Automatyczne zawieszanie obowiązku spłaty rat kredytu w razie wszczęcia sprawy sądowej o stwierdzenie nieważności umowy, prostsze zasady wzajemnych rozliczeń konsumentów z bankami oraz szybsza procedura sądowa, w tym więcej posiedzeń niejawnych oraz zdalnych przesłuchań świadków, mają pomóc rozładować zatory na wokandach, spowodowane sporami frankowymi. Przyjętą w piątek przez Sejm ustawą frankową zajmą się teraz senatorowie.
W maju Sejm przyspieszył prace nad rządowym projektem ustawy frankowej przygotowanym przez pełnomocniczkę Ministra Sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumenta dr. Anetę Wiewiórowską-Domagalską (druki sejmowe nr 1758 i 2369). Najpierw jego rozpatrywanie przeprowadziły dwie połączone sejmowe komisje, a w piątek część z sześciu poprawek przyjęli posłowie. Według danych MS, w sądach okręgowych sprawy frankowe to wciąż około jednej czwartej całej kolejki spraw cywilnych (procesowych). W sądach apelacyjnych sytuacja jest jeszcze bardziej skrajna – sprawy frankowe stanowią tam aż 70 proc. wszystkich oczekujących spraw.
Nowa ustawa ma usprawnić rozpatrywanie przez sądy tzw. spraw frankowych. Ustawa zawiera m.in. szereg zmian proceduralnych zmierzających - w założeniu jej twórców - do skrócenia czasu takich spraw.
Zgodnie z art. 3 ustawy obowiązek spłacania rat przez kredytobiorcę będzie wstrzymywany z mocy prawa z chwilą doręczenia bankowi pozwu – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Chodzi o to, aby rozwiązanie takie miało charakter automatyczny, czyli nie wymagało wydawania orzeczeń ani zarządzeń zabezpieczających, które teraz wydłużają postępowanie, zwłaszcza gdy któraś ze strony odwołuje się do II instancji.
Zasadą mają być posiedzenia niejawne, a także zdalne przesłania świadków (takie rozwiązania zawierają art. 4 i 6 ustawy). Strony też będą mogły być przesłuchane w trybie pisemnym (art. 7). Ponadto po cofnięciu pozwu lub apelacji postępowanie będą mogli umarzać referendarze sądowi, a uzasadnienia wyroków będą mocno skrócone i uproszczone.
Ponadto ustawa przewiduje, że w procesie, w którym kredytobiorca dochodzi należności wynikających z nieważności umowy kredytu, bank będzie miał możliwość dochodzenia roszczenia wzajemnego na wypadek, gdyby umowa okazała się nieważna. Ustawa przedłuża termin na wytoczenie powództwa wzajemnego do momentu zakończenia postępowania w pierwszej instancji. Dotychczas - po wytoczeniu przez kredytobiorcę sprawy o zwrot dokonanych wpłat - bank wytacza powództwo o zwrot wypłaconego kapitału, co powoduje dublowanie się postępowań.
W piątek posłowie przyjęli zaś trzy z sześciu zgłoszonych poprawek, które doprecyzowały zasady zgłaszania zarzutu potrącenia. W pierwotnej wersji projektu - zgodnie z art. 5 ustawy - pozwani w sprawach frankowych (w praktyce najczęściej będą to banki) mogliby podnosić zarzuty potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie 2 miesięcy od dnia, gdy ich wierzytelności stały się wymagalne. Zarzut potrącenia nie mógłby zostać podniesiony po zamknięciu rozprawy przed sądem I instancji (albo wydaniu przez niego wyroku na posiedzeniu niejawnym). Posłowie przyjęli jednak poprawki, które wykreśliły specjalne zapisy o potrąceniu i przez to zastosowanie znajdą ogólne, bardziej restrykcyjne zwłaszcza dla banków, zasady potrącania zapisane w art. 203(1) kodeksu postępowania cywilnego.
Ustawa dotyczy tylko kredytów frankowych (pomija zaś te denominowane bądź indeksowane w innych walutach, jak euro, dolary albo jeny). Nowe przepisy nie wprowadzają też specjalnych wydziałów sądowych – oprócz funkcjonujących obecnie w Warszawie i Poznaniu - które zajmowałyby się jedynie sprawami frankowymi.
Ustawa trafi teraz do Senatu. Ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
