Osoby z niepełnosprawnościami, m.in. które mają wysokie kwalifikacje i znają języki obce, skarżą się na niemożność znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. Dostają bowiem oferty pracy głównie w ochronie lub firmach sprzątających. Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk prosi o zajęcie stanowiska w tej sprawie przez minister rodziny i polityki społecznej Marleny Maląg.

Dostępność sądów nie oznacza jedynie usunięcia z nich barier architektonicznych, chodzi też o zmianę nawyków wynikających z ludzkiej świadomości. Dlatego poprzez szkolenia będziemy podnosić kompetencje pracowników wymiaru sprawiedliwości, a 35 sądów - z największymi potrzebami - otrzyma wsparcie m.in. w zakresie sprzętu czy remontów. Opracowany zostanie także Model Dostępnego Sądu.

Z ulgi w opłacie za wydanie paszportu mogą skorzystać wybrane grupy, ale nie w równym stopniu. Od początku tego roku uprawnienie to otrzymali także członkowie rodzin wielodzietnych z ważną Kartą Dużej Rodziny. Nie ma w tej grupie rodziców dzieci z niepełnosprawnością, choć Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa rozszerzenie uprawnień do ulgi także dla nich.

System dofinansowań do pensji pracowników z niepełnosprawnością z budżetu PFRON funkcjonuje od lat 90. Jednak pod wpływem zmian gospodarczych, demograficznych i na rynku pracy wzbudza coraz więcej pytań o to, czy to na pewno właściwy kierunek aktywizacji tej grupy społecznej. Eksperci nie mają wątpliwości, że zmiany wymaga cały system wsparcia osób z niepełnosprawnością, w tym także metody wsparcia na rynku pracy.

Zaledwie 28 jednostek samorządu terytorialnego złożyło dotąd wnioski do PFRON w ramach modułu II programu „Pomoc obywatelom Ukrainy z niepełnosprawnością”. Został on w październiku przedłużony i wciąż samorządy w trybie ciągłym mogą starać się o finansowanie swoich działań w tym zakresie. Najbardziej jednak aktywne są organizacje pozarządowe, bo aż 81 z nich wnioskowało do Funduszu o środki z programu.

Drugi kwartał 2022 roku w Polsce zakończył się z prawie 150 tys. nieobsadzonych miejsc pracy – wynika z danych GUS. Problem z deficytem pracowników może być jednym z kluczowych wyzwań pracodawców również w kolejnych latach. Warto więc rozważyć otwarcie organizacji na wykorzystanie kompetencji i potencjału osób z niepełnosprawnościami, z których aż 2,3 mln pozostawało biernymi zawodowo w II kwartale br.

Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, ratyfikowana przez Polskę 10 lat temu, jest podstawą do budowania polityki społecznej wobec tej grupy, jednak eksperci mają wątpliwości, czy organizacje działające na rzecz szeroko pojętych praw człowieka, widzą w tym nurcie osoby z niepełnosprawnościami i ich potrzeby. Z drugiej strony, same organizacje działające w Polsce dla osób z niepełnosprawnościami, nie zawsze jednakowo interpretują zapisy dokumentu.

Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, jest legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez współmałżonka albo rodziców - orzekł w uchwale 14 listopada Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiorga sędziów.

Osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatrudnione do pilnowania mienia, obowiązują normy ogólne czasu pracy wynikające z Kodeksu pracy, takie same jak pracowników pełnosprawnych. Nie obowiązuje ich także zakaz zatrudniania w porze nocnej i godzinach nadliczbowych – alarmuje autor interpelacji poselskiej. Według rządu to regulacje przyjęte z inicjatywy samych osób niepełnosprawnych.

Dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami ma być przynajmniej jedno pomieszczenie dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia na terenie każdego garnizonu policji i co najmniej pięć policyjnych izb dziecka w kraju. Tak zakłada projekt rozporządzenia MSWiA. Koszt tego przedsięwzięcia oszacowano na 4 mln zł.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka ogłasza start nowego projektu „Równe prawa osób z niepełnosprawnościami”, który przewiduje dyżury poradnictwa prawnego w różnych częściach kraju oraz angażowanie się w precedensowe postępowania sądowe. Porady mają być dostępne na terenie całej Polski.

