Spór o kamienice z referendum i planami miejscowymi w tle

Deweloper chce nabyć trzy stare kamienice w Krakowie od katolickiego zakonu, dlatego szykuje wysiedlenia mieszkańców i najemców komercyjnych, aby postawić tam pięciogwiazdkowy hotel. Trwają negocjacje z częścią lokatorów, inna grupa mocno protestuje i szuka pomocy prawnej. Natomiast zagrożony referendum odwoławczym prezydent Aleksander Miszalski oferuje mieszkańcom bezpłatną pomoc prawną i chce zmienić plan miejscowy dzielnicy.

Sprawa dotyczy lokatorów mieszkań (21 osób) oraz najemców niewielkich lokali usługowych mieszczących się w dwóch kamienicach przy ul. Józefa i jednej przy ul. Bożego Ciała. Stoją tam trzy zabytkowe, ale mocno zniszczone budynki. Położone są w atrakcyjnej turystycznie krakowskiej dzielnicy Kazimierz - zabytkowym, klimatycznym, choć mocno zniszczonym fragmencie Krakowa, dawniej oddzielnym mieście. Kamienice należą do Zakonu Kanoników Regularnych Luterańskich (jednej z kongregacji zakonu augustianów), który w 2011 r. podpisał umowę na wieloletnią dzierżawę tych nieruchomości przez dewelopera, spółkę De Silva Haus S.A., której większościowym akcjonariuszem jest właściciel dużej sieci hotelarskiej, biznesmen Krzysztof Jerzy Kasprzyk. Deweloper zamierza wyremontować zaniedbane kamienice i zamienić je w luksusowy hotel.

Hotel zgodnie z planem

W ramach inwestycji od strony ulicy Józefa zostały zaprojektowane przestrzenie na wynajem, niezwiązane z funkcją hotelową, dla sklepów czy lokali gastronomicznych, tak by zachować handlowy charakter ulicy, podkreślony witrynami sklepowymi na całej długości budynków.

Anna Stępniewska-Janowska, adwokatka reprezentująca dewelopera podkreśla, że planowana obecnie inwestycja hotelowa jest w pełni zgodna z obowiązującym obecnie MPZP z 2017 r. dla obszaru Kazimierz. Plan miejscowy wyznacza tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, budynkami mieszkalno-usługowymi lub budynkami usługowymi.

Z uwagi na fakt, iż kamienice przy ul. Józefa 9, Józefa 11 i Bożego Ciała 24 są wpisane do rejestru zabytków, miejscowy plan nakłada na inwestora szereg obowiązków mających na celu zachowanie substancji zabytkowej. Na potrzeby projektu opracowano liczne programy konserwatorskie. Projekt nie przewiduje zmiany gabarytów budynku, zgodnie z zapisami planu. Budynki pozostają w bardzo złym stanie technicznym, ich remont jest konieczny i pilny, niezależnie od przyszłej funkcji – zaznacza mec. Stępniewska-Janowska (cytowana przez Polską Agencję Prasową).

Nagłe wypowiedzenia umów najmu

Najemcy otrzymali wypowiedzenia umowy najmu z terminem do końca marca. Jak poinformował dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa Michał Wszołek, w sobotę 28 bm. odbędą się pierwsze bezpłatne konsultacje z miejskim prawnikiem dla lokatorów kamienic. Pomoc prawna ma być stała i bezpłatna, a sobotnie spotkanie będzie pierwszym z cyklu.

Inwestor rozmawia też z mieszkańcami kamienic w sprawie ewentualnej przeprowadzki i proponuje mieszkania zamienne, a także pomoc w czasowym sfinansowaniu różnic w wysokości czynszu i opłat za media. Obecne czynsze są bardzo niskie, gdyż ściśle regulowane przez przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725). Wszystko przez to, że w dużej części lokatorzy uzyskali tytuły najmu (dawne przydziały administracyjne) w czasie, gdy budynki pozostawały jeszcze w zarządzie miasta. Deweloper przewiduje również możliwość finansowej rekompensaty za opuszczenie mieszkania, ale nie ma możliwości zapewnienia lokali komunalnych.

Sprawa wywołuje duże emocje społeczne – w niedzielę na ul. Józefa odbył się protest, który zgromadził aktywistów i mieszkańców Krakowa. Szybkie i skuteczne działanie dewelopera nie budzi też entuzjazmu zagrożonego odwołaniem ze stanowiska w drodze referendum prezydenta miasta Aleksandra Miszalskiego, który krytycznie się odniósł do pomysłu kolejnego hotelu podczas środowej sesji rady miasta władz Krakowa.

Nagle okazuje się, że inwestor chce tam robić hotel, ale równocześnie ten inwestor stosuje wobec mieszkańców, którzy aktualnie tam przebywają działania, które są niezgodne z prawem, chce zmusić ich do przeprowadzki, mimo że są oni chronieni bezterminowymi umowami o najmie. W tym momencie musimy jako miasto mocna zainterweniować i to robimy – podkreślał prezydent Aleksander Miszalski zaznaczając jednocześnie, że wojewódzka konserwator zabytków również nie wyraziła pozytywnej opinii dotyczącej przekształcenie kwartału kamienic na hotel.

Radni mogą szybko zmienić plan?

Dlatego Miszalski proponuje niestandardowe działania, czyli zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), która uniemożliwiłaby na terenie, na który stoją trzy kamienice, inwestycje przewidujące funkcje hotelowe. Podczas ostatniej sesji Rady Miasta Krakowa  25 bm. radni dyskutowali nad prezydenckim projektem uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „Rejon ul. Józefa”. Część z nich zapowiedziała złożenie poprawek do tego dokumentu, na co mają czas do 4 marca.

Celem sporządzenia nowego MPZP jest ponowne określenie warunków zagospodarowania dla tego fragmentu dzielnicy Kazimierz. Nowy dokument – jak zapowiada Miszalski – ma wykluczać działalność hotelarską na tym obszarze, a jego przyszłe przeznaczenie ma zostać ustalone w ramach kompromisu i dialogu z zainteresowanymi stronami.

To nie jest standardowe działanie miasta, że ingerujemy w już raz uchwalone plany. Nie chciałbym, żeby to było długofalowo normalną procedurą, ale są sytuacje, bardzo kryzysowe, w których musimy bardzo nagle, ale wyraźnie zabierać głos – podkreślał Miszalski.