Nowy prezydent ma w ciągu kilku dni przedstawić własne rozwiązanie, które pozwoli na zamrożenie cen energii elektrycznej co najmniej do końca 2025 r., a zawarte w ustawie wiatrakowej instrumenty prawne w tej kwestii nie zyskają akceptacji Karola Nawrockiego, głównie z powodu zapisów o inwestycjach wiatrakowych. Ustawę najprawdopodobniej czeka weto.

Górnośląskie Pyskowice, które jako pierwszy samorząd w kraju zakończyły proces uchwalania planu ogólnego, będą musiały przyjąć plan jeszcze raz. Wojewoda Śląski unieważnił plan ogólny z powodu złego wpisania wielkości powierzchni biologicznie czynnej w jednej ze stref planistycznych. Eksperci mają wątpliwości, czy z powodu niewielkiego błędu należy wyrzucać do kosza całą ponadroczną pracę.

Ustawa wiatrakowa jest nieudolnym sidłem, zasadzką, która miała być zastawiona, czy to na byłego prezydenta Andrzeja Dudę, czy na nowego prezydenta Karola Nawrockiego – powiedział Zbigniew Bogucki, nowo powołany szef kancelarii prezydenta. Jak dodał, prezydent „sobie z tym poradzi”. Ma również pomysł na wdrożenie wydłużonego mechanizmu mrożenia cen energii elektrycznej.

Od lat nie mamy obowiązującej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju. Zamiast planowania regionalnego mamy specustawy oraz wuzetki w miejsce planów miejscowych. Wszystko to tylko pogłębia chaos przestrzenny. Nie dziwi więc zapowiedź kolejnej reformy planowania przestrzennego, obejmującej w znacznej mierze plany regionalne.

W przepisach budowlanych nie będzie już ustawowego limitu 1,5 miejsca parkingowego na każde nowe mieszkanie. Każda gmina będzie jednak mogła samodzielnie ustalić limit miejsc postojowych dla lokalnych inwestycji – tak stanowi jedyna poprawka senacka, której nie udało się odrzucić posłom w głosowaniach nad pakietem ustaw o budownictwie społecznym.

Pyskowice na Górnym Śląsku to pierwsza gmina, w której wejdzie w życie plan ogólny, co ma ułatwić życie właścicielom nieruchomości, jak i potencjalnym inwestorom. Niestety, ponad 300 innych samorządów jeszcze w ogóle nie ruszyło z procedurami uchwalania tego dokumentu. Eksperci sugerują zaś, aby rząd powołał specjalny fundusz rekompensat, gdyż inaczej gminy będą wyznaczać mnóstwo kolejnych terenów pod niekontrolowaną zabudowę.

Powinno się szybko ograniczyć niekontrolowane powstawanie w domkach jednorodzinnych „hoteli pracowniczych” i „kwater dla firm” – twierdzą mieszkańcy podwrocławskich Kobierzyc, którzy w ciągu zaledwie kilku dni zebrali już ponad 650 podpisów przeciwko temu procederowi w ich miejscowości pod petycją do premiera, Sejmu i samorządu. Jest przez to głośno, brudno, tłoczno i niebezpiecznie.

Wszystkie mieszkania oraz domy jednorodzinne będą zewidencjonowane pod kątem najmu krótkoterminowego - zarówno te prywatne, jak i komunalne. Dopiero wtedy samorządy mają decydować kto, gdzie i kiedy może wynajmować lokale na kilka tygodni, dni, a nawet godzin. Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski zapowiada, że w lipcu wystartują prace nad projektem ustawy dotyczącym tej kwestii. Jest to reakcja na patologie występujące w tym segmencie rynku, w tym głośny przypadek budynków Sea Towers w Gdyni.

Właścicielom działek trudno będzie dochodzić roszczeń od gmin, gdy radni nie zdążą z uchwaleniem albo nie będą chcieli w ogóle wprowadzić planu ogólnego - ostrzegają eksperci Polskiej Akademii Nauk. Niemiłą niespodzianką dla inwestorów i mieszkańców może też być unieważnienie planu ogólnego przez wojewodę albo sąd administracyjny.

