Podniesienie przez frankowicza zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń w procesie wytoczonym przez bank o zwrot kapitału kredytu nie oznacza, że konsument rezygnuje z zarzutu przedawnienia. To musi być zawsze traktowane priorytetowo, zwłaszcza gdy wcześniej sąd stwierdził nieważność frankowego kredytu hipotecznego ze względu na niedozwolone klauzule – orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Usunięcie z umowy kredytu frankowego narzuconej przez bank przy przeliczaniu z kursu Narodowego Banku Polskiego dodatkowej marży, nie musi oznaczać stwierdzenia nieważności całej umowy – wynika z postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Choć unijni sędziowie zostawili wolną rękę i swobodę oceny polskim sądom, to - wskutek postanowienia TSUE - raczej nie zmieni się w tej kwestii dotychczasowa dominująca linia orzecznicza.

Banki dochodzą swoich roszczeń o zwrot kapitału kredytu w sprawach frankowych, mimo że równolegle w sprawie z powództwa kredytobiorców o ustalenie nieważności umowy kredytu oraz o zapłatę konsekwentnie twierdzą o tym, że umowa kredytu jest ważna. Stanowi to niekonsekwencję, ale ma duże znaczenie w praktyce.

Od kilku tygodni trwa pozorny spokój wokół ustawy frankowej – Sejm zajęty pracami nad budżetem nie ma wiele czasu na zajmowanie się projektem przygotowanym w Ministerstwie Sprawiedliwości. Swoją opinię do projektu złożyli jednak właśnie bankowcy, wprost domagając się, aby polskie sądy były zobligowane stosować teorię salda. Chodzi też o wstrzymanie prac legislacyjnych w oczekiwaniu na spodziewane w przyszłości, łaskawsze dla banków orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Jest kolejny korzystny finansowo wyrok w sprawach frankowiczów – unijni sędziowie uznali, że polskie ogólne zasady zwrotu kosztów sądowych przez przegrywającego nie mogą być krzywdzące dla kredytobiorców-konsumentów, gdy przegrają oni sprawy o zwrot kapitału kredytu, choć wcześniej wygrali proces o stwierdzenie nieważności umowy z powodu umieszczonych w niej klauzul abuzywnych. Wyrokiem sa mocno zaskoczeni i zirytowani przedstawiciele banków.

Destabilizacja orzecznicza w sądach powszechnych w kwestii sposobu rozliczeń w sprawach frankowych po czerwcowym wyroku TSUE może być czynnikiem, który wpływa na niektórych kredytobiorców jako element skłaniający do zawarcia ugody. Banki też coraz chętniej porozumiewają się z kredytobiorcami, choć tu motywacją jest raczej duże ryzyko przegranej w sądzie.

Ocena prawna dokonana przez sąd odwoławczy nie wiąże sądu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę, jeżeli uzna on, że te wskazówki są sprzeczne z wykładnią dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich – uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytanie prejudycjalne w jednej z polskich spraw frankowych. Co więcej, przed takim zignorowaniem wytycznych wyższej instancji sąd krajowy nie musi występować do TSUE, jeśli jest pewny swojego poglądu co do prokonsumenckiej wykładni przepisów.

Syndyk masy upadłości Getin Noble Bank ma umożliwić zawieranie ugód także tym kredytobiorcom, którzy nie zostali objęci dotychczasowymi programami ugodowymi. Tak wynika z zarządzenia sędziego-komisarza, które wskazuje ponadto terminy sporządzenia list wierzytelności. Co więcej, syndyk ma zaprzestać składania środków odwoławczych i wniosków, które nie mają szans powodzenia.

Rosną emocje wokół projektu ustawy frankowej, którym zajmują się posłowie. Kredytobiorcy i kancelarie frankowe apelują do różnych decydentów o radykalną modyfikację rozwiązań przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Jedna z kancelarii przygotowała tekst specjalnej petycji i zachęca do jego wnoszenia do parlamentu i innych organów państwowych.

Propozycje ugód składane przez banki w sprawach frankowych na etapie przedsądowym rzadko okazują się akceptowalne dla klientów. Sytuacja się zmienia po wniesieniu pozwu przez kredytobiorcę. Wówczas niektórzy klienci mają szansę na porozumienie z bankiem na atrakcyjnych warunkach. Pełnomocnicy kredytobiorców frankowych są zgodni co do tego, że propozycje ugód, jakie banki przedstawiają frankowiczom, co do zasady różnią się w zależności od tego, na jakim etapie przedstawiana jest taka propozycja.

