Podstawowym aktem prawnym zawierającym regulacje dotyczące egzaminów poprawkowych przeprowadzanych w szkołach jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 z późn. zm.) – dalej r.w.s.o. 

Warunki promocji do następnej klasy

Zgodnie z § 20 ust. 3 r.w.s.o. począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej, jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej. Natomiast z § 22 r.w.s.o. wynika, że uczeń kończy szkołę podstawową, gimnazjum lub szkołę ponadgimnazjalną, jeżeli w wyniku klasyfikacji końcowej, na którą składają się roczne oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych zajęć edukacyjnych uzyskane w klasie programowo najwyższej i roczne oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych zajęć edukacyjnych, których realizacja zakończyła się w klasach programowo niższych w szkole danego typu uzyskał oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych wyższe od oceny niedostatecznej, a w przypadku szkoły podstawowej i gimnazjum, jeżeli ponadto przystąpił odpowiednio do sprawdzianu przeprowadzanego w szóstej klasie szkoły podstawowej lub egzaminu gimnazjalnego. Należy pamiętać, że podczas klasyfikacji końcowej uwzględniamy również wyniki laureatów konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim i ponadwojewódzkim w szkole podstawowej i gimnazjum oraz laureatów i finalistów olimpiad przedmiotowych w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych. Uczeń, który tytuł laureata konkursu przedmiotowego o zasięgu wojewódzkim i ponadwojewódzkim bądź laureata lub finalisty olimpiady przedmiotowej uzyskał po ustaleniu albo uzyskaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej z zajęć edukacyjnych, otrzymuje z tych zajęć edukacyjnych celującą końcową ocenę klasyfikacyjną. Ponadto należy pamiętać, że rada pedagogiczna może podjąć uchwałę o niepromowaniu do klasy programowo wyższej lub nieukończeniu szkoły przez ucznia, któremu w danej szkole co najmniej dwa razy z rzędu ustalono naganną roczną ocenę klasyfikacyjną zachowania.
Jak wynika z 12 ust. 1 r.w.s.o. roczne oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych zajęć edukacyjnych ustalają nauczyciele prowadzący poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne. 

Czy egzamin poprawkowy dla uczniów kończących szkołę ponadgimnazjalną, można przeprowadzić w czerwcu?>>

Egzamin poprawkowy

Ustalona przez nauczyciela roczna ocena klasyfikacyjna z zajęć edukacyjnych jest ostateczna (§ 18 ust. 1 r.w.s.o.). Jednak zgodnie z § 18 ust. 2 r.w.s.o. ustalona przez nauczyciela roczna ocena klasyfikacyjna z zajęć edukacyjnych może być zmieniona w wyniku egzaminu poprawkowego. Zgodnie z § 21 ust. 1 r.w.s.o., uczeń, który w wyniku klasyfikacji rocznej (semestralnej) uzyskał ocenę niedostateczną z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych, może przystąpić do egzaminu poprawkowego z tych zajęć.
Użycie w tym przepisie sformułowania semestralnej oznacza, że odnosi się on również do szkół dla dorosłych, w których słuchacze promowani są po każdym semestrze. Zatem egzaminów poprawkowych nie przeprowadza się po klasyfikacji śródrocznej. Zasady przeprowadzania egzaminów poprawkowych przedstawione w niniejszym komentarzu dotyczą również szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych.
Reguluje to z art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) – dalej u.s.o., który określa, że szkoła niepubliczna może uzyskać uprawnienia szkoły publicznej, jeżeli m.in. stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów zawarte w r.w.s.o., z wyjątkiem egzaminów wstępnych.
W związku z tym, że przepisy zawarte w r.w.s.o. zawierają jedynie ogólne postanowienia dotyczące zasad przeprowadzania egzaminów poprawkowych uważam, że dyrektor każdej szkoły powinien opracować i wdrożyć szczegółowy regulamin przeprowadzania tego egzaminu w danej szkole. Według mojej opinii uczniowie przystępujący do egzaminu poprawkowego powinni wiedzieć jak ten egzamin będzie przebiegał. Uważam, że taki regulamin powinien m.in. określać do kiedy i kto może złożyć wniosek o taki egzamin, kolejność i czas trwania poszczególnych części oraz jakiego typu zadania będą występowały w części pisemnej (np. tylko zamknięte lub tylko otwarte).

 

Czy w klasyfikacyjnej uchwale rady pedagogicznej należy stosować specjalne zapisy dotyczące promocji uczniów przystępujących do egzaminów poprawkowych?>>

