Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi prac zmierzających do przystąpienia Polski do systemu patentu jednolitego – poinformował resort. Jednocześnie przyznał jednak, że prace w tej sprawie, „związane z analizą i monitoringiem aktualnych uwarunkowań prawno-gospodarczych”, zainicjował Urząd Patentowy RP. Ma je koordynować zespół roboczy z udziałem samorządów prawniczych.

Wysokość opłaty rocznej za aplikację rzecznikowską jest równa trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę – zakłada projekt rozporządzenia prezesa Rady Ministrów. W praktyce oznacza to obniżenie dotychczasowych opłat, powiązanych z wysokością przeciętnego wynagrodzenia. Gdyby zastosować zmiany już w obecnym roku, obniżka wyniosłaby 19,5 proc.

Trzy na cztery patenty w Polsce nie znajdują żadnego gospodarczego zastosowania, co więcej, nie ma nawet planów wprowadzania na rynek większości z nich. W zgłaszaniu wynalazków, które w żaden sposób nie zaistnieją komercyjnie, przodują uczelnie. Ich statystyczny przychód z jednego prawa ochronnego to… niecałe 1700 zł. Takie dane wynikają z pionierskiego badania nad komercjalizacją patentów w Polsce.

Termin zgłaszania uwag w ramach konsultacji projektu nowelizacji prawa własności przemysłowej (UC81) został wydłużony o dwa tygodnie. Upłynie 14 sierpnia 2026 r. Chodzi o ustawę, która przewiduje m.in. zmianę systemu rozpatrywania zgłoszeń wzorów użytkowych z badawczego na rejestrowy.

Projekt nowelizacji prawa własności przemysłowej przewiduje zmianę sposobu, w jakim Urząd Patentowy będzie oceniał zgłoszone do rejestracji wzory użytkowe. Rozpatrywanie zgłoszeń ma być dzięki temu sprawniejsze i szybsze. Pytanie tylko, czy nie doprowadzi do dewaluacji udzielanych praw. Rzecznicy patentowi, tradycyjnie niechętni zmianie, mają wątpliwości, czy przewidziane w projekcie bezpieczniki okażą się wystarczające.

Przyspieszenie postępowań to jeden z głównych celów nowego prawa własności przemysłowej, którego rządowy projekt trafił właśnie do opiniowania i konsultacji publicznych. Projekt ma też doprecyzować obecne rozwiązania oraz implementować niektóre normy unijne.

W piątek, 3 lipca, startuje nabór na trzyletnią aplikację rzecznikowską, którą organizuje Polska Izba Rzeczników Patentowych. Natomiast przez najbliższe trzy miesiące będzie można składać też zgłoszenia w konkursach dotyczących własności intelektualnej dla naukowców i dziennikarzy. Oba te konkursy, mające już wieloletnią tradycję, organizuje Urząd Patentowy RP.

Ochrona wzorów przemysłowych opiera się nie na kreatywności, lecz na nowości i indywidualnym charakterze ocenianym przez pryzmat ogólnego wrażenia wywoływanego przez produkt. Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że ochrona wzoru przemysłowego nie zależy od twórczego wysiłku projektanta ani od „oryginalności” w rozumieniu prawa autorskiego - pisze Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel.

Wejście naszego kraju do tego systemu w obecnym kształcie mogłoby przynieść więcej zagrożeń niż korzyści dla polskich przedsiębiorców, zwłaszcza z sektora MŚP – czytamy w stanowisku Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, dotyczącym przystąpienia Polski do systemu patentu jednolitego oraz Jednolitego Sądu Patentowego (UP/UPC).

Polska świadomie nie podpisała porozumienia w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego, Urząd Patentowy doszedł jednak do wniosku, że „decyzja ta wymaga aktualnie ponownej analizy”. Rozmowy już są prowadzone, co budzi niepokój wśród rzeczników patentowych. Obawiają się m.in., że przystąpienie do systemu spowoduje wzrost kosztów dla firm i konieczność prowadzenia postępowań w obcym języku.

W ciągu kilku dni do Urzędu Patentowego wpłynęły różne zgłoszenia znaku towarowego „Port Polska”, zgłoszone przez trzy niezależne od siebie osoby fizyczne i prawne. Największą szansę w wyścigu o prawo ochronne ma państwowa spółka Centralny Port Komunikacyjny - jej zgłoszenie wpłynęło najszybciej, a prawo własności przemysłowej zna zasadę "kto pierwszy, ten lepszy". CPK musi jednak zawalczyć o swoje, zwłaszcza, że jeden z konkurentów wprost mówi o toczącej się grze rynkowej.