Rodziny pacjentów niekiedy próbują wpływać na lekarzy, żeby wpisywali w zaświadczeniu nieprawdę, zwłaszcza kiedy chodzi o orzeczenie I stopnia niepełnosprawności, aby otrzymać tzw. 500 plus dla seniorów. Lekarz nie może wystawić zaświadczenia potwierdzającego nieprawdziwe informacje - grozi mu za to kara pozbawienia wolności. Ukarany może być jednak także pacjent, który wprowadza w błąd lekarza, próbując wyłudzić świadczenie.

Rząd chce wprowadzić przepisy, które zlikwidują instytucję ubezwłasnowolnienia. Zamiast tego ma pojawić się model wspieranego podejmowania decyzji. Rzecznik Praw Obywatelskich opowiada się za likwidacją ubezwłasnowolnienia. Apeluje jednak, by w prace zespołu włączyć osoby z niepełnosprawnościami lub działające na ich rzecz.

W Polsce funkcjonuje aż sześć systemów orzekania o niepełnosprawności, ale pierwsze zmiany w systemie orzecznictwa weszłyby w życie dopiero 1 stycznia 2024 r., przy założeniu sprawnego procesu konsultacji i legislacyjnego projektu – poinformował wiceminister rodziny Paweł Wdówik. Będą wiązały się z określeniem stopnia niesamodzielności danej osoby.

Aplikacja mobilna Alarm112 jest niedostępna dla osób głuchych i słabosłyszących – wynika ze skarg kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich. Ich autorzy wskazują na szereg ograniczeń i niedoskonałości taj aplikacji i postulują wprowadzenie zmian w zakresie dostępności dla osób z niepełnosprawnością słuchu. To ważne dla zapewnienia im ochrony i bezpieczeństwa w sytuacjach zagrożenia – wskazuje RPO w wystąpieniu skierowanym do MSWiA.

W Polsce brakuje jednego rejestru danych o osobach z niepełnosprawnością. Informacje rozproszone są w różnych systemach i instytucjach. A to już stanowi sporą barierę m.in. we wdrażaniu usług i odpowiedniego do zapotrzebowania wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Gminy zbierają więc dane samodzielnie, do tego różnymi metodami.

Wciąż nie przetłumaczono na język polski rekomendacji Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami wobec naszego kraju z września 2018 r. Zostały one wydane po pierwszym przeglądzie przez Komitet stopnia wdrożenia przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a zdaniem RPO brak tłumaczenia utrudnia aktywny udział tych osób w monitorowaniu wdrażania Konwencji.

Część pracowników niepełnosprawnych – osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności po wypełnieniu warunku przepracowania roku po zaliczeniu do któregoś z tych stopni niepełnosprawności - ma prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Jest on w pełni płatny na takich samych zasadach, jak „zwykły” (kodeksowy) urlop wypoczynkowy, a w razie niewykorzystania go do końca zatrudnienia, przysługuje za niego ekwiwalent pieniężny.

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przygotuje listę schorzeń, m.in. genetycznych i rzadkich, aby wyeliminować problem czasowego orzekania w powiatowych i miejskich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności osób z tymi chorobami. Możliwe, że lista zostanie wpisana do rozporządzenia, bo dotychczasowe wytyczne dla lekarzy orzeczników nie poprawiły sytuacji osób z niepełnosprawnościami.

Dr Krzysztof Kurowski, prawnik i przewodniczący Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami, został tegorocznym laureatem Nagrody RPO im. dra Macieja Lisa. Nagroda przyznawana jest za szczególne dokonania na rzecz obrony praw i interesów osób z niepełnosprawnościami. Laureat łączy w tym zakresie pracę naukową z monitorowaniem sytuacji i z zabiegami o likwidację barier.