Rada wierzycieli Getin Noble Banku zgodziła się na zrzeczenie się przez syndyka części roszczeń wobec kredytobiorców posiadających kredyty powiązane kursem waluty obcej, których umowy zostały przez sądy, nawet nieprawomocnie, uznane za nieważne. Nie oznacza to jednak, że syndyk zrzeknie się roszczeń wobec wszystkich kredytobiorców.
Po tym, gdy rada wierzycieli Getin Noble Banku (GNB) wyraziła 8 października br. zgodę na to, żeby syndyk zrezygnował z żądania zwrotu kapitału w całości albo w części, ale nie więcej niż do kwoty spłaconej przez kredytobiorcę na podstawie umowy, z uwzględnieniem kosztów ubezpieczenia ryzyka banku, a także wynagrodzenia za korzystanie z kapitału wraz z odsetkami, dla kredytobiorców pojawiła się nadzieja na zakończenie przeciągających się problemów z tym bankiem.
Uchwała rady wierzycieli dotyczy konsumentów posiadających kredyty indeksowane lub denominowane do waluty obcej, których umowy zostały uznane przez sąd za nieważne. W tym zakresie nie jest konieczne, aby wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu był prawomocny. Do teraz sytuacja wielu kredytobiorców wyglądała tak, że wygrywali oni sprawę z bankiem i ich umowa kredytowa okazywała się nieważna, ale syndyk wytaczał osobny pozew o zwrot całego wypłaconego kapitału (mimo że przecież kredytobiorcy latami spłacali raty), czasem wraz z roszczeniem o zapłatę za korzystanie z pieniędzy banku. Teraz to może się zmienić.
Uchwała rady wierzycieli nie oznacza, że GNB wycofa wszystkie pozwy. Zgodnie z art. 206 ust. 1 pkt 6 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913) zrzeczenie się roszczeń spornych należy do czynności syndyka wymagających zezwolenia rady wierzycieli pod rygorem nieważności - bez tej zgody syndyk w ogóle nie mógłby skutecznie zrzec się roszczeń.
Każda prowadzona przez syndyka masy upadłości sprawa podlega indywidualnej ocenie i badaniu pod kątem zajścia przesłanek będących podstawą wniosku syndyka o wyrażenie przez radę wierzycieli zgody na zrzeczenia się określonych roszczeń. Działania syndyka nie mają charakteru uznaniowego ani automatycznego, a podejmowane czynności poprzedzone są odpowiednią analizą prawną – tłumaczy Mirosław Możdżeń, radca prawny, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, prezes Janda Możdżeń Restrukturyzacje Sp. z o.o.
Pełnomocnicy kredytobiorców spodziewają się, że syndyk będzie zrzekał się roszczeń.
Uchwała została podjęta na wniosek samego syndyka, więc można oczekiwać, że będzie z tej możliwości korzystał w konkretnych sprawach - wskazuje Bartosz Czupajło, adwokat i partner zarządzający Czupajło Ciskowski Partnerzy.
Jak to będzie wyglądało w praktyce?
Przykładowo, jeśli bank wypłacił kredytobiorcy 300 tysięcy zł, a klient spłacił 145 tys. zł w ratach i poniósł dodatkowo 5 tys. zł kosztów ubezpieczenia ryzyka banku, łączna kwota uwzględnianych wpłat wynosi 150 tysięcy zł. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy syndyk może zrezygnować z dochodzenia zwrotu kapitału do tej wysokości, a także odstąpić od żądania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i związanych z nim odsetek. Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą przez bank a uwzględnionymi wpłatami wynosi wówczas 150 tys. zł i może nadal pozostawać przedmiotem rozliczeń. Jeżeli natomiast kredytobiorca oddał już bankowi co najmniej tyle, ile otrzymał, syndyk może zrezygnować z dochodzenia całego roszczenia o zwrot kapitału. Ostateczne rozliczenie zależy jednak od rzeczywistej historii spłat, zakresu roszczeń i okoliczności konkretnej sprawy – wyjaśnia Mikołaj Baczyński, radca prawny prowadzący własną kancelarię.
Uchwała nie rozstrzyga natomiast innych kwestii dotyczących klientów upadłego banku, w tym zasad zaspokajania kosztów procesowych zasądzonych na rzecz kredytobiorców posiadających kredyty powiązane kursem waluty obcej ani ostatecznej wysokości wypłat z masy upadłości.
Korzyści moją odnieść obie strony sporu.
