Choć nie wszystkie nowe instrumenty prawne, jakie dostały sądy w specustawie frankowej działają dobrze (pisaliśmy o tym w tekście: Ustawa frankowa a przyspieszenie rozpraw, jak wygląda to w praktyce), to działanie mechanizmu zawartego w art. 20 chwali akurat Paweł Stalski, radca prawny specjalizujący się w sprawach kredytowych, który zwraca uwagę na praktyczny aspekt zmienianych postanowień.
Zobacz też szkolenie online w LEX: Kredyty walutowe powiązane z EURO - analiza orzecznictwa oraz najważniejszych zagadnień procesowych >
Mimo że SN przyzwyczaił nas ostatnio już do tego, że hurtowo oddala skargi kasacyjne banków, to jest wiele spraw, gdzie wniosek o przyjęcie tego typu skarg kasacyjnych do rozpoznania został uwzględniony. Dlatego to narzędzie do reasumpcji postanowień SN należy oceniać bardzo pozytywnie, skoro znosi stan niepewności u kredytobiorców, udrażnia zatory orzecznicze i uwalnia moce przerobowe SN-u na nowe tematy, np. spory z sankcji kredytu darmowego – podkreśla mec. Stalski.
Inni sędziowie też zaczynają odmawiać
Zmieniające postanowienie SN, w efekcie odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, otrzymał też ostatnio Damian Nartowski, radca prawny, partner zarządzający w WN Legal Wątrobiński Nartowski, o czym poinformował na portalu Linkedin. Postanowienie pochodzi od innego sędziego SN, tym razem Karola Weitza.
Czytaj też w LEX: Ustawa frankowa z punktu widzenia banków >
Cieszy mnie, że specustawa działa w praktyce i że po ponad siedmiu latach mogliśmy definitywnie zamknąć sprawę. Martwi zaś, że w samym SN sprawa czekała na zakończenie około czterech lat. Przez ten czas klienci żyli w niepewności i zadawali sobie pytanie: „a co, jeśli SN uwzględni skargę banku?” – podkreśla mec. Nartowski zaznaczając jednak, że nie czekał biernie na ruch SN, ale już pierwszego dnia obowiązywania specustawy frankowej jego kancelaria złożyła wniosek o zastosowanie art. 20 ust. 1 w praktyce.
Czytaj też w LEX: Ustawa frankowa – zakres zastosowania i przedmiot regulacji >
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy frankowej, w razie dokonania przez SN ponownego przedsądu i zmianie postanowienia skutkującej odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w sposób szczególny uregulowano kwestię kosztów sądowych. Ustawodawca wprost zdecydował, że nie stosuje się art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228). Co to oznacza, wyjaśnia w swoim komentarzu do ustawy frankowej dr hab. Marcin Dziurda, prof. Uniwersytetu Warszawskiego. Po prostu skarżącemu nie przysługuje zwrot trzech czwartych opłaty od skargi. Z konstrukcji przepisu (i celu jego wprowadzenia) wynika, że ta niedogodność będzie dotyczyła banków.
Przedmiot skarg kasacyjnych
Czego dotyczyły skargi kasacyjne, które teraz są przedmiotem odmiennych postanowień SN? Przykładowo, w sprawie zamkniętej postanowieniem SN z 9 października 2026 r. (II CSKP 1285/24) bank powoływał się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego: czy w świetle art. 385(2) kodeksu cywilnego możliwe jest uznanie przez sąd za niedozwolone postanowień umowy kredytu odniesionego do waluty obcej dotyczących stosowanego do przeliczeń kursu waluty obcej poprzez odesłanie do tabeli kursowej stosowanej przez bank, jeżeli w chwili jej zawarcia stanowi ona dla kredytobiorcy-konsumenta rozwiązanie korzystniejsze ekonomicznie? Bank chciał od SN także rozstrzygnięcia, czy okoliczności, od których zależy uznanie postanowień umowy kredytu dotyczących sposobu ustalania kursu waluty obcej przez odesłanie do tabeli kursowej stosowanej przez bank za sprzeczne z dobrymi obyczajami, są tożsame z okolicznościami prowadzącymi do uznania ich za rażąco naruszające interesy konsumenta, a w konsekwencji, czy postanowienia te, uznane przez sąd za sprzeczne z dobrymi obyczajami, mogą zostać automatycznie uznane za rażąco naruszające interesy konsumenta.
Zobacz szkolenie online w LEX: Sprawy frankowe po wejściu w życie specustawy. Jak stosować nowe przepisy w praktyce? >
SN początkowo (w grudniu 2024 r.) przyjął do rozpoznania skargę kasacyjną banku, ale teraz zmienił zdanie.
- SN może zmienić postanowienie o przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej i odmówić przyjęcia jej do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje już istotne zagadnienie prawne lub nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, ani nie zachodzą okoliczności określone w art. 398(9) par. 1 pkt 3 lub 4 k.p.c. Przepisy, o wykładnię których zabiega pozwany i na tle których sformułował zagadnienia po wydaniu postanowienia z 13 grudnia 2024 r. stały się przedmiotem wykładni TSUE oraz SN, a istniejące przez pewien czas rozbieżności w ich wykładni i stosowaniu zostały już rozstrzygnięte - pisze w uzasadnieniu postanowienia sędzia Romańska.
Czytaj też w LEX: Czy każdy kredyt walutowy ocenia się tak samo? O granicach stosowania orzecznictwa frankowego >