Nowe przepisy o planowaniu przestrzennym, to cios dla rolników mających gospodarstwa w zabudowie rozproszonej. Brak możliwości ustalenia obszaru uzupełnienia zabudowy skutkować może paraliżem inwestycyjnym, ze względu na trudny i czasochłonny proces zdobywania zgód budowlanych.

Skrócenie czasu realizacji inwestycji poprzez umożliwienie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego również po utracie mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a jeszcze przed wejściem w życie planu ogólnego. Taki jest cel kolejnego projektu nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miała rozwiązać problemy związane z tworzeniem planów ogólnych. Samorządy alarmują jednak, że zmiany są niewystarczające - brakuje czasu, wykonawców, a nowe obowiązki generują ryzyko paraliżu inwestycyjnego. Domagają się dalszego wydłużenia terminów, zawieszenia kar i doprecyzowania przepisów, aby ułatwić powstawanie planów.

Przedłużenie do 30 czerwca 2026 r. terminu, w którym samorządy mają przygotować ogólne plany zagospodarowania przestrzennego to główny cel nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, którą 16 kwietnia podpisał prezydent Andrzej Duda. Ponadto nowela usuwa oczywiste błędy oraz rozwiewa wątpliwości interpretacyjne, które pojawiły się podczas stosowania przepisów wprowadzonych ustawą z 7 lipca 2023 r.

Kolizja między konstytucyjnie chronionym prawem własności a obowiązkiem ochrony środowiska wymaga wyważenia interesów obu stron. Państwo powinno zapewnić właścicielom możliwość dochodzenia odszkodowania za utracone prawa, jednocześnie skutecznie chroniąc środowisko. Niestety, system środków prawnych dostępnych właścicielom nieruchomości często okazuje się niewystarczający - pisze Jakub Klimowicz z Kancelarii INLEGIS Kołodziej Nogala.

Urzędy gmin są zasypywane wnioskami o wuzetki i obawiają się kar za nieterminowe ich wydanie. W niektórych urzędach wzrost liczby wniosków przekracza 100 procent. Gminy próbują się bronić, uchwalając przystąpienie do planów miejscowych. Kto do końca 2025 roku nie zdąży uzyskać prawomocnej bezterminowej wuzetki, w przyszłym roku dostanie ważną tylko pięć lat.

Projekt nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wydłuża nie tylko czas na przygotowanie planów ogólnych, ale i możliwość wystąpienia o warunki zabudowy na starych zasadach. To rodzi obawy o dalsze pogłębianie chaosu przestrzennego i sens całej reformy.

Senat bez poprawek przyjął w czwartek nowelizację ustawy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz innych ustaw, która wydłuża o trzy lata, do 31 grudnia 2027 r., termin, który dopuszcza nadal możliwość prowadzenia przez starostów mapy zasadniczej w postaci wektorowej lub w postaci rastrowej uzupełnianej systematycznie danymi wektorowymi.

Przepis specustawy, który miał przyśpieszyć budowę kluczowych dróg, m.in. na mistrzostwa Euro 2012, został w porządku prawnym na stałe. Pozwala on prezydentowi miasta na prawach powiatu, wykonującemu jednocześnie prawa i obowiązki starosty, nie uwzględniać postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i samodzielnie decydować, gdzie ma przebiegać droga.

Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje nieruchomość, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. W praktyce jednak przepisy te budzą wiele wątpliwości - pisze Joanna Nogala, radca prawny.

Miasto coraz bardziej wchodzi w wieś. Liczba skarg na uciążliwość zapachową rośnie, a inspektoraty ochrony środowiska nie mają narzędzi, aby wszczynać postępowania. Kolejne rządy do uchwalenia ustawy odorowej zabierają się jak do zepsutego jajka. Eksperci wskazują, że przepisy są potrzebne, ale ich stworzenie jest wyzwaniem - zarówno prawnym, jak i politycznym.