Resort edukacji chce ograniczyć kompetencje kuratora oświaty - projekt ustawy trafił do Sejmu. Opinia nie będzie wymagana przy przekazywaniu szkoły innym podmiotom, niewiążąca też będzie przy zakładaniu bibliotek pedagogicznych. Zmiany w prawie oświatowym mają także zniwelować skutki pogłębiającego się kryzysu demograficznego.

Ministerstwo Edukacji Narodowej informuje, że efektem ostatnich dwóch lat reform w szkolnictwie zawodowym jest wprowadzenie 15 nowych profesji, w których kształcenie już trwa lub ruszy od najbliższego roku szkolnego. Wśród nich znalazły się m.in. specjalności związane z bezpieczeństwem, w tym cyberbezpieczeństwem.

Nauczyciele czekają na poprawkę dotyczącą wynagrodzeń za godziny ponadywymiarowe. Tymczasem jest bardzo prawdopodobne, że gdy nowela wejdzie w życie, będzie wymagała kolejnej poprawki - problematyczna jest bowiem definicja gotowości do pracy, jaka znalazła się za jej sprawą w Karcie Nauczyciela. O ile pracownik dostanie wypłatę za samą zgłoszoną gotowość do wykonywania obowiązków, od nauczyciela wymaga się więcej.

Do Sejmu trafił projekt ustawy, która ma zniwelować skutki niżu demograficznego. Pomysły rządu - to osłabienie kontroli kuratoriów nad samorządową siecią szkół, ułatwienia w łączeniu klas oraz możliwość przekształcania szkół w inny rodzaj instytucji, np. żłobek, czy miejsce, w którym organizowane będą kursy lub zajęcia dla seniorów.

Minister edukacji Barbara Nowacka wzięła udział w konferencji Instytutu Rozwoju Języka Polskiego poświęconej budowaniu spójnego systemu nauczania polszczyzny poza granicami kraju. Wydarzenie podsumowało prace nad „Ramami programowymi polonijnej edukacji językowo-kulturowej” i podkreśliło znaczenie wsparcia dla nauczycieli, szkół oraz całej polskiej diaspory.

Senat bez poprawek przyjął zmiany, które mają m.in. umożliwić kompleksową reformę programową - ustawa trafiła do podpisu Prezydenta. Związkowcy z WZZ "Forum-Oświata" apelują o zawetowanie zmian, wskazują, że reforma jest nieprzemyślana i nie rozwiąże najważniejszych problemów polskiego systemu edukacji.

Rząd opublikował założenia projektu rozporządzenia podnoszącego od 1 kwietnia 2026 r. o 20 proc. maksymalne kwoty dotacji na podręczniki, materiały edukacyjne i ćwiczeniowe dla szkół. Resort edukacji uzasadnia zmianę wysoką inflacją z ostatniej dekady i zapowiada zaokrąglenie stawek w górę, co przełoży się m.in. na wzrost dotacji dla uczniów klas I–III z 99 do 119 zł oraz analogiczne podwyżki w kolejnych rocznikach.

Nowelizacja Kodeksu pracy, która wejdzie w życie w Wigilię, wprowadza obowiązek stosowania neutralnych płciowo nazw stanowisk w procesie rekrutacyjnym. Choć cel zmian – równe traktowanie kobiet i mężczyzn – nie budzi kontrowersji, eksperci ostrzegają: przepisy są nieprecyzyjne, a próby „feminatyzowania” urzędowych funkcji mogą skończyć się konfliktem z ustawami samorządowymi.

Posłowie partii „Razem” chcą nakarmić za darmo wszystkie dzieci z podstawówek. Dobry pomysł. Gorzej jednak z jego realizacją. Samorządowcy wskazują m.in. brak właściwego oszacowania skutków finansowych, organizacyjnych i prawnych poselskiego projektu ustawy. Zwracają uwagę, że nie wszystkie dzieci chcą jeść obiad w szkolnej stołówce, nie wszystkie szkoły mają stołówki.

