Nakaz rozebrania mieszkalnego poddasza, które powstało jako samowola budowlana jest dopuszczalny, choćby nawet w efekcie demontażu okazało się, że domek jednorodzinny pozostanie bez dachu - orzekli sędziowie. Co więcej, na odbudowę rozebranego przy okazji realizacji samowoli starego dachu, trzeba załatwić odpowiednie formalności budowlane, a nie tylko w praktyce doprowadzić budynek do stanu poprzedniego przez odbudowę starego dachu.

Sprawne procedura uchwalania planów ogólnych ma sprawić, że po 1 lipca przyszłego roku w gminach nie dojdzie do bałaganu prawnego i paraliżu inwestycyjnego – zakłada poselski projekt nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który trafił do Sejmu. Publiczne konsultacje projektu, opublikowanego na internetowej stronie sejmowej, potrwają do 30 października.

Posłowie nie zdecydowali się rozstrzygnąć, co dalej z wuzetkami - projekt, który zakładał, że złożenie wniosku o wydanie warunków zabudowy do końca tego roku oznaczałoby uzyskanie bezterminowej wuzetki, cały czas będzie jeszcze procedowany. Nie wiadomo też, czy Sejm pozwoli, aby wuzetki składane do końca tego roku, były wydawane dopiero w 2027 r., a urzędy nie płaciłyby kar za opóźnienia w rozpatrywaniu lawiny napływających do gmin wniosków o wuzetki, a zamiast tego cały wysiłek skupiły na szybkim uchwaleniu planów ogólnych. W piątek posłowie przyjęli jedynie drobną - acz znaczącą w praktyce - nowelizację przepisów o planowaniu przestrzennym dotyczącą inwestycji celu publicznego.

Nie ma ogólnopolskich statystyk, ile jest w Polsce nieruchomości, które mają nieuregulowany stan prawny i przez to obrót nimi jest mocno utrudniony. Zresztą zbieranie danych w tym kierunku wymagałoby wnikliwego badania stanu prawnego. Największe problemy dotyczą gruntów rolnych na wsiach, działek wywłaszczanych pod drogi bądź sieci energetyczne i terenów zabudowanych blokami spółdzielczymi w miastach. Nowe rządowe propozycje legislacyjne też nie rozwiązują tych problemów.

​Nieprecyzyjna definicja „udziału powierzchni zabudowy” w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może być źródłem rozbieżnych urzędniczych i sądowych interpretacji, rodzi też praktyczne kłopoty dla samorządów, architektów, urbanistów oraz inwestorów. Jest już pomysł na poprawienie przepisów.

Deweloperzy mieliby ustawowy obowiązek wyposażania nowych domów jednorodzinnych w szybkie światłowodowe sieci internetowe. Taki wymóg trzeba też będzie zrealizować przy okazji remontu starych budynków, z wyjątkiem niektórych zabytków – przewiduje projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych przygotowywany w Ministerstwie Cyfryzacji.

W pracach nad projektem ustawy spółka CPK podkreśla, że założeniem nowelizacji jest rezygnacja z rozwiązań najbardziej uciążliwych dla osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości objętych inwestycją oraz inwestycjami towarzyszącymi. Jednocześnie w uzasadnieniu do projektu wprost wskazuje się, że celem noweli jest optymalizacja prowadzonych procesów inwestycyjnych. Czy dwa przeciwstawne założenia udało się uwzględnić i pogodzić w nowelizacji - analizuje dr Małgorzata Szymańska-Pałamarz, radca prawny.

Od środy zaczynają obowiązywać przepisy, które ułatwiają mieszkańcom okolic planowanego Centralnego Portu Komunikacyjnego zamiany nieruchomości. Mogliby skorzystać z oferty Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa przygotowującego specjalną ofertę „grunt za grunt”. Budujący lotnisko mogliby w ten sposób pozyskać nawet 1300 hektarów. Jeśli to rozwiązanie się sprawdzi, mogłoby znaleźć zastosowanie także przy innych dużych państwowych inwestycjach infrastrukturalnych, jak elektrownia jądrowa, czy budowa kolei dużych prędkości.

W przepisach o planowaniu przestrzennym potrzebne są pilne zmiany, aby nie było masowego unieważniania całych planów ogólnych przez wojewodów – to apel Unii Metropolii Polskich do Ministerstwa Finansów i Gospodarki oraz do Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

Ledwo weszły w życie przepisy o jawności cen mieszkań i domów oferowanych przez deweloperów, a już jest petycja do Senatu, aby obowiązujące przepisy poprawić. Adwokat Rafał Dębowski proponuje, aby informacje o cenach stosowanych w ramach deweloperskiej grupy kapitałowej przez spółki celowe można było znaleźć w jednym miejscu. Podawane informacje miałyby być też bardziej precyzyjne – chodzi np. o powierzchnię użytkową. Ten sam wnioskodawca złożył też do Senatu petycję, aby poprawić niedawno uchwalone przepisy o rękojmi za wady mieszkań, domów i części wspólnych nabywanych od deweloperów albo firm zajmujących się sprzedażą na rynku pierwotnym.

Wojewoda śląski stwierdził nieważność kolejnego planu ogólnego gminy. Obok Pyskowic, które najszybciej w Polsce opracowały plan ogólny, drugą pechową gminą, której urzędnicy zakwestionowali nowy plan, są Jejkowice koło Rybnika. Narastają więc obawy o los reformy planowania przestrzennego w Polsce, jakość przepisów i los przyszłych inwestycji.

Inwestorzy i właściciele nieruchomości nie mogą spać spokojnie, gdyż przez nawet drobne błędy gminnych urzędników kolejne plany ogólne mogą trafiać do kosza. Obecnie prawniczym hitem nadzorczym w kilku regionach kraju jest unieważnianie planów z powodu braku konsultacji z mieszkańcami poza godzinami pracy magistratów. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapowiada również, że nie będzie kolejnego przesunięcia terminu na wejście planów ogólnych w życie.

Rzeczoznawcy majątkowi będą mogli wymienić dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe – plastikowe legitymacje zastąpią papier, świadectwo nadania uprawnień można też będzie mieć wgrane w aplikacji mObywatel. Ciekawscy nie dowiedzą się już natomiast, jakie imię miał ojciec uprawnionego do szacowania nieruchomości.

Więcej uprawnień do zaskarżenia programów ochrony powietrza dostaną ekolodzy, a także mieszkańcy i firmy działające na obszarze objętym planowaną ochroną - tak wynika z założeń do projektu nowelizacji prawa ochrony środowiska, które opublikował rząd (numer UC112 w rządowym wykazie prac legislacyjnych i programowych).

Nowy prezydent ma w ciągu kilku dni przedstawić własne rozwiązanie, które pozwoli na zamrożenie cen energii elektrycznej co najmniej do końca 2025 r., a zawarte w ustawie wiatrakowej instrumenty prawne w tej kwestii nie zyskają akceptacji Karola Nawrockiego, głównie z powodu zapisów o inwestycjach wiatrakowych. Ustawę najprawdopodobniej czeka weto.

Górnośląskie Pyskowice, które jako pierwszy samorząd w kraju zakończyły proces uchwalania planu ogólnego, będą musiały przyjąć plan jeszcze raz. Wojewoda Śląski unieważnił plan ogólny z powodu złego wpisania wielkości powierzchni biologicznie czynnej w jednej ze stref planistycznych. Eksperci mają wątpliwości, czy z powodu niewielkiego błędu należy wyrzucać do kosza całą ponadroczną pracę.

Ustawa wiatrakowa jest nieudolnym sidłem, zasadzką, która miała być zastawiona, czy to na byłego prezydenta Andrzeja Dudę, czy na nowego prezydenta Karola Nawrockiego – powiedział Zbigniew Bogucki, nowo powołany szef kancelarii prezydenta. Jak dodał, prezydent „sobie z tym poradzi”. Ma również pomysł na wdrożenie wydłużonego mechanizmu mrożenia cen energii elektrycznej.

Od lat nie mamy obowiązującej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju. Zamiast planowania regionalnego mamy specustawy oraz wuzetki w miejsce planów miejscowych. Wszystko to tylko pogłębia chaos przestrzenny. Nie dziwi więc zapowiedź kolejnej reformy planowania przestrzennego, obejmującej w znacznej mierze plany regionalne.

W przepisach budowlanych nie będzie już ustawowego limitu 1,5 miejsca parkingowego na każde nowe mieszkanie. Każda gmina będzie jednak mogła samodzielnie ustalić limit miejsc postojowych dla lokalnych inwestycji – tak stanowi jedyna poprawka senacka, której nie udało się odrzucić posłom w głosowaniach nad pakietem ustaw o budownictwie społecznym.

Pyskowice na Górnym Śląsku to pierwsza gmina, w której wejdzie w życie plan ogólny, co ma ułatwić życie właścicielom nieruchomości, jak i potencjalnym inwestorom. Niestety, ponad 300 innych samorządów jeszcze w ogóle nie ruszyło z procedurami uchwalania tego dokumentu. Eksperci sugerują zaś, aby rząd powołał specjalny fundusz rekompensat, gdyż inaczej gminy będą wyznaczać mnóstwo kolejnych terenów pod niekontrolowaną zabudowę.