Pacjenci przed podjęciem terapii onkologicznej nie zawsze są informowani o tym, że w konsekwencji mogą mieć problemy z płodnością. Obecnie nie mają możliwości w ramach publicznego systemu zabezpieczenia swoich gamet na przyszłość, gdy będą chcieli zostać rodzicami. Ma się to zmienić z wejściem w życie programu finasowania z budżetu państwa procedury in vitro.
Od 1 czerwca ma działać program finansowania in vitro. Jak powiedziała ministra zdrowia Izabela Leszczyna, to "program dla wszystkich, którzy borykają się z niepłodnością". - Mamy w nim nowy komponent - onkopłodność. Dla wszystkich osób, które muszą poddać się terapii onkologicznej, często wyniszczającej dla organizmu: mrożenie gamet - zaznaczyła.
Czytaj także na Prawo.pl: Za młoda na in vitro? Refundowana procedura nie dla każdego
Dorota Korycińska, prezes Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej (OFO), podkreśla, że osoba, która otrzymuje diagnozę nowotworu, skupia się na leczeniu i przeżyciu, bo rak niepotrzebnie powszechnie jest ciągle uznawany za chorobę o wysokim ryzyku utraty życia. - Taka osoba może nie mieć świadomości, że w konsekwencji leczenia może mieć problemy z płodnością. Nie informują o tym często także lekarze - zaznacza.
Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Rady Lekarskiej, rezydent onkologii zaznacza, że swoich pacjentów, chorujących na raka jądra, informował o możliwości utraty płodności. - Jeśli nie stać ich było na jej zachowanie przez mrożenie gamet, te osoby płodność traciły. Z rozmów z pacjentami wiem, że nie każdy leczący się onkologicznie wykorzysta takie rozwiązanie. Dobrze jednak, aby taka możliwość była, bezpłatnie - zaznacza.
W komunikacie na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia można przeczytać, że w przypadku leczenia onkologicznego możliwe jest uszkodzenie zdolności prokreacyjnych, zarówno na skutek zniszczenia narządów płciowych przez chorobę, jak i w efekcie zastosowanego leczenia. Chemioterapia i radioterapia wpływają niekorzystnie na funkcjonowanie całego układu rozrodczego i hormonalnego, prowadząc do znacznego lub całkowitego upośledzenia płodności.
U kobiet istnieje ryzyko, że radioterapia może spowodować:
U mężczyzn istnieje ryzyko, że radioterapia może spowodować:
Nie jest jeszcze znany szczegółowy program in vitro finansowany z budżetu państwa. Nie są też znane szczegóły dotyczące mrożenia gamet dla pacjentów przed leczeniem onkologicznym. Dorota Korycińska zwraca uwagę, że kwestia zabezpieczenia gamet mogłaby objąć także dzieci w wieku nastoletnim.
Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Rady Lekarskiej, rezydent onkologii zaznacza, że na szczęście młodzi dorośli i nastolatki nie stanowią dużej części wśród chorujących onkologicznie.
W połowie stycznia 2024 r., w Senacie, ministra zdrowia zapowiadała finansowanie "bankowania gamet" i akcję informacyjną dla pacjentek i pacjentów, onkologów.
Wpływ leczenia onkologicznego na płodność zależy od czynników takich jak:
Resort zdrowia podkreśla, że przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego można udać się do specjalisty ds. leczenia niepłodności i porozmawiać na temat możliwości zamrożenia oocytów (komórek, z których rozwijają się komórki jajowe), zarodków lub tkanki jajnika.
Przed pobraniem komórek jajowych konieczna jest kuracja hormonalna, by doprowadzić do dojrzewania pęcherzyków jajnikowych. Następnie pobiera się w znieczuleniu miejscowym pod kontrolą USG oocyty z jajnika.
Mężczyźni, którzy chcą zachować płodność, mają do wyboru:
W przypadku małżeństw lub par pozostających ze sobą we wspólnym pożyciu możliwe jest także utworzenie i zamrożenie zarodków.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