Większa elastyczność w organizacji szkół podstawowych, ułatwienia w tworzeniu zespołów szkół oraz organizacji klas łączonych, zmiana w procedurze likwidacji szkoły, możliwość wykorzystania wolnych pomieszczeń w szkołach, przedszkolach i innych placówkach edukacyjnych na potrzeby lokalnej społeczności – przewiduje projekt nowelizacji ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, przyjęty przez rząd.

Część małych szkół podstawowych prowadzonych przez stowarzyszenia i fundacje sygnalizuje problemy związane z ingerencją kuratoriów w organizację lekcji religii. Według doniesień kuratoria miały nakazywać łączenie uczniów w grupy do 25 osób oraz domagać się oświadczeń, że zajęcia te nie są finansowane z dotacji oświatowej, lecz z własnych środków organów prowadzących.

Część nauczycieli zatrudnionych na czas określony w wakacje nie ma wynagrodzenia ani odprowadzanych składek - alarmują posłowie. MEN odpowiada, że nie trzeba zmieniać przepisów w tym zakresie, bo Karta Nauczyciela już wyczerpująco reguluje tę kwestie. Ustawa gwarantuje pedagogom i urlop, i wynagrodzenie.

Bat na nauczycieli i kolejna instytucja kontrolna czy ważny i potrzebny element? Dyskusja o ustawie, która ma skodyfikować prawa ucznia oraz wprowadzić do systemu ich rzecznika, od miesięcy budzi spore emocje. Dla wielu nauczycieli jest to dowód na brak zaufania i kolejny krok do ograniczania ich autonomii. Uczniowie argumentują natomiast, że w kwestii ich praw wciąż jest wiele do zrobienia.

To już naprawdę ostatni moment na złożenie wniosku o wyprawkę szkolną z programu „Dobry start” w tym roku. Nie ma tu żadnego limitu dochodowego, więc 300 zł może otrzymać rodzic każdego ucznia. Ci, którzy nie wyślą wniosku do 30 listopada, stracą prawo do otrzymania pieniędzy.

Bez fachowego pełnomocnika organom prowadzącym i dyrektorom szkół naprawdę trudno poruszać się w gąszczu prawa oświatowego. Wymaga ona wyszukiwania różnych elementów w bardzo szerokim zbiorze przepisów. Niestety – mówiąc o obecnym stanie legislacji – światełka w tunelu raczej nie widzę - mówił prof. Mateusz Pilich, otwierając konferencję "Adwokat dla Oświaty – wyzwania współczesnej edukacji”.

Zmiana w Karcie Nauczyciela nie załatwi problemu wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe - zauważa Wolny Związek Zawodowy "Forum - Oświata". Organizacja wskazuje, że proponowane przepisy naruszają fundamentalne prawa pracownicze i prowadzą do nierównego traktowania nauczycieli. Nawet po wejściu w życie zmian problem rekompensaty za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe pozostanie.

Akt o usługach cyfrowych jest rozporządzeniem, nie ma zatem aż takiego znaczenia fakt, że rząd mocno zwlekał z krajowymi przepisami. Niemniej, jak wskazują eksperci, strona ze szkodliwymi treściami w rodzaju patostreamów czy głupich, zawstydzających wyzwań, jest trudna do zablokowania, zwłaszcza gdy nie łamie jednoznacznie przepisów. Łatwiej "zdjąć" stronę oferującą gry hazardowe.

Wyproszony z zebrania rodziców w szkole podstawowej w Gójsku pod Sierpecem 39-letni mężczyzna uderzył w twarz obecną na spotkaniu kobietę, matkę jednego z uczniów, i popchnął dyrektor placówki. Został zatrzymany przez policję. Obie kobiety w wieku 41 i 55 lat trafiły do szpitala. Po badaniach, które wykazały, że doznały ogólnych potłuczeń, zostały wypisane do domu.

Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt nowego rozporządzenia dotyczącego Kapituły ds. Profesorów Oświaty. Przewiduje ono m.in. wyznaczanie przewodniczącego przez ministra zamiast wyboru przez członków Kapituły, możliwość zdalnych posiedzeń, ograniczenie objętości wniosku. Resort przekonuje, że zmiany usprawnią pracę Kapituły i ujednolicą procedury oceny kandydatów.

