Pomorska gmina Luzino i wielkopolski Zagórów są kolejnymi samorządami, którym udało się w sądach administracyjnych obronić uchwalone niedawno plany ogólne przed indywidualnymi skargami mieszkańców. Na rozpatrzenie czeka jeszcze kilkanaście podobnych spraw w sądach w całej Polsce, w tym plany tak dużych miast jak Poznań i Koszalin. Nieważność wielu planów ogólnych w całości bądź w części stwierdzają jednak wojewodowie – w sierpniu przekonały się o tym boleśnie gminy zwłaszcza z Podkarpacia i Lubelszczyzny.

Karol Nawrocki podpisał w piątek nowelizację przepisów prawa budowlanego, która wydłuża termin obowiązywania obecnych warunków techniczno-budowlanych o 18 miesięcy. Gdyby nie szybka zmiana przepisów powstałby duży problem dla całego sektora budowlanego w Polsce.

Inwestorzy i właściciele działek martwią się o ich los, który od 1 września zależy od reformy planistycznej. Walka o uchwalenie planów ogólnych i ich dofinasowanie ze środków unijnych będzie trwała w urzędach gmin w całej Polsce do północy z poniedziałku na wtorek. Prawnicy wskazują, że zależy od tego m.in. potencjał inwestycyjny nieruchomości - brak planu może np. ograniczyć możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Inwestorzy i właściciele nieruchomości powinni zwracać uwagę na toczące się procedury planistyczne w gminach, ale mają małe szanse na skuteczne zaskarżenie uchwał, które nie dotyczą ich działek, albo odwołać się do sądu, gdy gmina nie zdecyduje się podjąć uchwały po ich myśli. Zarówno brak pozytywnej uchwały, jak i dopiero uruchomienie procedury planistycznej bez przesądzenia jej efektów, nie naruszają interesów prawnych właścicieli nieruchomości – uznał Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch najnowszych orzeczeniach dotyczących planowania przestrzennego.

Polska należy do krajów o najmniejszych zasobach wody w Europie, a skutki suszy odczuwają już setki gmin. Projekt aktualizacji Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy na lata 2028-2033 wskazuje regiony najbardziej zagrożone deficytem wody oraz działania, które mają zwiększyć retencję. Choć dokument nie nakłada nowych obowiązków prawnych, może wpływać na decyzje planistyczne i inwestycyjne samorządów.

Poselski projekt nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma ułatwić rozwój gospodarstw rolnych. Część ekspertów i samorządowców ostrzega jednak, że wyłączenie zabudowy zagrodowej z bilansowania może doprowadzić do niekontrolowanego rozlewania się zabudowy. Kontrowersje budzi także moment zgłoszenia zmian, gdy większość gmin powinna kończyć już prace nad planami ogólnymi.

Zakon Salwatorianów pozywa miasto Kraków o odszkodowanie za uchwałę, która tereny pod zabudowę deweloperską przekształca w użytek ekologiczny. To już kolejna taka sprawa pod Wawelem – jeden z deweloperów w drodze ugody uzyskał w podobnej sprawie od miasta 53 miliony złotych.

Elektroniczne bazy danych, informacje od gmin związane z wodociągami, odpadami i alkoholem, a przede wszystkim donosy sąsiadów, to najczęstsze źródła informacji o samowolach budowlanych. Gdy minęły dwie dekady od sprzecznej z przepisami inwestycji, warto pomyśleć o jej legalizacji, gdyż prawo budowlane przewiduje w takich sytuacjach uproszczoną procedurę oraz zwolnienie z opłat.

Mimo skomplikowanych regulacji planistycznych, rolnicy powinni być z nich częściowo wyłączeni i mieć ułatwione inwestycje w swoich gospodarstwach i wokół własnych domów – postuluje poselski projekt nowelizacji przepisów o planowaniu przestrzennym. Od stycznia z bardziej liberalnych przepisów skorzysta też już na pewno branża OZE, nie będzie natomiast wsparcia finansowego, aby usprawnić rozpatrywanie wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Mimo że uchwały krajobrazowe miały pomóc ograniczyć chaos reklamowy w przestrzeni publicznej, po ponad dekadzie obowiązują w niewiele ponad 80. gminach. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przyznaje, że skala wdrożenia jest znacznie niższa od oczekiwań, ale nie zamierza obecnie wprowadzać obowiązku uchwalania takich regulacji, ani wiązać ich z reformą planowania przestrzennego.