Z punktu widzenia masy upadłości zasadniczą konsekwencją wyrażenia przez radę wierzycieli zgody na zrzeczenie się określonych roszczeń będzie możliwość odzyskania części uiszczonych opłat od pozwów i apelacji w sprawach, w których nastąpi ich cofnięcie i w zakresie w jakim ono nastąpi, a nadto ograniczenie dalszych kosztów prowadzenia postępowań sądowych, których cofnięcie będzie dotyczyło. Z kolei dla pozwanych oznacza to możliwość szybszego i korzystniejszego zakończenie postępowań sądowych prowadzonych z ich udziałem – mówi mec. Mirosław Możdżeń.
Z punktu widzenia frankowiczów uchwała rady wierzycieli GNB oznacza szansę na zakończenie spraw.
Cieszy mnie ta uchwała, ponieważ liczę, że zatrzyma ona w końcu absurdy, jakie nadal dzieją się w sprawach Getinu – komentuje Daniel Ostaszewski, radca prawny, mediator i syndyk (FIROST Firlej & Ostaszewski Kancelaria Radców Prawnych sp. j.).
Mec. Ostaszewski ma wrażenie, że nowy syndyk do tej pory kontynuował działania poprzednika: pozywał kredytobiorców o zwrot kapitału dawno rozliczonego, podczas gdy umowa została prawomocnie unieważniona.
Po prawomocnym wyroku frankowicz zgłosił wierzytelność i rozliczył ponad 90 proc. kapitału, po czym pismem oświadczył, że chce zwrócić pozostałe 10 proc. Syndyk pozywa go o całość. Frankowicz złożył odpowiedź na pozew i już w niej ponownie wskazał rachunek bankowy do zwrotu pozostałej kwoty. Syndyk odpisał, że nie posiada wystarczających dokumentów w sprawie. Absurdalne procesy z udziałem syndyka toczą się latami – mówi mec. Ostaszewski.
To powinno się zmienić po zgodzie rady wierzycieli GNB na zrzeczenie się niektórych roszczeń. Dotyczy to umów, których nieważność została stwierdzona nie tylko prawomocnym, ale również nieprawomocnym wyrokiem.
W praktyce może to oznaczać, że część toczących się sporów z syndykiem zakończy się albo przynajmniej istotnie uprości a syndyk nie będzie kierował przeciwko pozostałym kredytobiorcom pozwów o zapłatę kapitału kredytu. Do tej pory nawet po uzyskaniu korzystnego wyroku w sprawie nieważności umowy kredytobiorca mógł nadal pozostawać w sporze z syndykiem o rozliczenie kapitału, pomimo że kapitał został już przez niego dawno spłacony a kredytobiorca z uwagi na upadłość nie otrzymał zwrotu żadnych środków z banku. To narażało kredytobiorców na dodatkowe koszty – tłumaczy mec. Czupajło.
Uchwała rady wierzycieli dla swojej ważności musi przejść przewidzianą prawem kontrolę, tj. w toku powinna zostać potwierdzona przez sędziego-komisarza. Jak tłumaczy mec. Baczyński, uchwała rady wierzycieli nie wymaga w tym trybie odrębnego zatwierdzenia przez sędziego-komisarza, aby mogła wejść w fazę wykonania. Podlega jednak kontroli sądowej, która ma zapobiegać podejmowaniu decyzji sprzecznych z prawem lub naruszających interesy wierzycieli. Dlatego samo przyjęcie uchwały nie daje jeszcze pewności, że syndyk będzie mógł natychmiast zrealizować jej postanowienia. Po przekazaniu uchwały sędziemu-komisarzowi rozpoczyna się dwutygodniowy okres, w którym może on zareagować na jej treść. W tym czasie uchwała może zostać uchylona z urzędu albo w następstwie rozpoznania zarzutów. Prawo do wniesienia takich zarzutów przysługuje syndykowi oraz uczestnikom postępowania upadłościowego, a termin na ich złożenie wynosi tydzień. Sędzia-komisarz powinien rozpoznać zarzuty w ciągu tygodnia od ich przedłożenia. Uchylenie uchwały jest możliwe, gdy okaże się ona sprzeczna z prawem lub narusza interes wierzycieli.
Kontrola nie ogranicza się więc do sprawdzenia, czy rada wierzycieli prawidłowo przeprowadziła głosowanie. Obejmuje również ocenę, czy podjęta decyzja mieści się w granicach prawa i czy nie prowadzi do nieuzasadnionego uszczuplenia majątku przeznaczonego na zaspokojenie wierzycieli. W przypadku Getin Noble Banku oznacza to konieczność uwzględnienia zarówno skutków rezygnacji z roszczeń, jak i ekonomicznych konsekwencji dalszego prowadzenia sporów sądowych – wyjaśnia mec. Baczyński.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
