Przed sądami toczy się ponad 50 tysięcy spraw z powództw banków przeciwko kredytobiorcom frankowym. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE bank - pozywając kredytobiorcę o zwrot kapitału - powinien uwzględnić w swoim powództwie wartość uiszczonych przez konsumenta rat. W praktyce bywa z tym jednak różnie.

Rzecznik Finansowy już od trzech dekad pomaga klientom ubezpieczycieli, banków, pożyczkodawców. Dużym wyzwaniem są kryptoaktywa, rosnąca fala oszustw przy pomocy nieautoryzowanych transakcji oraz przy pomocy manipulacji psychologicznych i sztucznej inteligencji – to główne wnioski z konferencji jubileuszowej, której patronem medialnym był serwis Prawo.pl.

Klauzule indeksacyjne zawarte w umowie kredytu hipotecznego - klauzule ryzyka walutowego i przeliczeniowe, odsyłające do tabel kursowych banku, określają główne świadczenia stron i jako nietransparentne mają charakter abuzywny. Ich eliminacja prowadzi do nieważności umowy w całości, gdyż usuwa ryzyko walutowe i powiązanie z LIBOR, co przekształca umowę w sposób zmieniający jej istotę. Brak jest przepisów dyspozytywnych pozwalających na wypełnienie luki ustawowej - podkreślił Sąd Najwyższy.

W czwartek ruszyły w Sejmie prace nad projekt ustawy frankowej – odbyło się jej pierwsze czytanie na obradach plenarnych. Kształt ustawy może się radykalnie zmienić podczas prac parlamentarnych, nie wiadomo też, co zrobi prezydent Nawrocki, gdy ustawa trafi na jego biurko. Przedstawiamy najważniejsze rozwiązania projektu i wskazujemy jego największe kontrowersje.

Nie jest jasne, od którego momentu sądy będą liczyć termin przedawnienia roszczeń biorących kredyty frankowe wobec banków. Istnieje jednak ryzyko, że część roszczeń może się przedawniać z końcem 2025 roku, a to oznacza, że jeśli nie chcą oni pozbawić się szansy skutecznego domagania się od banku zwrotu pieniędzy, powinni do końca roku złożyć pozew w sądzie.

Są kolejne dwa pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie wskaźników WIBOR i LIBOR. Czy banki musiały dokładnie informować kredytobiorców, że WIBOR był ustalany przez branżowe stowarzyszenie oraz według jakiej metody, a ponadto, że nie był oparty na rzeczywistych transakcjach rynkowych? – docieka Sąd Okręgowy w Warszawie. Chodzi o kredyty hipoteczne sprzed 2017 r., w których WIBOR był administrowany przez ACI Polska, a nie przez – wpisaną na specjalną unijną listę - spółkę GPW Benchmark S.A.

Na rozprawę apelacyjną w sprawach frankowych trzeba trochę poczekać - średnia długość oczekiwania to około półtora roku. W większych miastach czeka się dłużej, ale warszawski wydział apelacyjny działa już pełną parą i do końca roku mają zostać zakończone sprawy, które zarejestrowane zostały w 2023 roku. Banki też coraz częściej rezygnują ze składania apelacji, aby ograniczyć koszty związane z przegranym procesem.

Na rozprawę frankową najdłużej czeka się w Sądzie Okręgowym w Warszawie, co wynika z faktu, że większość spraw frankowych toczy się właśnie tam. Zdarza się, że terminy rozpraw w nowo zakładanych sprawach frankowych są wyznaczane na 2029 lub 2030 rok. Zresztą w większości dużych miast trzeba długo poczekać na rozpoznanie sprawy, ale są i takie sądy gdzie rozprawa jest wyznaczana już za... kilka tygodni.

Na ostatnie prostej jest wyczekiwany projekt ustawy frankowej - przyjął go właśnie rząd. Przepisy mają w założeniu pomóc rozładować zatory w sądach w tych sprawach. Co ważne dla frankowiczów - zakładają, że z chwilą doręczenia odpisu pozwu pozwanemu bankowi będzie dochodziło do wstrzymania z mocy prawa obowiązku spłaty kredytu przez konsumenta, a bank nie będzie mógł w takiej sytuacji, ani rozwiązać umowy, ani zgłosić konsumenta do np. Biura Informacji Kredytowej.

