Wejście w życie długo wyczekiwanej ustawy frankowej miało automatycznie wstrzymywać obowiązek spłaty rat przez kredytobiorców, którzy nadpłacili już kapitał, eliminując konieczność wielomiesięcznego oczekiwania na sądowe decyzje o wstrzymaniu spłaty rat. Część klientów upadłego Getin Noble Banku ma jednak nadal otrzymywać wezwania do zapłaty.

Osoby posiadające kredyty hipoteczne w walutach obcych innych niż CHF nie są skazane wyłącznie na spór sądowy z bankiem. Alternatywą dla procesu może być zawarcie ugody, ale korzystniejszą pozycję w negocjacjach mają kredytobiorcy, którzy pozwali bank od tych, którzy chcą się dogadać na etapie przedsądowym.

Prezydent podpisał tzw. ustawę frankową, która weszła w życie 7 sierpnia 2026 r. Zasadniczy cel ustawy to usprawnienie rozpoznawania przez sądy spraw dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych do franka szwajcarskiego. Ustawa wprowadza szereg rozwiązań, które należy ocenić pozytywnie. To, na ile przełożą się one na szybsze procedowanie, pokaże praktyka orzecznicza. Nadal wiele zależy od tempa pracy samych sądów, np. przy badaniu spełnienia wymogów formalnych pozwów przed doręczeniem ich bankom. Dlatego bardzo ważnym tematem pozostaje wsparcie kadrowe sędziów - uważa Marcin Szołajski, radca prawny, założyciel Szołajski Legal Group, specjalizujący się w sporach frankowych.

Pozew doręczony bankowi z automatu wstrzyma konieczność uiszczania przez frankowicza rat kredytu, a bank nie będzie mógł tego traktować jako niewykonywanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu - to jedna z głównych zmian wprowadzonych tzw. ustawą frankową, która od piątku obowiązuje. Co więcej, sądy będą miały większe możliwości w zakresie posiedzeń niejawnych, a zdalne przesłuchanie świadka będzie możliwe nawet wtedy, gdy strona zgłosi sprzeciw. Prawnicy nowe rozwiązania co do zasady chwalą, choć podkreślają, że są spóźnione.

Wejście w życie ustawy frankowej może pośrednio wpłynąć na wzrost liczby postępowań dotyczących kredytów w innych walutach niż frank szwajcarski. Mechanizm działania klauzul przeliczeniowych w przypadku kredytów w CHF i w innych walutach jest tożsamy i do tej pory linia orzecznicza była podobna.

Jest pierwsza wypowiedź Sądu Najwyższego uwzględniająca lipcowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie terminu, od którego należy liczyć przedawnienie roszczeń banku o zwrotu kapitału kredytu. Choć sektor bankowy sugeruje, że sądy powinny szeroko stosować klauzulę słuszności, aby obalić zarzuty przedawnienia zgłaszane przez frankowiczów, to w tej akurat sprawie uznano, że aż siedem lat czekania, aby przeciwdziałać roszczeniom konsumenta to całkowite zaniedbanie banku.

Sędzia-komisarz zobowiązał syndyka Getin Noble Banku do wypłaty kosztów sądowych zasądzonych w części spraw. Ponieważ trwa przejmowanie obsługi postępowań od zewnętrznej kancelarii, syndyk ma trudności z identyfikacją wszystkich uprawnionych wierzycieli i prosi ich o przesyłanie dokumentów potwierdzających roszczenia.

Ustawa frankowa, która ma usprawnić rozpatrywanie dziesiątek tysięcy spraw sądowych, wejdzie w życie 7 sierpnia. Właśnie została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Nowe przepisy dotyczą nie tylko nowych spraw. Będą miały także olbrzymie konsekwencje dla już toczących się dziesiątek tysięcy procesów frankowych.

Niektórzy frankowicze nie rozliczają się z bankiem, dochodząc stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Zamiast tego decydują się na podniesienie zarzutu przedawnienia w odpowiedzi na pozew banku o zwrot kapitału. To ryzykowna praktyka, gdyż przepisy dają sądowi możliwość nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.

Unijni sędziowie rozstrzygną w dwóch sprawach frankowych o zasadach wzajemnych rozliczeń pomiędzy klientami a bankami. Chodzi o wybór alternatywy – czy powinna obowiązywać bardziej korzystna dla banków teoria salda, czy też teoria dwóch kondykcji, która faworyzuje frankowiczów.

