nad przepisami ustawy, które pozwolą pracować osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne. Resort rodziny i polityki społecznej niezmiennie argumentuje, że do tego konieczna jest reforma orzecznictwa o niepełnosprawności, a opiekunowie wciąż pozostają w klinczu.

Już nie osoba chora psychicznie, ale osoba z zaburzeniami psychotycznymi i nie upośledzona umysłowo, ale z niepełnosprawnością intelektualną. To zmiany terminologii, którą proponuje Ministerstwo Zdrowia w projekcie nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, które mają chronić przed stygmatyzacją. Zainteresowani chwalą eliminowanie przestarzałych, niejasnych i pejoratywnych określeń.

Osoby z niepełnosprawnościami, m.in. które mają wysokie kwalifikacje i znają języki obce, skarżą się na niemożność znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. Dostają bowiem oferty pracy głównie w ochronie lub firmach sprzątających. Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk prosi o zajęcie stanowiska w tej sprawie przez minister rodziny i polityki społecznej Marleny Maląg.

Dostępność sądów nie oznacza jedynie usunięcia z nich barier architektonicznych, chodzi też o zmianę nawyków wynikających z ludzkiej świadomości. Dlatego poprzez szkolenia będziemy podnosić kompetencje pracowników wymiaru sprawiedliwości, a 35 sądów - z największymi potrzebami - otrzyma wsparcie m.in. w zakresie sprzętu czy remontów. Opracowany zostanie także Model Dostępnego Sądu.

Z ulgi w opłacie za wydanie paszportu mogą skorzystać wybrane grupy, ale nie w równym stopniu. Od początku tego roku uprawnienie to otrzymali także członkowie rodzin wielodzietnych z ważną Kartą Dużej Rodziny. Nie ma w tej grupie rodziców dzieci z niepełnosprawnością, choć Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa rozszerzenie uprawnień do ulgi także dla nich.

System dofinansowań do pensji pracowników z niepełnosprawnością z budżetu PFRON funkcjonuje od lat 90. Jednak pod wpływem zmian gospodarczych, demograficznych i na rynku pracy wzbudza coraz więcej pytań o to, czy to na pewno właściwy kierunek aktywizacji tej grupy społecznej. Eksperci nie mają wątpliwości, że zmiany wymaga cały system wsparcia osób z niepełnosprawnością, w tym także metody wsparcia na rynku pracy.

Zaledwie 28 jednostek samorządu terytorialnego złożyło dotąd wnioski do PFRON w ramach modułu II programu „Pomoc obywatelom Ukrainy z niepełnosprawnością”. Został on w październiku przedłużony i wciąż samorządy w trybie ciągłym mogą starać się o finansowanie swoich działań w tym zakresie. Najbardziej jednak aktywne są organizacje pozarządowe, bo aż 81 z nich wnioskowało do Funduszu o środki z programu.

Drugi kwartał 2022 roku w Polsce zakończył się z prawie 150 tys. nieobsadzonych miejsc pracy – wynika z danych GUS. Problem z deficytem pracowników może być jednym z kluczowych wyzwań pracodawców również w kolejnych latach. Warto więc rozważyć otwarcie organizacji na wykorzystanie kompetencji i potencjału osób z niepełnosprawnościami, z których aż 2,3 mln pozostawało biernymi zawodowo w II kwartale br.

Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, ratyfikowana przez Polskę 10 lat temu, jest podstawą do budowania polityki społecznej wobec tej grupy, jednak eksperci mają wątpliwości, czy organizacje działające na rzecz szeroko pojętych praw człowieka, widzą w tym nurcie osoby z niepełnosprawnościami i ich potrzeby. Z drugiej strony, same organizacje działające w Polsce dla osób z niepełnosprawnościami, nie zawsze jednakowo interpretują zapisy dokumentu.

Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, jest legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez współmałżonka albo rodziców - orzekł w uchwale 14 listopada Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiorga sędziów.

Osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatrudnione do pilnowania mienia, obowiązują normy ogólne czasu pracy wynikające z Kodeksu pracy, takie same jak pracowników pełnosprawnych. Nie obowiązuje ich także zakaz zatrudniania w porze nocnej i godzinach nadliczbowych – alarmuje autor interpelacji poselskiej. Według rządu to regulacje przyjęte z inicjatywy samych osób niepełnosprawnych.

Dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami ma być przynajmniej jedno pomieszczenie dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia na terenie każdego garnizonu policji i co najmniej pięć policyjnych izb dziecka w kraju. Tak zakłada projekt rozporządzenia MSWiA. Koszt tego przedsięwzięcia oszacowano na 4 mln zł.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka ogłasza start nowego projektu „Równe prawa osób z niepełnosprawnościami”, który przewiduje dyżury poradnictwa prawnego w różnych częściach kraju oraz angażowanie się w precedensowe postępowania sądowe. Porady mają być dostępne na terenie całej Polski.

Rodziny pacjentów niekiedy próbują wpływać na lekarzy, żeby wpisywali w zaświadczeniu nieprawdę, zwłaszcza kiedy chodzi o orzeczenie I stopnia niepełnosprawności, aby otrzymać tzw. 500 plus dla seniorów. Lekarz nie może wystawić zaświadczenia potwierdzającego nieprawdziwe informacje - grozi mu za to kara pozbawienia wolności. Ukarany może być jednak także pacjent, który wprowadza w błąd lekarza, próbując wyłudzić świadczenie.

Rząd chce wprowadzić przepisy, które zlikwidują instytucję ubezwłasnowolnienia. Zamiast tego ma pojawić się model wspieranego podejmowania decyzji. Rzecznik Praw Obywatelskich opowiada się za likwidacją ubezwłasnowolnienia. Apeluje jednak, by w prace zespołu włączyć osoby z niepełnosprawnościami lub działające na ich rzecz.

W Polsce funkcjonuje aż sześć systemów orzekania o niepełnosprawności, ale pierwsze zmiany w systemie orzecznictwa weszłyby w życie dopiero 1 stycznia 2024 r., przy założeniu sprawnego procesu konsultacji i legislacyjnego projektu – poinformował wiceminister rodziny Paweł Wdówik. Będą wiązały się z określeniem stopnia niesamodzielności danej osoby.

Aplikacja mobilna Alarm112 jest niedostępna dla osób głuchych i słabosłyszących – wynika ze skarg kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich. Ich autorzy wskazują na szereg ograniczeń i niedoskonałości taj aplikacji i postulują wprowadzenie zmian w zakresie dostępności dla osób z niepełnosprawnością słuchu. To ważne dla zapewnienia im ochrony i bezpieczeństwa w sytuacjach zagrożenia – wskazuje RPO w wystąpieniu skierowanym do MSWiA.

W Polsce brakuje jednego rejestru danych o osobach z niepełnosprawnością. Informacje rozproszone są w różnych systemach i instytucjach. A to już stanowi sporą barierę m.in. we wdrażaniu usług i odpowiedniego do zapotrzebowania wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Gminy zbierają więc dane samodzielnie, do tego różnymi metodami.