Kto może przystąpić do egzaminów poprawkowych 

Egzaminy poprawkowe przeprowadza się we wszystkich typach szkół, począwszy od klasy IV szkoły podstawowej.
Do egzaminu poprawkowego może przystąpić uczeń, który w wyniku klasyfikacji rocznej uzyskał ocenę niedostateczną z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Należy zauważyć, że uczeń, który w wyniku klasyfikacji rocznej uzyskał ocenę niedostateczną z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych nie ma obowiązku ich zdawania, gdyż z przepisów jednoznacznie wynika, że uczeń ma prawo do ich zdawania. Zatem, jeżeli uczeń chce przystąpić do egzaminu poprawkowego powinien w tej sprawie wnieść do dyrektora szkoły stosowne podanie. Do egzaminów poprawkowych mogą również przystąpić uczniowie z klas programowo najwyższych w poszczególnych typach szkół. Jeżeli uczniowie klas programowo najwyższych w poszczególnych typach szkół byliby z egzaminów poprawkowych wyłączeni, to w przepisach zawartych w r.w.s.o. zostałoby to wyraźnie zawarte. Taki przepis znajdował się w nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 marca 2001 r.  (Dz. U. Nr 29, poz. 323 z późn. zm.), który w § 16 ust. 1 jednoznacznie określał, że począwszy od klasy czwartej szkoły podstawowej, z wyjątkiem klasy programowo najwyższej w szkole danego typu, uczeń, który w wyniku końcoworocznej klasyfikacji uzyskał ocenę niedostateczną z jednych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, może zdawać egzamin poprawkowy, z zastrzeżeniem, że w szkole ponadgimnazjalnej oraz dotychczasowej szkole ponadpodstawowej uczeń może zdawać egzamin poprawkowy także po klasie programowo najwyższej (semestrze programowo najwyższym). Termin przeprowadzania egzaminów poprawkowych 
Termin przeprowadzenia uczniowi egzaminu poprawkowego wyznacza dyrektor szkoły najpóźniej do dnia zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) roczne zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w szkołach w ostatni piątek czerwca (rok szkolny 2010/2011 był wyjątkiem), z tym że w klasach (semestrach) programowo najwyższych szkół ponadgimnazjalnych: zasadniczych szkół zawodowych i szkół policealnych zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 8 stycznia lub w najbliższy piątek po dniu 11 czerwca, natomiast w klasach (semestrach) programowo najwyższych szkół ponadgimnazjalnych: liceów ogólnokształcących, liceów profilowanych, techników, uzupełniających liceów ogólnokształcących i techników uzupełniających zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia lub w ostatni piątek kwietnia. @page_break@ Egzamin poprawkowy przeprowadza się w ostatnim tygodniu ferii letnich, czyli w ostatnim tygodniu sierpnia, a w szkole, w której zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w styczniu - po zakończeniu tych zajęć, nie później jednak niż do końca lutego. Skoro egzaminy poprawkowe można przeprowadzać przez cały tydzień, to uważam, że uczeń, który będzie zdawał dwa egzaminy nie powinien do nich przystępować w ciągu jednego dnia. Uczeń, który z przyczyn usprawiedliwionych nie przystąpił do egzaminu poprawkowego w wyznaczonym przez dyrektora szkoły terminie, może przystąpić do niego w terminie dodatkowym. Termin dodatkowy tego egzaminu również wyznacza dyrektora szkoły, z tym że musi się on odbyć nie później niż do końca września, a w szkole, w której zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w styczniu - nie później niż do końca marca.

Zasady przeprowadzania egzaminów poprawkowych 

Egzamin poprawkowy przeprowadza komisja. Komisję do przeprowadzenia egzaminu poprawkowego powołuje dyrektor szkoły. Prawo oświatowe nie stanowi, jaka powinna być forma powołania komisji na egzamin poprawkowy. W związku z tym, że przepis jednoznacznie określa, że egzamin poprawkowy przeprowadza komisja powołana przez dyrektora szkoły, uważam, że komisja na egzamin poprawkowy powinna zostać powołana zarządzeniem dyrektora szkoły, np. w księdze zarządzeń. Według mojej opinii, przykładowo ustna informacja dyrektora szkoły na zebraniu rady pedagogicznej, który w tym momencie jest przewodniczącym rady pedagogicznej, nie będzie wypełnieniem obowiązku powołania takiej komisji przez dyrektora szkoły. 
W skład komisji przeprowadzającej egzamin poprawkowy wchodzą: 

  1. dyrektor szkoły albo nauczyciel zajmujący w tej szkole inne stanowisko kierownicze - jako przewodniczący komisji; 
  2. nauczyciel prowadzący dane zajęcia edukacyjne - jako egzaminujący; 
  3. nauczyciel prowadzący takie same lub pokrewne zajęcia edukacyjne - jako członek komisji.

Należy pamiętać, że nauczyciel egzaminujący może być na własną prośbę zwolniony przez dyrektora szkoły z udziału w pracach tej komisji. Taki nauczyciel może być zwolniony przez dyrektora szkoły również w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach. O tym, czy zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek wyłączający nauczyciela egzaminującego ze składu komisji rozstrzyga dyrektor szkoły. W takiej sytuacji dyrektor szkoły powołuje do komisji, jako osobę egzaminującą innego nauczyciela prowadzącego takie same zajęcia edukacyjne, z tym że powołanie nauczyciela zatrudnionego w innej szkole następuje w porozumieniu z dyrektorem tej szkoły. Egzamin poprawkowy składa się z części pisemnej oraz części ustnej. Ta zasada w zależności od typu szkoły nie dotyczy jedynie egzaminu z plastyki, muzyki, zajęć artystycznych, techniki, zajęć technicznych, informatyki, technologii informacyjnej, zajęć komputerowych oraz wychowania fizycznego, z których egzamin ma przede wszystkim formę zadań praktycznych. Należy pamiętać, że w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe egzaminy poprawkowe z zajęć praktycznych, zajęć laboratoryjnych i innych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, których programy nauczania przewidują prowadzenie ćwiczeń (doświadczeń), również mają formę zadań praktycznych. 
Zakres pytań przygotowany przez nauczyciela egzaminującego na egzamin poprawkowy powinien obejmować wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych rocznych ocen klasyfikacyjnych, co oznacza, że stopień trudności pytań powinien być adekwatny do kryteriów wymagań obowiązujących z danych zajęć edukacyjnych. Według mojej opinii przepisy nie stanowią, że uczeń przystępujący do egzaminu poprawkowego może uzyskać najwyżej ocenę dopuszczającą.

Powyższy komentarz pochodzi z serwisu Prawo Oświatowe/ABC>>

Przydatne akty prawne:
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego  (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) 
Ustawy z  dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.)