Branża budowlana dostała zaproszenie, aby zgłaszać urzędnikom kontrowersyjne zagadnienia w przepisach. Na jesieni ma się odbyć specjalna konferencja branżowa, na której Główny Urząd Nadzoru Budowlanego powie, jak jego zdaniem powinno się interpretować sporne regulacje. Zgłoszenia są przyjmowane do końca lipca.

Specustawa deweloperska straci moc za niecałe dwa miesiące, ale procesy inwestycyjne zainicjowane na jej podstawie mogą się jeszcze toczyć latami. Pozwalają na to przepisy przejściowe. Być może swoistym następcą lex deweloper okażą się zintegrowane plany inwestycyjne, gdyż ustawodawca zadbał ostatnio o uelastycznienie dotyczącej ich procedury.

Jest już poprawiony regulamin naboru wniosków od miast i gmin, które pracują nad planami ogólnymi i chciałyby skorzystać z dofinansowania z Krajowego Programu Odbudowy. Decydującym kryterium będzie udostępnienie planu ogólnego w Biuletynie Informacji Publicznej do końca sierpnia br. Kolejna gmina – tym razem górnośląskie miasto Radzionków – obroniła też swój plan ogólny w sądzie administracyjnym.

Strategia rozwoju gminy to dokument o charakterze programowym, który nie wywołuje bezpośrednich skutków wobec osób fizycznych i prawnych, ale mogą one skutecznie podważać jej ustalenia – tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Sprawa dotyczy miasta Suchedniów, które chciało w ten sposób zablokować przyszłą rozbudowę kopalni odkrywkowej bądź wykorzystanie terenów górniczych na inne cele. Spółka górnicza wykazała jednak, że strategia w tym konkretnym brzmieniu, gdyby była uwzględniona w pozostałych dokumentach planistycznych miasta, blokowałaby jej działalność gospodarczą.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaczyna pracę nad nowelizacją prawa geologicznego i górniczego, której celem jest uproszczenie procedur dla firm starających się o pozwolenia na wydobycie i poszukiwanie kopalin. Szykuje się też jednak nacjonalizacja czterech rzadkich kopalin strategicznych, potrzebnych nowoczesnym gałęziom przemysłu.

Rośnie liczba uchwalanych przez gminy planów ogólnych, ale też pojawiają się pierwsze skargi na nie pochodzące od indywidualnych właścicieli nieruchomości i zwykłych mieszkańców. Mimo zachęt wielu prawników, aby wkraczać na drogę sądową, nie zawsze będzie to jednak celowe. Swoich interesów warto za to pilnować już na etapie procedur planistycznych.

Szybkie uchwalenie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym spowodowało, że przepisy o wuzetkach i zintegrowanych planach inwestycyjnych są nieprecyzyjne. Zamiast zmniejszyć zakres prac urzędników w gminach i miastach, mogą im jej dodać.

Mieszkańcy Krakowa odwołali w referendum prezydenta Aleksandra Miszalskiego, przy jednoczesnym utrzymaniu mandatu Rady Miasta. Choć procedury dotyczące zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) nie wygasają automatycznie, zmiana na stanowisku organu wykonawczego może oznaczać ich spowolnienie, większą ostrożność urzędników oraz możliwą korektę kierunków polityki przestrzennej miasta - uważa adwokat Paweł Pucher .

Przy okazji nowelizacji przepisów o odnawialnych źródłach energii, ma się zmienić też Prawo budowlane. Eksperci wytykają, że projektowane rozwiązania pozwolą przyjmować wadliwe bądź niekompletne wnioski od inwestorów, nierealne jest również, aby nadzór budowlany wystawiał swoiste potwierdzenia, że planowana budowa nie narusza prawa.

Prawie 270 rodzin w podwarszawskiej Nowej Iwicznej żyje w strachu co do dalszych losów ich mieszkań przy ulicy Mleczarskiej. Wszystko przez stwierdzenie nieważności obowiązującego na terenie gminy Lesznowola planu miejscowego i niepewny los innych decyzji związanych z tymi inwestycjami. Z dotychczasowych orzeczeń część organów wysnuwa wniosek, że obowiązuje stary plan, który ograniczał zabudowę, ale te rozstrzygnięcia są sprzeczne z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego.