Rolnicy indywidualni oraz grupy producenckie będą się mogły starać dwa razy w roku o wypłaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa, a nie jak dotychczas – tylko jednorazowo. Do Sejmu trafiła senacka inicjatywa legislacyjna w tej sprawie, gdyż izba wyższa dostrzegła lukę w procedowanej obecnie innej nowelizacji tej samej ustawy, ale nie mogła wprowadzić poprawki wykraczającej poza jej materię.

Polski Fundusz Rozwoju pozwał kantor o zwrot subwencji covidowej, ale sąd prawomocnie oddalił powództwo. Teraz Sąd Najwyższy odmówił rozpoznania skargi kasacyjnej. Prawnicy reprezentujący przedsiębiorców wzywanych do oddania pieniędzy z Tarcz Finansowych triumfują, orzeczenie dostarcza bowiem nowych argumentów w tego typu sprawach. Druga strona sporu tymczasem tonuje nastroje: to pojedyncze orzeczenie, które nie tworzy linii orzeczniczej.

Programy rządowe realizowane z państwowych pieniędzy przez państwowe spółki pozostają sprawą publiczną tak długo, jak długo strumień korzyści płynie do przedsiębiorców. Gdy pojawią się nieporozumienia – bo dla kogoś pieniędzy zabraknie lub, co gorsza, musi je zwracać z odsetkami - jest to już sprawa prywatna między nim a spółką realizującą program. I ma cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny charakter. Paradoksalnie jednak, jak zwracają uwagę prawnicy, niekiedy może to być dla firm korzystne.

Osłony finansowe dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników sektora górniczego (w tym administracji i firm remontowych) przewiduje nowelizacja przepisów, którą w poniedziałek podpisał prezydent. W ustawie zadecydowano także, że dodatkowe wsparcie finansowe na utrzymanie dostaną zabytkowe kopalnie.

W opublikowanym na Prawo.pl artykule pełnomocnicy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) przekonują, że fundusz posiada pełną legitymację do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej udzielonej w ramach programów Tarczy Finansowej. Ich zdaniem wynika ona z cywilnoprawnego charakteru umów subwencji oraz z art. 21a ustawy o systemie instytucji rozwoju (SIR). Ta interpretacja budzi jednak poważne wątpliwości – piszą Łukasz Chacia i Damian Duchnik, adwokaci z kancelarii Karaś Chacia i Wspólnicy.

Przepisy prawa krajowego, unijnego, utrwalone orzecznictwo oraz poglądy doktryny – w tym publikacje czołowych specjalistów w dziedzinie pomocy publicznej – potwierdzają, że Polski Fundusz Rozwoju ma pełną legitymację czynną do żądania zwrotu subwencji z Tarcz Finansowych – piszą adwokat Michał Grodziewicz i aplikantka adwokacka Julia Porębska, prawnicy z kancelarii Peak Legal reprezentujący PFR w procesach dotyczących Tarcz Finansowych.

Pełnomocnicy reprezentujący przedsiębiorców pozwanych przez Polski Fundusz Rozwoju o zwrot subwencji z Tarcz Finansowych powołują się na orzeczenia, w których sądy oddalają powództwa z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie PFR. Prawnicy drugiej strony uważają natomiast, że pogląd ten nie jest powszechnie akceptowany w judykaturze – i wskazują na wyroki, w których sądy stają na przeciwnym stanowisku.

Polski Fundusz Rozwoju nie ma podstawy faktycznej ani prawnej dochodzonego roszczenia, co prowadzi do wniosku o braku legitymacji procesowej czynnej – tego typu sformułowania powtarzają się w kilku uzasadnieniach wyroków dotyczących zwrotu subwencji z tarcz finansowych. Prawnicy reprezentujący przedsiębiorców w sporach z PFR właśnie w braku legitymacji upatrują obecnie szans na powodzenie. Koncepcja ta nie została jednak ugruntowana w orzecznictwie.

Wiele firm, które korzystało z pomocy covidowej udzielanej przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach tarcz finansowych, zostało pozwanych o zwrot całej subwencji. PFR przekonuje, że pozwy otrzymują wyłącznie przedsiębiorcy obarczeni ryzykiem nadużyć i jest to niewielka grupa w porównaniu do ogółu beneficjentów. Wiele takich spraw nadal jest w toku, mamy natomiast coraz bogatsze orzecznictwo sądów pierwszej instancji. Prezentujemy kilka wyroków – część z nich jest korzystna dla beneficjentów, a część – dla PFR.

Trwa rozliczanie pomocy antykryzysowej udzielonej firmom w pandemii COVID-19. Jak ustalił serwis Prawo.pl, ZUS weryfikując udzielone wsparcie, wydał prawie 16 tysięcy decyzji o obowiązku zwrotu świadczenia postojowego ponad 13 tysiącom przedsiębiorców, na kwotę łącznie 51,1 mln złotych. Do dziś przed sądami toczy się też masa spraw dotyczących wypłaty świadczenia postojowego i subwencji z tarcz finansowych PFR. Firmy walczą, bo fundusz zmieniał reguły gry. Zdaniem prawników konieczne są zmiany legislacyjne i organizacyjne, które przywrócą zaufanie do systemu pomocy publicznej.

Resort rolnictwa i Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przygotowały zmiany sześciu rozporządzeń, aby pomóc producentom rolnym, beneficjentom kilku poddziałań w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, którzy nie zdążyli do końca czerwca br. ze złożeniem stosownych wniosków. Rolnicy dostaną dodatkową szansę na skompletowanie dokumentów i dokonanie rozliczeń na co najmniej 250 milionów złotych.

O dopłatach do ciepła zdecyduje kryterium zarobkowe, na bony mogą liczyć – co do zasady - jedynie te rodziny, w których dochód na osobę nie przekroczy 2454,52 złotych. Projekt specjalnej ustawy na nadchodzący sezon grzewczy i cały kolejny rok powstaje w Ministerstwie Energii. W znanych z sanktuarium maryjnego Piekarach Śląskich miałoby się natomiast odbyć lokalne referendum, jak dalej ogrzewać budynki. Branża musi też inwestować duże środki w odchodzenie od węgla.

Pojemne kryteria przyznawania środków, a także długa i nieefektywna egzekucja utrudnia dochodzenie zwrotu wsparcia z Krajowego Programu Odbudowy. Od determinacji polityków i kontrolerów zależy zaś, czy wykryją jakieś nieprawidłowości w dokumentach, złą wiarę bądź oszustwo – twierdzą prawnicy i eksperci od funduszy europejskich. Państwo ma narzędzia - pytanie czy z nich skorzysta.

Grupa posłów PiS złożyła w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o VAT, który zakłada przedłużenie o kolejne pół roku zerowej stawki VAT na żywność - tym razem do 30 czerwca 2024 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, obniżony VAT na podstawowe towary spożywcze ma obowiązywać do końca 2023 r. Posłowie PiS uzasadniają, że celem projektu jest walka z inflacją.

Sytuacja, w jakiej znaleźli się wszyscy obywatele podczas pandemii była bezprecedensowa. Nie można więc uznać, że jedynie formalne obostrzenia powstrzymały gości przed odwiedzaniem hoteli, bo mogli również sami chcieć się izolować. Taki wyrok zapadł w jednym z warszawskich sądów rejonowych, w którym przedsiębiorca wystąpił o odszkodowanie od państwa. Sprawa została rozstrzygnięta po niemal trzech latach - bez przeprowadzania rozpraw z udziałem powoda.

Część przedsiębiorców, która nie uzyskała wsparcia z tarcz finansowych w trakcie pandemii, zdecydowała się złożyć pozwy przeciwko Polskiemu Funduszowi Rozwoju (a więc w praktyce - przeciw Skarbowi Państwa). Opierali się zwłaszcza na niesprawiedliwości kryteriów. Większość spraw trwała ponad dwa lata, ale z pierwszych orzeczeń wynika, że sądy nie są zbyt chętne, by stawać po stronie przedsiębiorców. Prawnicy nie kryją rozczarowania takim obrotem sytuacji.

Przedsiębiorcy, którzy otrzymali pomoc z Tarcz Antykryzysowych, zwłaszcza świadczenie postojowe, mogą spodziewać się weryfikacji i decyzji ZUS nakazujących zwrot otrzymanych pieniędzy. W każdym oddziale Zakładu powstały specgrupy pracowników, którzy ręcznie weryfikują udzieloną pomoc. Z informacji Prawo.pl wynika, że w wielu przypadkach pomoc otrzymały firmy, które nie powinny. Zdaniem prawników najbliższe lata to będą batalie sądowe.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Adam Abramowicz podjął interwencję u premiera Mateusza Morawieckiego w związku z niewywiązywaniem się przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. z obowiązku informowania zarówno Rzecznika MŚP, jak i przedsiębiorców o rozpatrywaniu złożonych do PFR reklamacji w 27 sprawach dotyczących subwencji finansowych w ramach tarczy finansowej PFR 1.0 i 2.0.

O przyznaniu lub odmowie prawa do subwencji w ramach tarczy finansowej rozstrzyga Polski Fundusz Rozwoju. Jednostronność oraz władczość działania PFR są charakterystyczne dla stosunków administracyjnoprawnych. Dlatego skarga przedsiębiorcy na odmowę prawa do subwencji powinna być rozpoznana przez sąd administracyjny – uważa RPO i przyłącza się do sprawy przed NSA dotyczącej odrzucenia skargi przedsiębiorcy.

Ponieważ o przyznaniu wsparcia finansowego w ramach „Tarczy Finansowej” decyduje Polski Fundusz Rozwoju, sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi przedsiębiorcy ubiegającego się o subwencję od odmownej decyzji PFR. Uznał, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Rzecznik Praw Obywatelskich składa w tej sprawie kasację do NSA.