Przejście od rozproszonych, częściowo papierowych i niejednolitych rozwiązań do spójnych procesów cyfrowych, w których komunikacja, dostęp do akt, wymiana danych oraz wykonywanie czynności w toku postępowania mogą odbywać się w bezpiecznych systemach teleinformatycznych - to cele proponowanych przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego zmian w procedurze. Jednak autorzy projektu zaznaczają, że technologia ma zwiększać elastyczność postępowania, ale nie kosztem autonomii stron oraz uprawnień i obowiązków sądu.

Obecnie nie ma danych, które potwierdziłyby informację, że były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro wyjechał poza strefę Schengen - przekazała w niedzielę Prokuratura Krajowa. Podkreśliła, że wszystkie pojawiające się w tym zakresie informacje na bieżąco są weryfikowane. W niedzielę Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, poinformował, że jeżeli Zbigniew Ziobro faktycznie przebywa w Stanach Zjednoczonych, to w poniedziałek wystąpimy o jego ekstradycję.

Tylko w ciągu jednego miesiąca, w kwietniu tego roku, Izba Karna Sądu Najwyższego musiała kilka razy zmienić wyroki nakładające karę grzywny dla sprawców przestępstw. Kara ta była albo zbyt wysoka, ponad „widełki” ustawy, albo zbyt niska. Górna granica możliwa do wymierzenia na mocy wyroku nakazowego kary łącznej grzywny może wynosić maksymalnie 200 stawek dziennych. Prokurator generalny zauważył te błędy i złożył kasacje – raz na korzyść, innym razem - na niekorzyść skazanych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, a konkretnie sędzia Przemysław Feliga, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem dotyczącym zawieszenia przez sądy drugiej instancji postępowań o zapłatę wszczętych przez konsumentów/frankowiczów, w trakcie których ogłoszono upadłość banku. Chodzi oczywiście o Getin Noble Bank. Prawnicy podkreślają, że rozstrzygnięcie będzie istotne z punktu widzenia ochrony praw konsumentów, ale może powodować kolejne problemy – z wykonalnością takich orzeczeń.

Sędziowie Anna Korwin-Piotrowska, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz i Maciej Taborowski wystosowali pisma do Bogdana Święczkowskiego, prezesa Trybunału Konstytucyjnego, w których, powołując się na zabezpieczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, domagają się niezwłocznego dopuszczenia ich do orzekania w TK. Chodzi o czwórkę sędziów wybranych przez Sejm 13 marca br., których prezydent nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego, w efekcie ślubowali w obecności notariusza w Sejmie.

Na stronach RCL pojawiła się już trzecia wersja projektu, który ma m.in. utemperować sędziowskie delegacje. Poprzednia zakładała, że odwołanie sędziego z delegacji do innego sądu będzie mogło nastąpić wyłącznie w przypadku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej albo rezygnacji samego sędziego. MS sprawę przeanalizowało i w najnowszym projekcie proponuje inne przesłanki, w tym m.in. „ujawnienia się negatywnego wpływu delegowania sędziego na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe, nieprzewidzianego w ramach oceny wpływu delegowania na pracę tego sądu".

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał zabezpieczenie nakazujące Polsce zapewnienie, by jej właściwe władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm 13 marca 2026 roku. Chodzi o sędzię Annę Korwin-Piotrowską oraz prof. Marcina Dziurdę, Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie w obecności notariusza, ponieważ nie zostali zaproszeni przez prezydenta do Pałacu Prezydenckiego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2025 r., którą wniósł prokurator. Obrońca był ten sam co na etapie sądu niższej instancji. Po oddaleniu kasacji wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrotu poniesionych kosztów ustanowienia i udziału obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Dołączył stosowną umowę oraz potwierdzenia zapłaty na łączną kwotę 6150 zł, a SN uznał, że wniosek jest zasadny. Zasądził przy tym całą wnioskowaną stawkę, ponad pięć razy wyższą niż minimalna.

W ośrodkach odosobnienia w Gostyninie i Czersku, w których zgodnie z powołującą je ustawą miało przebywać do 10 osób, jest obecnie 120 pensjonariuszy. Nie skazanych, bo to prewencyjna izolacja na podstawie postanowień sądów cywilnych osób, które odbyły już kary. Debata, że trzeba coś z tym zrobić, trwa już ponad 13 lat, a ponad dwa lata minęły od deklaracji obecnego rządu, że choć trochę dostosuje ten twór do zasad praworządności. W dwóch ministerstwach – sprawiedliwości i zdrowia – trwają podobno prace, ale konkretnych propozycji wciąż nie ma.

Od kilku tygodni w sądach w całym kraju występują problemy z dostępem do Krajowego Rejestru Sądowego. System, nawet jeśli działa, to działa bardzo wolno, często nie można w nim dokonywać żadnych czynności, bo pojawia się informacja o błędzie. Część prezesów zgodziła się nawet, by w związku z tą sytuacją referendarze pracowali w trybie zdalnym, ale nie we wszystkich sądach – bo jak mówią rozmówcy Prawo.pl – w części brakuje laptopów. Referendarze już mówią o wydłużeniu rozpoznawania spraw. Przeciążenie systemu dostrzegają też pełnomocnicy.