Czy orzeczenia zagranicznych sądów w sprawach o naruszenia patentów mogą wywoływać automatyczne skutki w Polsce? Mogą, o ile uznać szerokie zastosowanie koncepcji tzw. long-arm jurisdiction, którą w przełomowym orzeczeniu zasugerował Trybunał Sprawiedliwości UE. Rzecznicy patentowi ostrzegają przed skutkami prawnymi dla polskich firm, a nawet konsekwencjami strategicznymi z punktu widzenia interesów państwa. Sprawa budzi jednak wątpliwości także w innych krajach i jest rozwojowa.

Istotnym dowodem na okoliczność nabycia przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej mogłoby być obiektywne i sprawdzalne badanie opinii publicznej, a nie wnioski z internetowych statystyk dotyczących np. liczby polubień, obserwujących i wyświetleń, które mają charakter szacunkowy, niepewny i subiektywny. Orzekł tak Naczelny Sąd Administracyjny, potwierdzając słuszność decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Pojawienie się prezydenta Karola Nawrockiego w odzieży marki NowRocky zwróciło uwagę opinii publicznej na kwestię używania nazwiska jako znaku towarowego. Pytania o to, czy można uzyskać taką ochronę swoich personaliów, rzecznicy patentowi i prawnicy specjalizujący się w ochronie własności intelektualnej słyszą od swoich klientów bardzo często. Odpowiedź twierdząca rodzi kolejne wątpliwości - m.in. co stanie się, gdy prawa uzyska spółka, która następnie zbankrutuje. Taką sprawę ze świata mody ocenił niedawno Trybunał Sprawiedliwości UE.

12 lutego 2026 roku, w wieku 79 lat, zmarł prof. dr hab. inż. Wiesław Kotarba. W latach 1989–2002 kierował Urzędem Patentowym RP i przyczynił się do wprowadzenia ważnych zmian w polskim systemie ochrony własności przemysłowej.

Ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd, że zamiast oranżady otrzymają napój alkoholowy, spowodowało odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Oranżada Hellena. NSA przypomniał, że znak towarowy, który przekazuje konkretny i jasny komunikat dotyczący charakteru i jakości towaru, znany społeczeństwu od lat, może w realny sposób zmylić jego odbiorców. Szczególnie tych nieletnich, dla których alkohol jest zabroniony.

Nieuprawnione użycie litery „R” w kółku na znaku towarowym, sugerujące, że jest on już skutecznie zarejestrowany – z zarzutem popełnienia takiego wykroczenia spotyka się siostra prezydenta Karola Nawrockiego ze strony Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, która zleciła policjantom dokładne zbadanie tej sprawy.

Sprawy z zakresu prawa własności intelektualnej od 1 lipca 2020 r. są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym. Przy okazji dużej nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego Ministerstwo Sprawiedliwości planuje uporządkować także tę procedurę, rozszerzając przymus adwokacko-radcowsko-rzecznikowski oraz usuwając część przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń. Na te ostatnie propozycje sceptycznie spogląda samorząd rzeczników patentowych.

Część firm obawia się, że na skutek wejścia w życie ustawy mającej „przywrócić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu” mogą zostać zakwestionowane korzystne dla nich orzeczenia zapadłe w wydziałach własności intelektualnej. Choć wzruszenie orzeczenia będzie możliwe tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków, pozostaje jeszcze inny problem: kadrowy. Duża część sędziów orzekających w sprawach własności intelektualnej należy bowiem do tzw. grupy czerwonej lub żółtej.

Sędziowie orzekający w sprawach sporów wynikających z patentów lub wzorów użytkowych nierzadko muszą odwoływać się do wiedzy technicznej. Pojawiają się głosy, by wspomóc ich osobami posiadającymi wykształcenie w naukach ścisłych. Rzecznicy patentowi opracowali projekt zmian w prawie, dających podstawy do powoływania wyspecjalizowanych ławników patentowych. Pytanie tylko, czy uda się przekonać do pomysłu ustawodawcę i znaleźć chętnych do pełnienia tej funkcji.