Koszty sądowe zasądzone w sprawach wszczętych przez syndyka powinny być wpłacane wierzycielom – zarządziła sędzia-komisarz w postępowaniu Getin Noble Banku. Inaczej jest w sprawie wypłacania kosztów w sprawach zainicjowanych przez kredytobiorców. Nowy syndyk podziela stanowisko swojego poprzednika, iż nie stanowią one kosztów postępowania upadłościowego i nie ma podstaw, by wypłacać je z pierwszeństwem ani poza kolejnością.

Termin przedawnienia roszczenia o zwrot kapitału kredytu frankowego biegnie dopiero od pierwszej czynności frankowicza kwestionującej ważność umowy. Polska może też autonomicznie kształtować zasady przedawnienia roszczeń, w tym również okoliczności, w jakich możliwe jest nieuwzględnienie zarzutów podnoszonych przez frankowiczów wobec banków. Prawo unijne nie pozwala natomiast na bezpodstawne wzbogacenie się frankowiczów – wynika z czwartkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Postanowienia umowne kredytu indeksowanego w walucie obcej lub denominowanego w tej walucie ustalane przez tabele kursów NBP na podstawie średniego kursu podlegają ocenie abuzywności wyłącznie jako całość z marżą banku - wskazała 24 czerwca, w uchwale, Izba Cywilna Sądu Najwyższego w pełnym składzie. W sprawie zgłoszono pięć zdań odrębnych, jedno z nich pochodziło od prezes Izby Cywilnej Joanny Misztal-Koneckiej.

Frankowicze, którzy zamknęli swoje zobowiązania, coraz częściej dochodzą zwrotu niesłusznie pobranych przez bank pieniędzy. Klienci z aktywnymi kredytami praktycznie już nie wytaczają powództw, gdyż osoby, które miały pozwać bank przy aktywnym kredycie, w zdecydowanej większości już to zrobiły.

Mniej wpływających spraw, więcej zawieranych ugód, częstsze odstępowanie przez banki od składania apelacji, ujednolicone orzecznictwo i usprawnienia w sądach, to przyczyny sprawniejszego rozpoznawania spraw dotyczących kredytów waloryzowanych do waluty obcej. W sprawach frankowych, jak mówią prawnicy, sytuacja w sądach I instancji się normuje, za to w apelacji nadal na rozstrzygnięcie trzeba poczekać.

Kredytobiorca, który chciałby, aby sąd przyznał mu odsetki za opóźnienie w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytu frankowego zawierającej klauzule abuzywne, powinien jak najszybciej skierować do banku odpowiednie wezwanie do zapłaty z precyzyjnym określeniem kwoty, której zwrotu żąda - orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Eksperci podkreślają, że niezwykle istotny jest więc już przedsądowy etap sporu i wymiana pism pomiędzy frankowiczem i jego pełnomocnikiem a bankiem.

Jedna nieprawomocna decyzja ministra o zawieszeniu licencji doradcy restrukturyzacyjnego wywołuje nieodwracalne skutki dla szeregu postępowań upadłościowych, może implikować zmiany personalne w spółkach i pośrednio prowadzić do wypowiedzenia umów o świadczenie usług – na przykład prawnych lub administracyjnych. Właśnie tego rodzaju konsekwencje przyniosła decyzja zawieszająca licencję znanego syndyka Marcina Kubiczka. Przypadek ten rodzi też pytanie o stopień ingerencji władzy wykonawczej w sferę władzy sądowniczej.

Automatyczne zawieszanie obowiązku spłaty rat kredytu w razie wszczęcia sprawy sądowej o stwierdzenie nieważności umowy, prostsze zasady wzajemnych rozliczeń konsumentów z bankami oraz szybsza procedura sądowa, w tym więcej posiedzeń niejawnych oraz zdalnych przesłuchań świadków, mają pomóc rozładować zatory na wokandach, spowodowane sporami frankowymi. Przyjętą w piątek przez Sejm ustawą frankową zajmą się teraz senatorowie.

Marcin Kubiczek, być może najbardziej znany syndyk w Polsce, był krytykowany za podejmowanie działań generujących olbrzymie koszty obsługi prawnej, na czym miały zarabiać związane z nim kancelarie. W decyzji Ministerstwa Sprawiedliwości o zawieszeniu jego licencji taki zarzut nie jest stawiany. Resort wytyka syndykowi nieprawidłowości mniejszego kalibru, dotyczące m.in. wydatków na PR czy niezłożenia sprawozdań w wymaganym terminie.

W czwartek rano posłowie rozpatrywali poprawki do ostatecznej wersji projektu ustawy frankowej. Zawieszenie spłat rat kredytu ma być automatyczne, aby nie wydłużać postepowania, wydając osobne postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia. W piątek rano Sejm prawdopodobnie będzie głosował nad finalną wersją przepisów.