Obecna konstytucja nie wymaga zasadniczych zmian. Przydałyby się korekty mające zapobiegać blokadom wynikającym z tej stałej dążności: albo my ich, albo oni nas. Gdybyśmy wyzbyli się tej skłonności, to obecna konstytucja zupełnie wystarczy – twierdzi prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego, powołany właśnie przez prezydenta do Rady Nowej Konstytucji. I wyraża nadzieję, że debata na ten temat choć trochę wyjdzie poza dyskusje w „swoich bańkach”.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” apeluje o pilne uregulowanie przepisów o delegacjach, tak by wszystkie te decyzje podlegały sądowej kontroli oraz były dokonywane w oparciu o merytoryczne kryteria i rzetelną analizę faktycznego obciążenia konkretnych sądów. Do tego czasu za bezwzględnie konieczne uznaje każdorazowe, wyczerpujące uzasadnienie zwłaszcza decyzji o odmowie udzielenia i przedłużenia delegacji oraz o jej odwołaniu.

Kolejna wersja projekt ustawy wdrażającego unijną dyrektywę anty-SLAPP w ocenie organizacji pozarządowych stanowi krok w dobrym kierunku, ale nie rozwiąże problemów z zastraszaniem i nękaniem dziennikarzy, aktywistów oraz innych obywateli uciążliwymi powództwami sądowymi. Projekt ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi, czyli tzw. ustawy anty-SLAPP, został przyjęty przez rząd, jest już w Sejmie.

Obowiązująca Konstytucja za rok skończy 30 lat i coraz głośniej mówi się, że przez ten czas nieco się zdezaktualizowała. Jedni wskazują, że jest zbyt ogólna i daje zbyt wiele możliwości do interpretacji, inni – że wręcz przeciwnie, ale potrzebne są pewne zmiany. Wśród nich wymieniany jest m.in. model prezydentury. Swoje postulaty mają także m.in. prokuratorzy – Konstytucja miałaby gwarantować ochronę ich niezależności.

Krajowa Rada Sądownictwa poinformowała o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących tzw. testu niezawisłości sędziego, który został wprowadzony w drodze nowelizacji ustawy w 2022 r. W tym roku zapadły już wyroki i postanowienia dotyczące niezgodności tej procedury z obowiązującym prawem i ustawą zasadniczą. KRS chce, by TK orzekł niekonstytucyjność przepisów także w odniesieniu do pozostałych sędziów.

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę, która przewidywała możliwość rozwiązania małżeństwa przed urzędnikiem stanu cywilnego, bez udziału sądu. Decyzja ta, jak podkreślił, nie wynikała ze sprzeciwu wobec usprawniania procedur, lecz z przekonania, że są sprawy, których nie wolno sprowadzać do czysto administracyjnej formalności. - Małżeństwo nie jest zwykłym wpisem w rejestrze. To jeden z fundamentów życia społecznego: rodziny, wychowania dzieci i trwania wspólnoty narodowej – podkreślił prezydent.

Chociaż w polityce dominuje rozwiązywanie bieżących problemów i obowiązuje perspektywa najwyżej do końca kadencji, to już Konstytucja 3 Maja nawoływała w preambule do uwzględniania interesów przyszłych pokoleń. Idea ta wraca w europejskiej, a ostatnio także w krajowej debacie jako obowiązek uwzględniania w tworzeniu prawa długoterminowych interesów i potrzeb przyszłych pokoleń. Na forum UE powstaje właśnie specjalna strategia, a w Polsce realizowany jest projekt badawczy o odpowiedzialności obecnego pokolenia za rozwiązania rzutujące na sytuację przyszłych pokoleń.

Źle oceniam zawetowanie przez prezydenta zmian procedurze karnej , które miały wprowadzić szereg ważnych dla obywateli gwarancji – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. I ubolewa, że tylko kibice piłkarscy w sposób zorganizowany zaprotestowali przeciwko temu. Informuje też o gotowych wielu innych projektach mających poprawiać prawo karne i martwi się, że także one mogą paść ofiarami wojny politycznej.

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego, która ma spowodować, że pozwy wnoszone przez firmy skupujące w drodze cesji roszczenia dotyczące sankcji kredytu darmowego (SKD), nie będą trafiać jedynie do sądów w dużych ośrodkach - np. w Poznaniu czy w Warszawie. Proponuje doprecyzowanie, że przelew wierzytelności w danej sprawie, nie wpływa na właściwość sądu. Ma się to odnosić także do polisolokat.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego, nie stawi się na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, dotyczącej aktualnej sytuacji w Trybunale, które organizuje we wtorek, 28 kwietnia, jej szef Paweł Śliz. Uzasadnia to niezależnością TK oraz wpłynięciem prezydenckiego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w sprawie ślubowania sędziów TK w Sejmie. W spotkaniu mają uczestniczyć minister sprawiedliwości Waldemar Żurek oraz sędziowie TK, a chodzi m.in. o niedopuszczenie do orzekania czwórki nowo powołanych sędziów Trybunału: prof. Krystiana Markiewicza, prof. Marcina Dziurdy, prof. Macieja Taborowskiego oraz sędzi Anny Korwin‑Piotrowskiej.