Sprzedaż wierzytelności z tytułu kredytu we frankach pozwoli na szybkie otrzymanie pieniędzy, ale będzie to kwota znacznie mniejsza niż w przypadku wygrania sprawy sądowej przeciwko bankowi. Do tego w umowach cesji mogą czaić się pułapki, a pozbycie się wierzytelności tą drogą nie musi oznaczać uniknięcia wizyty w sądzie.

Proponowanie kredytobiorcom niezgodnych z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE ugód zarzuca syndykowi Getinu Sąd Rejonowy w Wołowie. Syndyk odpiera zarzuty, podkreślając wolę definitywnego i polubownego zakończenia sporu z frankowiczami. Dystans do propozycji syndyka zachowują pełnomocnicy kredytobiorców – uważają, że przed sądem ich klienci mogą zyskać dużo więcej.

Izba Cywilna Sądu Najwyższego uwzględniła skargę kasacyjną kredytobiorców w sprawie o zasądzenie zwrotu spłaconych rat kredytu. Sąd uznał, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji nie stoi w sprzeczności z dyrektywą unijną przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. Zatem konsument może dochodzić zwrotu całego spełnionego świadczenia albo podjąć decyzję o potrąceniu roszczenia o zwrot z roszczeniem banku.

Czy bank ma prawo naliczać frankowiczowi odsetki, gdy strony nawzajem potrącają swoje wzajemne wierzytelności po unieważnieniu umowy kredytu frankowego? A może bank miałby możliwość naliczania odsetek za opóźnienie już od wezwania do zapłaty, nawet gdy nastąpi ono przed zapadnięciem prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność kredytu? - do Trybunału Sprawiedliwości UE trafiły dwa kolejne pytania z Sądu Okręgowego w Warszawie.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego umorzyła postępowanie zainicjowane skargą nadzwyczajną rzecznika finansowego, wniesioną w sprawie o ustalenie za niewiążące określonych postanowień umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych, indeksowany do franka szwajcarskiego.

Propozycje ugodowe składane przez Getin Bank nie są korzystne dla klientów i nie ma możliwości ich negocjowania - wskazują pełnomocnicy frankowiczów. Samodzielne zaprzestanie spłacania rat niesie jednak ryzyka, związane m.in. z wpisem w BIK, więc zwykle prawnicy kredytobiorców traktują to jako ostateczność i zalecają ostrożność.

Między stronami - bankiem i powódką-konsumentką wystąpiło nierównomierne rozłożenie praw i obowiązków wynikających z umowy kredytu frankowego. Powodem był fakt, że ryzyko w całości spadło na barki powódki. W konsekwencji, główne świadczenia strony powodowej nie zostały opisane przez bank prostym i czytelnym językiem, pozwalającym ocenić rzeczywisty skutek zawieranych umów, w kontekście obowiązków spłaty w długim okresie - orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Firmy deweloperskie muszą zaktualizować swoje prospekty informacyjne i doręczyć ich nowe wersje niektórym osobom, z którymi już mają zawarte umowy rezerwacyjne lub którym po prostu wydali prospekt informacyjny. Wszystko przez zmianę stawki na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, służący ochronie nabywców nieruchomości na rynku pierwotnym przed utratą wpłaconych środków, w szczególności w przypadku upadłości dewelopera. Klienci nie powinni więc być zdziwieni, gdy dostaną od deweloperów nowe wersje otrzymanych wcześniej prospektów lub aneksy do tych prospektów.

Po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca tego roku, banki nie zmieniają wcześniej złożonych propozycji ugód w sprawach frankowych, ale w nowych propozycjach mogą pojawić się zapisy, które wcześniej nie były stosowane, dotyczące głównie konsekwencji sprawy sądowej. Kluczowe elementy pozostają jednak bez zmian.

Każdy Polak będzie mógł sprawdzić średnie ceny mieszkań i domów na specjalnym bezpłatnym rządowym portalu. Portal miałby się pojawić tuż przed zaplanowanymi na jesień 2027 r. wyborami parlamentarnymi, ale nie można będzie na nim sprawdzić pojedynczych transakcji.

Kredytobiorcy zadłużeni w innych walutach obcych niż franki szwajcarskiej (CHF) długo nie mogli doczekać się od banków propozycji porozumień. To się jednak powoli zmienia, choć propozycje te nie są tak korzystne, jak to ma miejsce w przypadku kredytów frankowych. Prawnicy podkreślają równocześnie, że konstrukcja umów kredytowych w euro czy dolarach była często bliźniaczo podobna do frankowych – zawierała te same niedozwolone mechanizmy indeksacyjne.