Spadkobiercy mogą otrzymać wynagrodzenie zmarłego inkasenta
Jeżeli inkasent przed śmiercią pobrał i terminowo rozliczył należne podatki, przysługuje mu wynagrodzenie prowizyjne określone w uchwale rady gminy. Należność ta wchodzi do masy spadkowej i może zostać wypłacona spadkobiercom po potwierdzeniu nabycia spadku - wskazuje Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.
Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku odniosła się do problemu wypłaty wynagrodzenia prowizyjnego należnego inkasentowi podatków, który zmarł po wykonaniu swoich obowiązków. W ocenie izby nie ma wątpliwości, że jeśli inkasent pobrał podatki i terminowo rozliczył się z gminą, nabył prawo do wynagrodzenia wynikającego z obowiązującej uchwały rady gminy.
Wynagrodzenie staje się składnikiem spadku
Sprawa dotyczyła inkasenta wyznaczonego uchwałą Rady Miejskiej w Łapach do poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego od osób fizycznych. RIO wskazała, że osoba ta wypełniła funkcję inkasenta w rozumieniu art. 9 Ordynacji podatkowej, a także wykonała obowiązki wynikające z uchwały określającej zasady inkasa i wysokość wynagrodzenia. Zdaniem izby oznacza to, że inkasent nabył prawo do prowizji obliczanej zgodnie z uchwałą. Skoro należność była bezspornie należna zmarłemu, staje się jego prawem majątkowym. Tym samym wchodzi do masy spadkowej i podlega dziedziczeniu na zasadach określonych w art. 922 Kodeksu cywilnego.
RIO podkreśliła, że wypłata środków na rzecz spadkobierców może nastąpić dopiero po przedstawieniu dokumentów potwierdzających nabycie spadku. Może to być prawomocne postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.
Czytaj też w LEX: Odpowiedzialność podatkowa inkasenta >
Obowiązków inkasenta nie można odziedziczyć
W swoim stanowisku izba przeanalizowała również art. 97 Ordynacji podatkowej, który reguluje sukcesję praw i obowiązków podatników oraz płatników. Zwróciła uwagę, że przepis nie odnosi się do inkasentów. Według RIO nie jest to luka prawna, lecz konsekwencja szczególnego charakteru funkcji inkasenta. Jest on bowiem imiennie wskazywany w uchwale organu stanowiącego gminy. O ile więc prawo do należnego wynagrodzenia może wejść do spadku, o tyle same obowiązki inkasenta nie podlegają dziedziczeniu i nie mogą być wykonywane przez spadkobierców.
Wyjaśnienia RIO w Białymstoku z 23 października 2026 r., nr RIO.II.025-26/26
Zobacz procedurę w LEX: Wynagrodzenie inkasenta a podatek dochodowy >