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli, zmiany w prawie oświatowym oraz narastające problemy związane z przemocą rówieśniczą i bezpieczeństwem uczniów – to obszary, na których skupią się eksperci podczas konferencji „Adwokat dla Oświaty – wyzwania współczesnej edukacji”, organizowanej 20 listopada 2025 r. w Warszawie.

Już nie tylko patostreamer zarobi "donejty" za realizowanie głupich, niemoralnych, a nawet niezgodnych z prawem wyzwań. Powstała strona internetowa, na której anonimowi użytkownicy lub sami administratorzy płacą za zgolenie głowy, zjedzenie psiej karmy lub zrobienie z siebie idioty w miejscu publicznym. Na tego rodzaju problemy nie jest gotowe ani prawo, ani - co gorsza - system edukacji.

W roku szkolnym 2025/2026 zajęcia z edukacji zdrowotnej objęły niespełna jedną trzecią wszystkich uprawnionych uczniów – dokładnie 920 925 osób. Z niemal pełnych danych szkół wynika, że największą grupę uczestników stanowią uczniowie szkół podstawowych – 804 539 osób, co daje ponad 40 proc. uprawnionych.

Przepisy pozwalają na zbyt dużą elastyczność przy łączeniu klas na lekcjach wychowania fizycznego - uważają posłowie. Chodzi przede wszystkim o to, że na jednej lekcji mogą spotykać się dzieci z różnych roczników, co - zwłaszcza w podstawówce - sprawia, że rywalizują ze sobą osoby o diametralnie różnych możliwościach.

Zmiany w Karcie Nauczyciela, nad którymi pracuje parlament, nie są wystarczające - uważają związkowcy zrzeszeni w oświatowej "Solidarności". Wskazują, że nowela nie rozwiąże wielu istotnych kwestii - jak choćby udziału nauczycieli w szkoleniach, nie zagwarantuje zatem pedagogom wypłat wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe.

Przepisy prawa oświatowego, jak również rozporządzenia BHP, nie określają minimalnej powierzchni, jaka ma być zapewniona dla ucznia szkoły w sali lekcyjnej. Rozporządzenie nakazuje jednak dyrektorowi zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole - tłumaczy resort edukacji.

Reforma kształcenia pedagogów specjalnych, która wydłużyła studia do pięciu lat, w połączeniu z malejącym zainteresowaniem kierunkami pedagogicznymi, doprowadziła do kilkuletniej luki w dopływie nowych kadr do szkół - alarmują posłowie. Resort zapewnia, że tak nie jest - specjalistów nie brakuje, a wciąż podejmowane są działania na rzecz zwiększenia ich liczby.

Prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz Hubert Cichocki zapewnił podczas posiedzenia sejmowej podkomisji, że do końca 2025 r. instytuty skupione w SBŁ osiągną łącznie ponad 2 mld zł wyników finansowych. Ma to być – jak podkreślił – pierwszy realny wzrost przychodów w historii sieci, wyprzedzający inflację. Jednocześnie Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę na liczne nieprawidłowości i brak strategicznego planowania jej działalności.

Biblioteki szkolne wciąż borykają się z brakami kadrowymi i przestarzałymi zbiorami – alarmują posłowie w interpelacji skierowanej do ministra edukacji. Wskazują, że w wielu szkołach brakuje nowoczesnych książek, odpowiednio przystosowanych pomieszczeń, a nawet etatów bibliotekarzy. Szczególnie trudna ma być sytuacja w małych i wiejskich placówkach.

Baza, w której gromadzone są dane o sprawności fizycznej uczniów, ma się wkrótce jeszcze powiększyć. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych interweniuje, pytając, jaki jest cel przetwarzania tych informacji oraz jakie dane i w jakim zakresie udostępniane są podmiotom prywatnym.

Wśród postulatów dotyczących zmian w o oświacie, znalazły się takie, które dotyczyły kompleksowej reformy praktyk odbywanych w szkołach przez przyszłych nauczycieli. Zwracano m.in. uwagę na potrzebę przydzielania studentom mentorów czy zwiększenia liczby godzin. Na zmiany w tym zakresie próżno jednak liczyć - nie planuje ich ani resort edukacji, ani resort nauki.