18 września upływa kadencja sędziego Justyna Piskorskiego, który w uchwale Sejmu z marca 2024 r. został wskazany wprost jako następca sędziego dublera, „nie-sędziego” Trybunału Konstytucyjnego, którego orzeczenia są dotknięte wadą prawną. To z kolei oznacza, że w TK zostanie już tylko jeden tzw. sędzia dubler, choć część konstytucjonalistów ma wątpliwości, czy takim następcą dublera nie jest też ósmy nowy sędzia TK – Maciej Berek, wybrany na miejsce Piskorskiego. Zmieni się też, przynajmniej teoretycznie, układ sił w Trybunale, pod warunkiem jednak, że wszyscy nowi sędziowie zostaną dopuszczeni do orzekania.

Pełniący obowiązki rektor-komendant Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (AWS) Sławomir Cudak zdecydował o dyscyplinarnym zwolnieniu czworga pracowników uczelni, w tym byłego rektora, dr. Michała Sopińskiego ze względu na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Siłowe rozwiązania związane wokół Trybunału Konstytucyjnego nie rozwiążą kryzysu, choć mogą zadowolić część wyborców koalicji rządzącej. Strony nie powinny jednak tracić z pola widzenia tego co najważniejsze, czyli obywateli, którzy już dawno stali się ofiarami batalii o TK. Istotnym problem jest również to, że rząd nadal nie publikuje wyroków Trybunału i to bez podstawy prawnej, bo taką nie może być w tym przypadku uchwała Sejmu – mówi Prawo.pl  dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji.

Sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego nie uzdrowi niedawny wybór dra Macieja Berka na nowego sędziego TK, ponieważ sam ten wybór budzi poważne wątpliwości - mówi dr hab. Andrzej Olaś, prof. UJ w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji, adwokat i niezależny arbiter. I dodaje, że chodzi nie tylko o kwestie związane ze spełnieniem przez sędziego wymogów formalnych, bo większy niepokój budzi to, czy Sejm, podczas procedury wyboru, je należycie zweryfikował.

Jedne wydziały ksiąg wieczystych obciążone bardziej niż inne? Ministerstwo Sprawiedliwości chce to zmienić i wprowadzić rozwiązania umożliwiające referendarzom w całym kraju wspieranie bardziej obciążonych wpisami kolegów – ustaliło Prawo.pl. Odmiejscowienie wpisów do ksiąg wieczystych ma być kolejnym etapem po ich dalszej cyfryzacji. Referendarze z innych sądów mieliby możliwość dokonywania takich wpisów po oddelegowaniu, ale bez konieczności fizycznej obecności w siedzibie nadmiernie obciążonego sądu. Innymi słowy, pracowaliby tam, gdzie do tej pory, ale mieliby dostęp do systemów.

Siedmioro nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego ponownie domaga się zwołania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK w sprawie budżetu Trybunału na przyszły rok. Chcą, by uczestniczyli w nim wszyscy sędziowie wybrani przez obecny Sejm, a więc także czwórka, która ślubowała w Sejmie w obecności notariusza i nie jest dopuszczana do orzekania. Wskazują również, że działania Bogdana Święczkowskiego, prezesa TK, mogą doprowadzić do tego, że Trybunał zostanie w 2027 r. pozbawiony możliwości działania.

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego nie napawa obecnie optymizmem. W idealnym świecie prezydent odebrałby ślubowanie od wszystkich nowych sędziów, a ci rozpoczęliby orzekanie. Tyle że gdy w grę wchodzi polityka, świat przestaje być idealny. Mamy obecnie czterech sędziów, którzy nie są dopuszczani do orzekania; wybrany został kolejny, dr Maciej Berek, i nie ma żadnej pewności, jak w jego sprawie zachowa się Karol Nawrocki. Jeżeli dojdzie do kolejnego ślubowania w Sejmie skończy się to ponownie sporem o dopuszczenie do orzekania, a w przyszłości może się wiązać z kwestionowaniem składów sędziowskich – mówi Prawo.pl dr hab. Joanna Juchniewicz, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Trybunał Konstytucyjny spełnił ogromną rolę w budowaniu fundamentów państwa prawa. Jednak obecna sytuacja jest kryzysowa - koalicja rządząca nie naprawa błędów poprzedniej, a Trybunał dokonał "dramatycznego odwrotu" od dotychczasowej linii orzeczniczej. Ślubowanie sędziego TK obrosło doktryną, a zdaniem wielu prawników tego ślubowania mogłoby w ogóle nie być. Wymaga to zmiany, podobnie jak zasady wejścia w życie orzeczeń TK czy ustalanie składów orzeczniczych - m.in. takie wnioski płyną z dyskusji podsumowującej 40-lecie TK.

Jeśli nasza propozycja budzi wątpliwości interpretacyjne – na przykład dotyczące tego, czy sądy będą właściwie stosować nowe przepisy i czy funkcja kuratora będzie powierzana w pierwszej kolejności osobom najbliższym – deklarujemy pełną otwartość do zmiany – mówi w rozmowie z Prawo.pl Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości. I zapewnia, że resort chce, by w tym zakresie obowiązywały zasady zbliżone do tych, które dziś wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i, które wprost wskazują, kto powinien mieć pierwszeństwo przy ustanawianiu opiekuna prawnego.

Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego nie zaczął się wczoraj i nie zostanie rozwiązany przez zastąpienie jednych politycznych wpływów innymi – pisze prezydent Karol Nawrocki w liście z okazji 40-lecia TK. Dodaje, że odpowiedzialność za autorytet tej instytucji ponoszą wszyscy, którzy przez lata uczestniczyli w podporządkowywaniu jej logice bieżącego sporu politycznego, niezależnie od tego, z której jego strony pochodzili. Ocenia też, że ślubowanie nowych sędziów TK w Sejmie było „jaskrawym naruszeniem porządku prawnego”.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oczekuje, że prezydent Karol Nawrocki niezwłocznie przyjmie ślubowanie od ósmego nowego sędziego TK Macieja Berka. Kancelaria Sejmu w liście skierowanym do niego wskazuje, że kwestionowanie prawidłowości wyboru przez Sejm sędziego TK „nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach”. W ubiegłym tygodniu Kancelaria Prezydenta RP wysłała pismo do Kancelarii Sejmu z pytaniami dotyczącymi okoliczności formalnego procedowania kandydatury ósmego sędziego TK. Chodzi m.in. o weryfikację jego stażu pracy jako radcy prawnego.

Pojawiające się w ostatnim czasie publikacje i problemy wokół wykładni normy art. 109 prawa restrukturyzacyjnego są zależne od określonego punktu widzenia i najczęściej są pochodną interesów poszczególnych podmiotów, osób czy organów. Jest to zrozumiałe, że interesy poszczególnych uczestników nie zawsze są zbieżne, często inaczej postrzegają oni funkcje i cele postępowania restrukturyzacyjnego – pisze dr Piotr Stanisławiszyn z Uniwersytetu Opolskiego.

Naszym celem jest usprawnienie sędziowskich postępowań dyscyplinarnych i uwolnienie ich od ryzyka wpływu czynników politycznych. Dlatego proponujemy nie tylko zmianę modelu w zakresie sądów dyscyplinarnych, ale też w wyborze m.in. rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Tu decydujący głos będzie miał samorząd sędziowski, a wejście samej ustawy w życie spowoduje przerwanie kadencji dotychczasowych rzeczników - mówi Dominik Czeszkiewicz, dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że 9 września 2026 r. minister Waldemar Żurek, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję z 28 maja 2026 r. o odwołaniu dr. Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Decyzja jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie ani kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

10 września 2026 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego dotyczące dopuszczalności przenoszenia sędziego Sądu Najwyższego między izbami za jego zgodą oraz kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej do oceny prawidłowości procedury powoływania sędziów przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd odwoławczy nie miał pewności, czy przywłaszczone rzeczy należą do sprawcy, czy też do kogoś innego. Nakazał w tej sytuacji przeprowadzić dowody od nowa. W ocenie Sądu Najwyższego było to błędem. Sąd II instancji był uprawniony, jak i zobowiązany, do tego, by czynności dowodowe autonomicznie przeprowadzić. Aktualnie obowiązujące regulacje postępowania odwoławczego wskazują na duże możliwości zmiany wyroku sądu I instancji.

Nie ma pewności, czy poważne zarzuty w sprawie afery Zondakrypto, mające obciążać polityków rządzących Polską w latach 2015-2023, pochodzą od świadków koronnych, ale prawdą jest, że prokuratura ma wciąż dość dużą swobodę w korzystaniu z mechanizmu stworzonego właśnie przez tych polityków. Nie można jednak stawiać zarzutu, że obecna władza zaciera z tego powodu ręce, bo ona próbowała to zmienić, ale uchwaloną w lutym ustawę zawetował prezydent.

Mimo wątpliwości środowiska prawniczego dotyczących kandydatury Macieja Berka na ósmego sędziego Trybunału Konstytucyjnego, jego wybór daje „nowym” teoretyczną przewagę. W praktyce bowiem czworo z nich, a z Berkiem - pięcioro, musiałoby zostać dopuszczonych do orzekania i do udziału w Zgromadzeniu Ogólnym. Powstaje pytanie czy cel osiągnięty zostanie siłowo, czy może działać będą dwa Trybunały? Konstytucjonaliści widzą szansę w "resecie" i przypominają, że spór wokół TK może skończyć się kwestionowaniem także nowych składów i ich orzeczeń.

Kancelaria Prezydenta RP wysłała pismo do Kancelarii Sejmu w sprawie wyjaśnienia okoliczności formalnego procedowania kandydatury Macieja Berka na stanowisko sędziego TK – poinformował o tym szef KPRP Zbigniew Bogucki, oceniając, że są „gigantyczne wątpliwości” co do tego, czy Berek ma 10-letni staż pracy jako radca prawny.

W sprawach dotyczących robót budowlanych Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje wprowadzenie wyłącznej właściwości miejscowej sądu według miejsca położenia nieruchomości, na której roboty budowlane były, są lub mają być wykonywane, zamiast miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego. Ma to odciążyć sądy w dużych miastach, szczególnie warszawskie, ale dodatkowym skutkiem będzie też lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla małych firm i podwykonawców koncernów mających siedziby w stolicy.