Przed sądami toczy się ponad 50 tysięcy spraw z powództw banków przeciwko kredytobiorcom frankowym. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE bank - pozywając kredytobiorcę o zwrot kapitału - powinien uwzględnić w swoim powództwie wartość uiszczonych przez konsumenta rat. W praktyce bywa z tym jednak różnie.

Rzecznik Finansowy już od trzech dekad pomaga klientom ubezpieczycieli, banków, pożyczkodawców. Dużym wyzwaniem są kryptoaktywa, rosnąca fala oszustw przy pomocy nieautoryzowanych transakcji oraz przy pomocy manipulacji psychologicznych i sztucznej inteligencji – to główne wnioski z konferencji jubileuszowej, której patronem medialnym był serwis Prawo.pl.

Klauzule indeksacyjne zawarte w umowie kredytu hipotecznego - klauzule ryzyka walutowego i przeliczeniowe, odsyłające do tabel kursowych banku, określają główne świadczenia stron i jako nietransparentne mają charakter abuzywny. Ich eliminacja prowadzi do nieważności umowy w całości, gdyż usuwa ryzyko walutowe i powiązanie z LIBOR, co przekształca umowę w sposób zmieniający jej istotę. Brak jest przepisów dyspozytywnych pozwalających na wypełnienie luki ustawowej - podkreślił Sąd Najwyższy.

W czwartek ruszyły w Sejmie prace nad projekt ustawy frankowej – odbyło się jej pierwsze czytanie na obradach plenarnych. Kształt ustawy może się radykalnie zmienić podczas prac parlamentarnych, nie wiadomo też, co zrobi prezydent Nawrocki, gdy ustawa trafi na jego biurko. Przedstawiamy najważniejsze rozwiązania projektu i wskazujemy jego największe kontrowersje.

Nie jest jasne, od którego momentu sądy będą liczyć termin przedawnienia roszczeń biorących kredyty frankowe wobec banków. Istnieje jednak ryzyko, że część roszczeń może się przedawniać z końcem 2025 roku, a to oznacza, że jeśli nie chcą oni pozbawić się szansy skutecznego domagania się od banku zwrotu pieniędzy, powinni do końca roku złożyć pozew w sądzie.

Są kolejne dwa pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie wskaźników WIBOR i LIBOR. Czy banki musiały dokładnie informować kredytobiorców, że WIBOR był ustalany przez branżowe stowarzyszenie oraz według jakiej metody, a ponadto, że nie był oparty na rzeczywistych transakcjach rynkowych? – docieka Sąd Okręgowy w Warszawie. Chodzi o kredyty hipoteczne sprzed 2017 r., w których WIBOR był administrowany przez ACI Polska, a nie przez – wpisaną na specjalną unijną listę - spółkę GPW Benchmark S.A.

Na rozprawę apelacyjną w sprawach frankowych trzeba trochę poczekać - średnia długość oczekiwania to około półtora roku. W większych miastach czeka się dłużej, ale warszawski wydział apelacyjny działa już pełną parą i do końca roku mają zostać zakończone sprawy, które zarejestrowane zostały w 2023 roku. Banki też coraz częściej rezygnują ze składania apelacji, aby ograniczyć koszty związane z przegranym procesem.

Na rozprawę frankową najdłużej czeka się w Sądzie Okręgowym w Warszawie, co wynika z faktu, że większość spraw frankowych toczy się właśnie tam. Zdarza się, że terminy rozpraw w nowo zakładanych sprawach frankowych są wyznaczane na 2029 lub 2030 rok. Zresztą w większości dużych miast trzeba długo poczekać na rozpoznanie sprawy, ale są i takie sądy gdzie rozprawa jest wyznaczana już za... kilka tygodni.

Na ostatnie prostej jest wyczekiwany projekt ustawy frankowej - przyjął go właśnie rząd. Przepisy mają w założeniu pomóc rozładować zatory w sądach w tych sprawach. Co ważne dla frankowiczów - zakładają, że z chwilą doręczenia odpisu pozwu pozwanemu bankowi będzie dochodziło do wstrzymania z mocy prawa obowiązku spłaty kredytu przez konsumenta, a bank nie będzie mógł w takiej sytuacji, ani rozwiązać umowy, ani zgłosić konsumenta do np. Biura Informacji Kredytowej.

Sprzedaż wierzytelności z tytułu kredytu we frankach pozwoli na szybkie otrzymanie pieniędzy, ale będzie to kwota znacznie mniejsza niż w przypadku wygrania sprawy sądowej przeciwko bankowi. Do tego w umowach cesji mogą czaić się pułapki, a pozbycie się wierzytelności tą drogą nie musi oznaczać uniknięcia wizyty w sądzie.