Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Były działacz opozycji w PRL Piotr Niemczyk został ukarany wyrokiem nakazowym przez sąd za tamowanie ruchu na jezdni i niestosowanie się do poleceń policji podczas legalnego protestu w maju 2025 r. Nagrania policyjne pokazują jednak, że mężczyzna nie blokował ruchu, stał na chodniku. Dlatego RPO Sylwia Gregorczyk-Abram skierowała kasację do Sądu Najwyższego.

Nastąpiła radykalna zmiana w ocenie kadencji rzeczników dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uznała legalność nowych rzeczników dyscyplinarnych powołanych przez ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. Chociaż, jak zaznaczył SN, przepisy nie przewidują kiedy ma być powołany nowy rzecznik dyscyplinarny. Może on być powołany zarówno przed upływem kadencji, jak i po jej upływie.

Sąd odwoławczy nie miał pewności, czy przywłaszczone rzeczy należą do sprawcy, czy też do kogoś innego. Nakazał w tej sytuacji przeprowadzić dowody od nowa. W ocenie Sądu Najwyższego było to błędem. Sąd II instancji był uprawniony, jak i zobowiązany, do tego, by czynności dowodowe autonomicznie przeprowadzić. Aktualnie obowiązujące regulacje postępowania odwoławczego wskazują na duże możliwości zmiany wyroku sądu I instancji.

Gdyby sąd orzekający w sprawie przed wydaniem wyroku dołączył odpis wyroku z wcześniejszej sprawy, to mógłby zauważyć błąd. W konsekwencji umożliwiłoby mu podjęcie właściwej decyzji, tj. umorzenie postępowania. Brak takiego działania sądu skutkował naruszeniem procedury, co musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku i umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego. Uchybienia tego nie likwiduje błędna informacja nadesłana przez Krajowy Rejestr Karny – orzekła Izba Karna Sądu Najwyższego.

Nadmiar pracy oraz poświęcanie czasu prywatnego sprawom służbowym przez prokuratora nie zwalnia go od winy za wieloletnie zaległości w prowadzeniu spraw, a nawet nie podejmowanie śledztw w ogóle. Prokurator źle organizowała czas pracy, na czym ucierpiały strony oraz wizerunek wymiaru sprawiedliwości – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Obwiniona prokurator otrzymała karę upomnienia.

Minister sprawiedliwości powołał w 2024 roku wskazanych sędziów na stanowisko sędziów sądów dyscyplinarnych przy Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku, bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Okazało się, że powołania te były wadliwe i spowodowały uchylenie przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wydanego wyroku w sprawie o nie złożenie oświadczenie majątkowego.

Skoro oskarżona weszła do lokalu, który miał zamknięte drzwi, choćby tylko na klamkę, ze świadomością, że nie ma do tego uprawnień, i to w celu zajęcia lokalu do zamieszkiwania, to oskarżona wdarła się do lokalu - orzekł sąd okręgowy. I dodał, że nie ma tu znaczenia, że był to pustostan i mieszkanie należało do zasobów gminy. Dlatego uchylił wyrok uniewinniający, który zapadł w I instancji.

Ponad cztery lata trwał proces o uchylenie immunitetu sędzi w stanie spoczynku, która nękała sąsiadów. Sąd Najwyższy nawet nakazał przymusowe doprowadzenie obwinionej na posiedzenie. Jednak proces nie zakończył się prawomocnym orzeczeniem. Powodem był fakt, że sędzia zmarła. Mimo to Sąd Najwyższy przyznał adwokatowi - obrońcy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W ciągu dwóch dni Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego i zawiesił go w czynnościach za prowadzenie auta po pijanemu. Sędzia jechał zygzakiem, nie chciał się zatrzymać mimo interwencji przechodniów. Stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu stwierdzono na poziomie 2 promili. Sąd Najwyższy obniżył wynagrodzenie sędziemu na czas zawieszenia o 50 procent.

Zakaz zajmowania stanowisk, wykonywania zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem dzieci jako kara dla osób posiadających pornografię dziecięcą czasem jest pomijany przez sądy. A zakaz powinien być dożywotni. Niekiedy też kary tej nie stosuje się, bo żadne konkretne dziecko nie zostało pokrzywdzone. Czy takie podejście jest słuszne?